(GLO)- Ngày 12-4-2010, Chính phủ ban hành Nghị định 41/2010/NĐ-CP về chính sách tín dụng phục vụ nông nghiệp, nông thôn. Thế nhưng sau hơn 3 năm triển khai đã nảy sinh một số vấn đề cần sửa đổi bổ sung cho phù hợp tình hình thực tế…
Vay vốn không cần tín chấp tài sản
Nghị định 41 quy định 8 lĩnh vực cho vay phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn. Trong đó, cá nhân, hộ sản xuất nông-lâm-ngư-diêm nghiệp có thể được vay không có bảo đảm bằng tài sản tối đa đến 50 triệu đồng, cao gấp 5 lần so với mức tối đa là 10 triệu đồng theo quy định tại Quyết định số 67/1999/QĐ-TTg.
 |
| Những vướng mắc trong Nghị định 41 làm cho nông dân khó tiếp cận nguồn vốn vay. Ảnh: A.K |
Cũng với hình thức cho vay không có bảo đảm bằng tài sản, các hộ kinh doanh, sản xuất ngành nghề hoặc làm dịch vụ phục vụ nông nghiệp, nông thôn được xem xét cho vay tối đa đến 200 triệu đồng; hợp tác xã, chủ trang trại được xem xét cho vay tối đa đến 500 triệu đồng. Đây là cơ chế “mở” khá thoáng so với các chính sách trước đây về tín dụng nông nghiệp, nông thôn được quy định tại Nghị định 41 nhằm nâng hạn mức tiền vay cho hộ nông dân, cá nhân, tổ chức kinh tế khi vay vốn tổ chức tín dụng không phải thế chấp tài sản.
Bên cạnh việc nâng cao mức cho vay tối đa không có đảm bảo bằng tài sản, Nghị định có nhiều quy định mở hơn, đối tượng vay rộng hơn trước đây. Trong trường hợp thiên tai, dịch bệnh xảy ra trên diện rộng, khi có thông báo của cấp có thẩm quyền, ngoài việc xem xét cơ cấu lại thời hạn nợ cho khách hàng, Chính phủ có chính sách hỗ trợ cụ thể đối với tổ chức, cá nhân vay vốn bị thiệt hại nặng không có khả năng trả nợ.
Tổ chức tín dụng cho vay thực hiện khoanh nợ không tính lãi cho người vay đối với dư nợ hiện còn tại thời điểm xảy ra thiên tai, dịch bệnh được công bố tại địa phương. Thời gian khoanh nợ tối đa 2 năm và số lãi tổ chức tín dụng đã khoanh cho khách hàng được giảm trừ vào lợi nhuận trước thuế của tổ chức tín dụng. Nghị định 41 còn quy định, tổ chức tín dụng có chính sách miễn giảm lãi suất đối với khách hàng tham gia mua bảo hiểm nông nghiệp để khuyến khích khách hàng vay vốn mua bảo hiểm nhằm hạn chế rủi ro cho các tổ chức tín dụng.
Những bất cập nảy sinh
Quá trình thực hiện Nghị định 41 đã nảy sinh một số vướng mắc cần phải được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp thực tiễn. Ông Lê Nhơn (xã Ia Kênh-TP. Pleiku) cho biết: “Gia đình có gần 10 ha đất trồng cà phê ở xã Gào, TP. Pleiku. Tôi đã liên hệ ngân hàng vay 100 triệu đồng để chăm sóc vườn cây nhưng ngân hàng không chấp nhận với lý do gia đình tôi đăng ký hộ khẩu thường trú tại thành phố không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định 41.
Tôi không đồng ý vì tôi sống ở thành phố nhưng nguồn thu nhập của gia đình chủ yếu từ sản xuất nông nghiệp, tôi vẫn là nông dân. Vì vậy tôi phải được hưởng chính sách ưu đãi của Nhà nước”. Tại Điều 3 của Nghị định 41 quy định: “Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn, được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Ủy ban Nhân dân xã”.
Nhưng theo hướng dẫn tại Thông tư 14/2010/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thì: “…khách hàng vay vốn phải cư trú và có cơ sở hoặc dự án sản xuất kinh doanh trên địa bàn nông thôn”. Sự không thống nhất này đã làm cả tổ chức tín dụng cho vay và người dân lúng túng trong quá trình thực hiện.
Về cơ chế bảo đảm tiền vay, theo quy định tại Điều 8 của Nghị định 41, các đối tượng khách hàng được vay không có tài sản bảo đảm phải nộp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hoặc được UBND xã xác nhận chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đất không có tranh chấp. Nhưng một thực tế hiện nay là tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại địa phương còn chậm.
Mặt khác, Nghị định 41 quy định: Những hộ nào chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì cần có giấy xác nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, việc cấp giấy xác nhận quyền sử dụng đất của chính quyền xã nhiều nơi chưa được theo dõi chặt chẽ, dẫn tới tình trạng giấy xác nhận được cấp nhiều bản, ảnh hưởng đến việc theo dõi nợ vay của các ngân hàng cũng như khả năng trả nợ của khách hàng. Chị Bùi Thị Nhung-thôn 4, xã Ia Kênh, TP. Pleiku thắc mắc: “Nói là cho vay không có bảo đảm bằng tài sản, nhưng lại yêu cầu người vay phải nộp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất như vậy chẳng khác gì so với cho vay thông thường”.
Từ thực tế nảy sinh, để Nghị định 41 đi vào chiều sâu cần có sự điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với điều kiện thực tiễn đời sống sản xuất của người nông dân.
Anh Khoa
