Nhà thơ Du Tử Lê và tình yêu Pleiku

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Lần về Việt Nam cách đây mấy tháng, nhà thơ Du Tử Lê đã phải hủy bỏ kế hoạnh lên Pleiku để trở về Mỹ ngay vì lý do sức khỏe. Điều ấy như một lời cảnh báo rằng anh đã yếu đi nhiều. Vậy mà tôi vẫn cảm thấy hết sức đột ngột về sự ra đi của một người con Pleiku (anh thường tự hào nhận mình là thế).
Thông tin từ chị Hạnh Tuyền, vợ anh: Anh ra đi khoảng 8 giờ tối thứ hai, ngày 7-10-2019 tại nhà riêng, nhẹ nhàng, thanh thản ở tuổi 77.
Từng có gần 10 năm sống và làm việc ở Pleiku cộng thêm mối tình đầy lãng mạn với cô giáo trường Bán công Phạm Hồng Thái (chị Hạnh Tuyền), nơi chốn này trở thành dấu ấn không phai trong cả đời anh. Từ Mỹ, năm 2014, lần đầu tiên anh về quê hương sau gần 40 năm xa xứ và chính thức giao lưu với người yêu thơ Việt qua sự kiện ra mắt tập thơ “Giỏ hoa thời mới lớn” tại Hà Nội. Năm sau, anh thực hiện một cuộc giao lưu tương tự với độc giả Phố núi bằng tất cả tình cảm sâu đậm. Gặp gỡ rất nhiều nhân vật hoạt động văn học nghệ thuật cùng người hâm mộ, anh đã gần như không quên ai trong bút ký của mình, trau chuốt giới thiệu những khuôn mặt thơ văn của Pleiku trong từng bài viết.
Nhà thơ Du Tử Lê trong chương trình giao lưu với độc giả Phố núi tháng 11-2015. Ảnh: Đào Phúc Quang Vũ
Nhà thơ Du Tử Lê trong chương trình giao lưu với độc giả Phố núi tháng 11-2015. Ảnh: Đào Phúc Quang Vũ
Có trò chuyện trực tiếp với anh mới thấy được tất cả tình cảm mà Du Tử Lê dành cho đất và người Pleiku. Gần như mỗi lần về Việt Nam, anh không thể không “lên trên ấy” (Pleiku-N.V). Du Tử Lê đã thổ lộ như thế này trong lần trở về sau một thời gian rất dài chỉ biết nhớ thương: “Khi máy bay sắp hạ cánh, tâm trạng của tôi hết sức bồi hồi, tâm trạng của một đứa con đi xa được trở về mái nhà xưa của mình. Nhìn qua cửa số máy bay, tôi thấy Pleiku ngày nay thay đổi rất nhiều, hầu như không còn gì dấu tích của ngày xưa. Tôi hơi ngỡ ngàng một tí nhưng không hề hụt hẫng vì hiểu rằng cuộc sống luôn phát triển. Nhưng tôi vẫn cảm nhận được một vài dấu ấn của Pleiku xưa: không khí se lạnh của buổi sáng sớm, sương mù lãng đãng của buổi tối, vị cà phê thơm phức đặc trưng mà tôi vẫn mang theo trong trí nhớ của mình suốt 40 năm qua”.
Có lần cùng tôi đi thăm thú vài nơi, anh hỏi nhiều về dã quỳ dọc theo con đường cạnh sân bay. Anh bảo, ngày xưa hai bên đường này mọc dày loài hoa ấy. “Dã quỳ là một phần không thể thiếu của Pleiku, nhưng có lẽ cần phải nhường chỗ cho sự phồn thịnh...”. Thế đấy, với Du Tử Lê, cái nuối tiếc không bao giờ đi kèm với cực đoan dù rằng anh cũng quay quắt lắm khi thấy dã quỳ Pleiku ngày càng thưa thớt. “...Và những bông hoa quỳ/Rét vàng vai cỏ héo/Không còn dấu vết nào/Cho ta tìm ta nữa...”-anh đã viết vậy trong bài thơ “Pleiku và hoa quỳ”.
Xin trích thêm một đoạn trong bút ký “Pleiku-phần sót lại” năm 2018: “Tôi không biết điều gì đã dắt tay tôi trở lại Pleiku? Có phải bởi màu vàng rực rỡ của dã quỳ? Thành phố này là nơi tôi không được sinh ra và cũng không phải là nơi tôi đã trải qua phần lớn tuổi trưởng thành của mình. Nhưng đó lại là thành phố gìn giữ cho tôi nhiều kỷ niệm nhất”. Để rồi “Pleiku vẫn cho tôi những dải lụa sương mù, hương xưa trên cỏ cây. Pleiku vẫn cho tôi tình thân thơm thảo, chắt từ những trái tim bằng hữu, mừng rỡ gặp nhau giữa đời...”.
Sẽ khá thừa khi nói đến sự nghiệp văn chương của Du Tử Lê, nhưng có lẽ cũng cần nhắc lại một chút ở đây. Du Tử Lê là một trong những tên tuổi nổi tiếng trong thi ca miền Nam trước năm 1975. Anh sáng tác nhiều bài thơ nổi tiếng đã trở nên quen thuộc với độc giả như: Khúc thụy du, Khúc tháng hai, Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển, Khúc tháng chín, Một bài thơ nhỏ... Trong suốt những thập niên 1980-1990, thơ Du Tử Lê xuất hiện trên các tờ báo nổi tiếng như Los Angeles Times và New York Times. Nhiều bài thơ được dịch trong tuyển tập Understanding Vietnam (sách giáo khoa về văn học Việt Nam cho nhiều đại học tại châu Âu). Du Tử Lê cũng là một trong 6 nhà thơ Việt Nam thế kỷ XX có thơ được dịch trong tuyển tập World Poetry-An Anthology of Verse from Antiquity to Our Times (W.W.Norton New York, 1998). Nhiều bài thơ của anh đã được phổ nhạc và đi vào lòng người yêu nhạc bao thế hệ như: Đêm nhớ trăng Sài Gòn, Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển (nhạc sĩ Phạm Đình Chương), Khúc thụy du (nhạc sĩ Anh Bằng), Kiếp sau xin giữ lại đời cho nhau (nhạc sĩ Phạm Duy), Trên ngọn tình sầu (nhạc sĩ Vũ Thành An)…
Quả là một niềm tự hào của văn chương Việt đương đại.
 NGUYỄN SƠN

Có thể bạn quan tâm

Đại sứ văn hóa đọc trong thời công nghệ số

Đại sứ văn hóa đọc trong thời công nghệ số

(GLO)- Với sự khuyến khích của Ban Tổ chức cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc cấp tỉnh năm 2026 về ứng dụng công nghệ, nền tảng số, mạng xã hội nhằm đổi mới phương thức đọc và lan tỏa tri thức, các thí sinh dự giải năm nay đã cho thấy thế mạnh của mình trong lĩnh vực khá mới mẻ này.

Tín hiệu mới từ tiểu thuyết

Tín hiệu mới từ tiểu thuyết

(GLO)- Trong đời sống văn học, tiểu thuyết luôn được xem là thử thách lớn của người cầm bút. Không chỉ đòi hỏi vốn sống, sức bền sáng tạo và khả năng kiến tạo một thế giới nghệ thuật rộng lớn, thể loại này còn là thước đo độ chín của một nhà văn.

Các vận động viên check-in cùng Ban tổ chức trên đỉnh núi Chư Mố. Ảnh: Vũ Chi

Vinh danh 95 sứ giả mặt trời Chư Mố

(GLO)- Sáng 5-7, UBND xã Ia Tul (tỉnh Gia Lai) đã bế mạc Ngày hội văn hóa-leo núi xã Ia Tul năm 2026 với chủ đề “Chư Mố-Hành trình về phía mặt trời” và vinh danh sứ giả mặt trời Chư Mố.

Sơn mài Ái Vân: Khi trầm mặc biết reo vui

Sơn mài Ái Vân: Khi trầm mặc biết reo vui

(GLO)- Trong đời sống mỹ thuật Gia Lai những năm gần đây, nhiều họa sĩ nữ thuộc thế hệ 8x đang tìm cho mình những hướng đi riêng, mạnh dạn thể nghiệm, bứt phá trong ngôn ngữ tạo hình. Giữa không khí ấy, họa sĩ Châu Thị Ái Vân chọn một lối đi có vẻ lặng lẽ hơn.

Tác phẩm điêu khắc ánh sáng tạc chân dung cố Tổng bí thư

Gửi lòng kính trọng đến cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng qua tác phẩm điêu khắc ánh sáng

(GLO)- Từ một khúc gỗ thông khô khan, anh Nguyễn Văn Dũng (làng Bruk Ngol, phường Thống Nhất) đã dành gần 2 năm miệt mài nghiên cứu để tạo nên tác phẩm điêu khắc ánh sáng chân dung cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, gửi gắm sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc của mình.

Cuộc vui chung từ “Khoảng trời riêng”

Cuộc vui chung từ “Khoảng trời riêng”

(GLO)- Từ ngày 4 đến 10-7, tại Gallery 3B (phường Cầu Kiệu, TP. Hồ Chí Minh) sẽ diễn ra cuộc hội ngộ đầy cảm xúc của 7 họa sĩ đến từ nhiều vùng miền khác nhau trong và ngoài nước với triển lãm “Khoảng trời riêng”, trong đó có 4 nữ họa sĩ của Gia Lai.

Ươm mầm văn hóa đọc

Ươm mầm văn hóa đọc

(GLO)- Hơn 42.300 bài dự thi từ học sinh toàn tỉnh, hàng trăm trường học hưởng ứng và những ý tưởng sáng tạo về phát triển văn hóa đọc đã cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của Cuộc thi Ðại sứ văn hóa đọc tỉnh Gia Lai năm 2026.

Tìm an yên giữa vườn bonsai nghệ thuật

Tìm an yên giữa vườn bonsai nghệ thuật

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, vẫn có những không gian giúp con người sống chậm lại và hòa mình với thiên nhiên. Khu vườn bonsai nghệ thuật của anh Nguyễn Đức (phường Hội Phú), với những dáng thông, tùng và hồ cá koi thơ mộng, chính là một khoảng bình yên như thế.

Gia Lai định hướng phát triển du lịch từ nền tảng văn hóa

Gia Lai định hướng phát triển du lịch từ nền tảng văn hóa

(GLO)- Chiều 2-6, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch đã làm việc với đạo diễn Lê Quý Dương - Chủ tịch Ủy ban Festival và Hợp tác sân khấu biểu diễn quốc tế nhằm trao đổi, định hướng việc tổ chức các chương trình sân khấu, nghệ thuật biểu diễn quốc tế trên địa bàn tỉnh.

null