Kỳ án tranh chấp lô “đất vàng” ở phường Diên Hồng

Đất vàng bán cho nhiều người

Lô đất ở địa chỉ số 129 Phan Đình Phùng rộng hơn 500 m², nằm cạnh nhà hàng Ngọc Lâm. Lô đất có 2 mặt tiền đường lớn Phan Đình Phùng và Đinh Tiên Hoàng, được ví như “đất vàng” với định giá hàng chục tỷ đồng.

Tuy nhiên, nhiều năm qua, lô đất này bị bỏ hoang khiến dư luận không khỏi thắc mắc và bày tỏ sự tiếc nuối. Bên cạnh đó, mỹ quan đô thị cũng bị ảnh hưởng khi khu vực này rơi vào cảnh xập xệ, hoang tàn.

Theo tìm hiểu của phóng viên, trước năm 1975, lô đất này thuộc về gia đình ông Trịnh Tô (đã qua đời năm 1992) và vợ là bà Trịnh Thị Thuận (đã qua đời năm 2020). Do chiến tranh, năm 1975, gia đình ông chuyển đến sống tại tỉnh Đồng Nai.

Trong quá trình rà soát bất động sản sau năm 1975, cơ quan thẩm quyền đã ban hành quyết định quản lý nhà số 129 Phan Đình Phùng theo diện vắng chủ. Khi còn sống, ông Tô đã nhiều lần gửi đơn đề nghị Nhà nước trả lại nhà nhưng chưa được giải quyết.

Năm 2002, gia đình bà Thuận biết được bà Võ Thị Minh Hương (phường Pleiku) có nhiều mối quan hệ, có thể làm hồ sơ xin cấp lại nhà cho những căn nhà vắng chủ sau chiến tranh. Đồng thời, gia đình bà Thuận ở Đồng Nai nên muốn nhờ bà Hương ở tại Gia Lai làm thủ tục với các cơ quan nhà nước thuận tiện hơn.

Do đó, ngày 29-8-2002, bà Thuận cùng 5 người con lập “Bản cam kết hợp đồng mua bán nhà” được linh mục Đinh Viết Tiến-Chánh xứ Giáo xứ Ngọc Đồng (tỉnh Đồng Nai) xác nhận và đóng dấu của giáo xứ.

Nội dung bản cam kết thể hiện rằng, gia đình bà Thuận ủy quyền cho bà Hương làm thủ tục xin lại căn nhà. Nếu Nhà nước trả lại căn nhà, gia đình bà Thuận sẽ bán toàn bộ cho bà Hương với giá 70 cây vàng 4 số 9 mà không có yêu cầu gì khác.

Thực hiện theo cam kết, bà Hương đã nhiều năm làm thủ tục cho bà Thuận. Ngày 29-1-2013, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 80/QĐ-UBND trả cho bà Thuận căn nhà và đất ở địa chỉ 129 Phan Đình Phùng.

Tuy nhiên, sau khi nhận lại nhà, bà Thuận đã nhận tiền của nhiều người để bán căn nhà này cho họ. Cụ thể, bà đã nhận của bà Hương 15 tỷ đồng, bà Trần Thị Ngọc Bích (phường Diên Hồng) 13,61 tỷ đồng, cùng 2 cá nhân ở TP. Hồ Chí Minh và tỉnh Đồng Nai với tổng số tiền 500 triệu đồng.

Do có sự tranh chấp nên các bên đã đưa nhau ra tòa. Sau nhiều phiên xét xử các cấp, ngày 25-5-2020, Tòa án nhân dân (TAND) cấp cao tại Đà Nẵng tuyên buộc bà Thuận cùng các con giao lô đất trên cho bà Hương quản lý, sử dụng. Bà Hương được quyền liên hệ với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Sau khi bản án này có hiệu lực, ngày 19-6-2020, UBND TP. Pleiku (cũ) đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho bà Hương. Bà Hương đã chuyển nhượng lô đất này cho ông V.N.T. (phường Hội Phú). Sau khi hoàn thành thủ tục, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai TP. Pleiku đã chỉnh lý sang tên ông T. trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Tuy nhiên, các bên liên quan tiếp tục khiếu kiện lên cấp trên. Ngày 17-9-2020, Chánh án TAND tối cao quyết định hủy các bản án trước đó và giao vụ án cho TAND tỉnh xét xử lại.

Ngày 28-5-2021, TAND tỉnh đã có quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, cấm ông T. chuyển dịch quyền về tài sản, thay đổi hiện trạng đối với tài sản vì liên quan đến vụ án tranh chấp hợp đồng mua bán nhà ở.

Vụ án tiếp tục được đưa ra tòa án các cấp trong khi tài sản bị “đóng băng”. Lô đất hầu như bị phong tỏa không thể đưa vào sử dụng dẫn đến tình trạng hoang tàn như hiện tại.

Lô đất thuộc về ai?

Giữa năm 2025 vừa qua, TAND cấp cao tại Đà Nẵng tiếp tục đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm với những phán quyết mới. Theo đó, Hội đồng xét xử nhận định bản cam kết đầu tiên xác lập từ năm 2002 giữa gia đình bà Thuận bà Hương không trái pháp luật và đạo đức xã hội, là giao dịch dân sự có điều kiện.

Suốt 11 năm (2002-2013), bà Hương đã bỏ nhiều công sức và tiền bạc để lập hồ sơ xin lại ngôi nhà. Nhưng sau đó giữa 2 bên đã ký nhiều văn bản thống nhất thay đổi giá mua nhà, chưa chính thức ký hợp đồng mua bán nên giao dịch vô hiệu.

Với bà Bích và 2 cá nhân khác, dù biết lô đất bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời cấm chuyển dịch tài sản, song vẫn chuyển tiền cọc cho gia đình bà Thuận nên các giao dịch này cũng đều vô hiệu.

Do đó, theo quy định, các bên phải khôi phục tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận, bên có lỗi gây thiệt hại thì phải bồi thường. Tuy nhiên, bà Thuận đã chết và không còn đứng tên trên tài sản nào khác, trong khi đã nhận tổng số tiền của các người mua rất lớn, vượt nhiều lần giá trị lô đất được định giá vào năm 2020 là hơn 12 tỷ đồng.

Bởi vậy, không thể “hoàn trả” cho tất cả mà cần giao đất cho 1 trong những người mua đất và tính toán xác định số tiền mỗi người mua đất nhận được từ giá trị nhà đất trên cơ sở tỷ lệ giữa số tiền mỗi người đã chuyển cho bà Thuận. Người được nhận giao đất buộc phải thanh toán cho những người còn lại số tiền này.

Hội đồng xét xử tính toán, dựa theo con số định giá 12 tỷ đồng toàn bộ lô đất, bà Hương sẽ nhận lại số tiền hơn 6,2 tỷ đồng, bà Bích nhận số tiền hơn 5,6 tỷ đồng và 2 cá nhân còn lại nhận hơn 207 triệu đồng.

Với những căn cứ đó, lô đất được Hội đồng xét xử tuyên cho ông V.N.T. quản lý và sử dụng theo đúng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được chuyển nhượng từ bà Hương. Đồng thời, buộc bà Hương thanh toán cho bà Bích và 2 cá nhân khác số tiền đã tính ở trên.