Trong bối cảnh thế giới đang bước vào kỷ nguyên kinh tế sáng tạo và giải trí số, game không còn chỉ là một hình thức giải trí mà đã trở thành một phương tiện truyền tải tri thức và văn hóa rất hiệu quả, đặc biệt đối với thế hệ trẻ.
Thực tế cho thấy nhiều quốc gia đã thành công trong việc lan tỏa lịch sử và văn hóa của mình thông qua các trò chơi điện tử. Những bối cảnh lịch sử, truyền thuyết dân gian hay nhân vật anh hùng được tái hiện trong thế giới ảo, giúp người chơi vừa trải nghiệm vừa khám phá tri thức. Vì vậy, việc phát triển các trò chơi dựa trên lịch sử và văn hóa VN không chỉ góp phần làm phong phú thị trường game trong nước mà còn có thể trở thành một con đường đưa bản sắc VN ra thế giới.
Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu đào tạo 5.000 nhân lực và hơn nữa cho lĩnh vực này, cần có những giải pháp đồng bộ và mang tính đột phá.
Phát triển game lịch sử - văn hóa là một lĩnh vực đặc biệt, đòi hỏi sự kết hợp giữa công nghệ và khoa học xã hội. Một nhà phát triển game không chỉ cần kỹ năng lập trình hay thiết kế đồ họa, mà còn phải hiểu về lịch sử, văn hóa, cách kể chuyện và tâm lý người chơi.
Vì vậy, các chương trình đào tạo game cần được thiết kế theo hướng liên ngành, kết hợp giữa công nghệ thông tin, mỹ thuật số, thiết kế game, biên kịch tương tác và kiến thức lịch sử - văn hóa VN.
Ngành công nghiệp game thay đổi rất nhanh, vì vậy đào tạo nhân lực cần gắn chặt với thực tiễn sản xuất. Các trường ĐH nên tăng cường hợp tác với doanh nghiệp game để xây dựng mô hình đào tạo gắn với dự án thực tế. Sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn được tham gia các dự án game, làm quen với quy trình sản xuất, thiết kế và phát hành sản phẩm.
Để phát triển các trò chơi dựa trên lịch sử và văn hóa VN, cần hình thành một hệ sinh thái sáng tạo gồm nhiều thành phần: nhà phát triển game, nhà sử học, nhà văn hóa, họa sĩ, nhà thiết kế và các doanh nghiệp công nghệ.
Nhà nước có thể hỗ trợ bằng cách xây dựng các kho dữ liệu số về di sản, lịch sử và văn hóa; khuyến khích các dự án game khai thác nội dung VN; tổ chức các cuộc thi sáng tạo game lịch sử; và hỗ trợ các studio phát triển sản phẩm mang bản sắc dân tộc.
Trước đây, để phát triển một game hoàn chỉnh cần một đội ngũ lớn gồm lập trình viên, họa sĩ 3D, nhà thiết kế nhân vật, biên kịch và kỹ sư âm thanh. Nhưng với các công cụ AI mới, nhiều công đoạn đã có thể được hỗ trợ hoặc tự động hóa. Vì thế, chương trình đào tạo game cần nhanh chóng bổ sung các học phần về ứng dụng AI tạo sinh, giúp sinh viên biết cách sử dụng AI để phát triển ý tưởng, thiết kế thế giới ảo và kể những câu chuyện lịch sử bằng hình thức tương tác.
Trong kỷ nguyên số, mỗi quốc gia đều cần những "đại sứ văn hóa" mới. Nếu trước đây đó là sách, phim hay âm nhạc, thì ngày nay game tương tác đang trở thành một phương tiện kể chuyện mạnh mẽ đối với thế hệ trẻ.
Đào tạo nhân lực phát triển game vì thế không chỉ nhằm xây dựng một ngành công nghiệp giải trí, mà còn là chuẩn bị một lực lượng sáng tạo có khả năng kể lại những câu chuyện của dân tộc bằng ngôn ngữ công nghệ của thời đại.
Nếu làm tốt điều này, những truyền thuyết, những chiến công và những giá trị tinh thần của dân tộc sẽ không chỉ nằm trong trang sách, mà sẽ sống động trong thế giới số - nơi người trẻ có thể bước vào lịch sử, trải nghiệm lịch sử và cảm nhận sâu sắc hơn niềm tự hào về nguồn cội của mình.
Theo GS-TSKH HOÀNG VĂN KIẾM (TNO)
