Ngày 3-12, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo tăng cường quy trình xét duyệt thị thực H-1B dành cho lao động tay nghề cao, tập trung rà soát hành vi “kiểm duyệt” tự do ngôn luận ở đương đơn.
Thị thực H-1B, cho phép doanh nghiệp Mỹ tuyển dụng lao động nước ngoài trong các lĩnh vực chuyên môn, từ lâu đóng vai trò thiết yếu với các tập đoàn công nghệ Mỹ vốn tuyển dụng nhiều nhân sự từ Ấn Độ và Trung Quốc. Lãnh đạo nhiều tập đoàn trong số này cũng từng công khai ủng hộ ông Trump trong cuộc bầu cử tổng thống vừa qua.
Theo Reuters ngày 4-12, một bức điện tín gửi đến tất cả các cơ quan đại diện Mỹ ngày 2-12 yêu cầu các viên chức lãnh sự Mỹ rà soát hồ sơ hoặc thông tin trên trang LinkedIn của người nộp đơn H-1B và các thành viên gia đình đi cùng.
Mục tiêu của quy định là rà soát để xác định liệu họ từng làm việc trong các lĩnh vực như thông tin sai lệch, thông tin xuyên tạc, kiểm duyệt nội dung, kiểm chứng tin tức, tuân thủ quy định hay an toàn trực tuyến và những vấn đề khác hay không.
“Nếu phát hiện bằng chứng cho thấy đương đơn chịu trách nhiệm hoặc đồng lõa trong việc kiểm duyệt hay tìm cách kiểm duyệt các hình thức biểu đạt được pháp luật bảo vệ tại Mỹ, quý vị cần xem xét kết luận người đó không đủ điều kiện”, theo một điều khoản của Luật Nhập cư và Quốc tịch, bức điện nêu rõ.
Bức điện cho biết chính sách áp dụng với mọi đối tượng xin thị thực, nhưng yêu cầu xem xét kỹ hơn đối với đương đơn H-1B vì họ thường làm việc trong lĩnh vực công nghệ, “bao gồm các công ty mạng xã hội hoặc dịch vụ tài chính có dính líu đến việc hạn chế các hình thức biểu đạt được bảo vệ”.
“Phải rà soát kỹ toàn bộ lịch sử việc làm để bảo đảm họ không tham gia vào những hoạt động như vậy”, tài liệu nêu.
Chính quyền Trump thời gian qua xem vấn đề tự do ngôn luận, đặc biệt là cáo buộc các nền tảng trực tuyến kìm hãm tiếng nói bảo thủ, là một trọng tâm trong chính sách đối ngoại.
Tháng 5.2025, Thượng nghị sĩ Marco Rubio thậm chí đe dọa cấm thị thực đối với những ai “kiểm duyệt tiếng nói của người Mỹ” bao gồm cả trên mạng xã hội và gợi ý chính sách có thể nhắm vào các quan chức nước ngoài đang quản lý doanh nghiệp công nghệ Mỹ.
Chính quyền Tổng thống Trump cũng đã siết chặt đáng kể quy trình cấp thị thực sinh viên, yêu cầu viên chức lãnh sự kiểm tra các bài đăng trên mạng xã hội có nội dung chống Mỹ.
Bên cạnh đó, trong chiến dịch siết nhập cư trên diện rộng, Tổng thống Trump đã áp thêm nhiều loại phí mới đối với thị thực H-1B vào tháng 9-2025.
Những chi tiết về việc tăng quy trình rà soát đối với thị thực H-1B, bao gồm tập trung về vấn đề kiểm duyệt và tự do ngôn luận, chưa từng được công bố trước đây.
Quy trình xét duyệt mới được áp dụng cho đương đơn lần đầu đăng ký và hồ sơ xin cấp lại thị thực.
Tổng thống Trump và các đồng minh Cộng hòa cũng nhiều lần cáo buộc chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden khuyến khích các nền tảng trực tuyến hạn chế tự do ngôn luận, tập trung vào những nỗ lực ngăn chặn thông tin sai lệch về vaccine và bầu cử.
