NASA phát hiện hố va chạm lớn hơn đấu trường Colosseum trên Mặt Trăng

LÊ QUẢNG (theo TTXVN/VietnamPlus, NASA Science)

17/09/2026 09:05

(GLO)- Các nhà khoa học của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) đã xác định một hố va chạm mới trên Mặt Trăng có đường kính khoảng 222 m, lớn hơn đấu trường Colosseum ở Rome và là hố va chạm mới hình thành lớn nhất từng được phát hiện trong hệ Mặt Trời.

Hố va chạm có tên McGetchin, được hình thành trong khoảng từ ngày 11/4 - 22/5/2024, khi 1 vật thể được cho là sao chổi hoặc tiểu hành tinh lao xuống bề mặt Mặt Trăng. Theo các nhà nghiên cứu, vật thể này có kích thước tương đương một tòa nhà cao từ 3-6 tầng.

nasa-phat-hien-ho-va-cham-lon-hon-dau-truong-colosseum-tren-mat-trang.png — Mặt Trăng nhìn từ tàu Orion, ngày 6-4-2026. **Ảnh minh họa: THX/TTXVN**

Vụ va chạm không được phát hiện ngay tại thời điểm xảy ra. Tàu quỹ đạo trinh sát Mặt Trăng (LRO) của NASA đã ghi nhận khu vực này, nhưng dấu hiệu của hố mới chỉ được nhận diện khi các nhà nghiên cứu phân tích lại lượng lớn dữ liệu hình ảnh thu thập được.

Nhà nghiên cứu Robert Wagner phát hiện 1 điểm sáng bất thường được bao quanh bởi vùng tối trong ảnh chụp bề mặt Mặt Trăng. Việc đối chiếu hình ảnh trước và sau giúp xác định đây là dấu vết của vụ va chạm mới.

LRO phát hiện hố McGetchin trong dữ liệu hình ảnh ngày 24-10-2025. Sau đó, tàu tiếp tục ghi hình ở độ phân giải cao để xác định kích thước, hình dạng của hố cũng như tác động của vụ va chạm đối với khu vực xung quanh.

Hố McGetchin có đường kính khoảng 222 m và độ sâu trung bình khoảng 43 m. Theo các nhà nghiên cứu, 1 vụ va chạm tạo ra hố có quy mô tương tự chỉ xảy ra 1 lần trong khoảng 130-132 năm, cho thấy đây là sự kiện hiếm gặp để nghiên cứu trực tiếp quá trình hình thành hố va chạm trên Mặt Trăng.

Điểm đặc biệt của phát hiện là các nhà khoa học có thể nghiên cứu hố va chạm gần như ngay sau khi nó hình thành, trước khi bề mặt bị biến đổi thêm bởi các tác động từ môi trường không gian và những vụ va chạm khác. Điều này cung cấp dữ liệu để tìm hiểu cách vật chất trên Mặt Trăng bị dịch chuyển và phân bố sau 1 vụ va chạm lớn.

LRO đã hoạt động quanh Mặt Trăng từ năm 2009 và lập bản đồ bề mặt, thành phần, nhiệt độ cũng như môi trường bức xạ của thiên thể này.

Trong thời gian hoạt động, nhóm nghiên cứu đã xác định ít nhất 1.000 hố va chạm mới và ghi nhận khoảng 100.000 thay đổi khác trên bề mặt liên quan đến các vụ va chạm hoặc vật chất bị bắn ra sau va chạm.

Các nhà khoa học cho rằng những dữ liệu thu được từ hố McGetchin sẽ giúp nâng cao hiểu biết về sự biến đổi của bề mặt Mặt Trăng, đồng thời cung cấp thêm thông tin phục vụ việc chuẩn bị cho các hoạt động thám hiểm và sự hiện diện lâu dài của con người trên thiên thể này.