Thực hiện nghĩa vụ quân sự là trách nhiệm và nghĩa vụ vẻ vang của công dân đối với Tổ quốc. Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định một số trường hợp được tạm hoãn hoặc miễn gọi nhập ngũ nhằm bảo đảm phù hợp với điều kiện sức khỏe, hoàn cảnh gia đình, học tập, công tác và chính sách đối với người có công.
Theo Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 (bổ sung tại điểm c khoản 1 Điều 49 Luật Dân quân tự vệ 2019), công dân được tạm hoãn gọi nhập ngũ khi thuộc 1 trong các trường hợp:
1. Chưa đủ sức khỏe phục vụ tại ngũ theo kết luận của Hội đồng khám sức khỏe.
2. Là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động; hoặc trong gia đình bị thiệt hại nặng về người và tài sản do tai nạn, thiên tai, dịch bệnh nguy hiểm gây ra và được UBND cấp xã xác nhận.
3. Là một con của bệnh binh hoặc người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 61-80%.
4. Có anh, chị hoặc em ruột là hạ sĩ quan, binh sĩ đang phục vụ tại ngũ; hoặc hạ sĩ quan, chiến sĩ đang thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân.
5. Người thuộc diện di dân, giãn dân trong 3 năm đầu đến các xã đặc biệt khó khăn theo dự án phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước do UBND cấp tỉnh trở lên quyết định.
6. Là cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến công tác, làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật.
7. Đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông; đang được đào tạo trình độ đại học hệ chính quy tại cơ sở giáo dục đại học hoặc trình độ cao đẳng hệ chính quy tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong thời gian 1 khóa đào tạo của 1 trình độ đào tạo.
8. Là dân quân thường trực. Đây là trường hợp được bổ sung vào khoản 1 Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự theo quy định của Luật Dân quân tự vệ.
Trong khi đó, công dân được miễn gọi nhập ngũ khi thuộc 1 trong các trường hợp sau:
1. Con của liệt sĩ hoặc con của thương binh hạng một.
2. Một anh hoặc một em trai của liệt sĩ.
3. Một con của thương binh hạng hai; 1 con của bệnh binh suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; hoặc 1 con của người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
4. Người làm công tác cơ yếu không phải là quân nhân, Công an nhân dân.
5. Cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến công tác, làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn từ đủ 24 tháng trở lên.
Theo quy định hiện hành, công dân đủ 18 tuổi được gọi nhập ngũ; độ tuổi gọi nhập ngũ từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi. Riêng công dân được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ thì độ tuổi gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi.
Đối với tuyển quân năm 2027, thời gian khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự được thực hiện từ ngày 1-11 đến hết 31-12-2026. Trước khi khám sức khỏe, địa phương tổ chức sơ tuyển theo quy định.
Vì vậy, công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự cần chủ động theo dõi thông báo của chính quyền địa phương, thực hiện đầy đủ việc đăng ký, sơ tuyển, khám sức khỏe và chấp hành lệnh gọi nhập ngũ khi đủ điều kiện theo quy định.
