Năm 1998, huyện Kông Chro đầu tư xây dựng công trình thủy lợi và hệ thống kênh mương kiên cố dẫn nước từ sông Ba về cánh đồng Đồn Chảo (làng Ya Ma-Hòa Bình, xã Yang Nam). Hàng năm, huyện tiếp tục đầu tư nâng cấp công trình thủy lợi và mở rộng hệ thống kênh mương. Đến nay, hệ thống này có hơn 1,17 km kênh chính và 500 m kênh nhánh giúp dân làng canh tác 2 vụ lúa nước và mở rộng sản xuất.
Ông Đinh Lêch-Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Ya Ma-Hòa Bình-cho biết: Làng có 151 hộ với hơn 630 khẩu. Trong đó, 120 hộ người Bahnar đang canh tác 2 vụ lúa nước/năm trên cánh đồng Đồn Chảo rộng 25 ha. Nhờ áp dụng đúng quy trình kỹ thuật và nguồn nước ổn định nên năng suất lúa đạt 5-7 tấn/ha/vụ. Cũng nhờ nguồn nước từ công trình thủy lợi, bà con trồng được gần 10 ha hoa màu như ớt, bí, dưa leo, khổ qua... Trồng trọt kết hợp với chăn nuôi hiệu quả nên đời sống người dân ngày càng được nâng cao. Hiện làng còn 26 hộ nghèo.
Công trình trạm bơm An Trung (làng Tnang, xã Yang Trung) được huyện Kông Chro đầu tư hơn 4 tỷ đồng để xây dựng vào năm 2010. Trạm bơm này có công suất thiết kế 468 m3/giờ, phục vụ nước tưới cho khoảng 60 ha lúa của người dân làng Tnang, Hle Hlang (xã Yang Trung) và tổ dân phố Plei Hle Ktu (thị trấn Kông Chro).
Chị Đinh Thị Drơn (làng Tnang) chia sẻ: Trước đây, cây lúa phụ thuộc nước trời nên năng suất bấp bênh. Từ ngày huyện xây dựng trạm bơm, kiên cố hóa kênh mương, tình trạng thiếu nước tưới đã được khắc phục. Nhiều hộ dân canh tác 2 vụ lúa nước/năm nên đảm bảo nguồn lương thực cho gia đình.
“Tôi mong huyện và xã quan tâm mở rộng hệ thống kênh mương dẫn nước đến nhiều cánh đồng hơn để bà con có nước phục vụ sản xuất, góp phần nâng cao đời sống”-chị Drơn đề nghị.
Theo ông Nguyễn Văn Hải-Chủ tịch UBND xã Yang Trung: Cuối năm 2023, UBND huyện cấp cho xã hơn 52 triệu đồng để sửa chữa trạm bơm An Trung. Từ đó đến nay, trạm bơm hoạt động tốt, đáp ứng nhu cầu nước tưới cho sản xuất nông nghiệp.
“Ủy ban nhân dân xã tiếp tục chỉ đạo cán bộ chuyên môn phối hợp với các thôn, làng thường xuyên kiểm tra hệ thống kênh mương, xây dựng kế hoạch nạo vét, sửa chữa, nâng cấp, gia cố hệ thống kênh mương; tuyên truyền người dân sử dụng hiệu quả nguồn nước tưới, tránh thất thoát, lãng phí tài nguyên nước; chung tay quản lý, khai thác tốt hệ thống kênh mương nội đồng”-ông Hải thông tin.
Còn ông Đỗ Minh Sơn-Chủ tịch UBND xã Chư Krêy thì cho hay: Trên địa bàn xã có 5 công trình thủy lợi với 4.536 m kênh mương đều được xây dựng kiên cố phục vụ nước tưới cho hơn 70 ha lúa nước 2 vụ và khoảng 30 ha cây trồng khác. Hàng năm, xã xây dựng kế hoạch nạo vét kênh mương, tu sửa công trình thủy lợi. Trong 2 năm (2024-2025), huyện cấp cho xã 1,2 tỷ đồng để sửa chữa kênh mương tại làng Châu và làng Sơ Rơn.
“Được huyện quan tâm đầu tư, những năm qua, hệ thống đập dâng, đập tràn, kênh mương luôn được tu sửa, nâng cấp nên việc vận hành, điều tiết nước thuận lợi hơn. Nhiều hộ dân mạnh dạn đưa giống cây trồng mới có giá trị kinh tế cao vào canh tác, góp phần nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp trên địa bàn”-ông Sơn chia sẻ.
Theo thống kê, huyện Kông Chro có 16 công trình thủy lợi nhỏ tập trung tại các xã: Chư Krêy, Yang Nam, Yang Trung, Đăk Kơ Ning, Đăk Tơ Pang, Sró, Đăk Pling, Đăk Pơ Pho, Đăk Song và thị trấn Kông Chro. Những năm qua, huyện đã huy động hàng chục tỷ đồng xây dựng, kiên cố hóa kênh mương. Riêng năm 2024, huyện xuất ngân sách gần 417 triệu đồng để sửa chữa 45 m kênh mương và làm mới 380 m kênh mương bê tông xi măng, nâng tổng chiều dài hệ thống kênh mương toàn huyện lên hơn 15,5 km, phục vụ nước tưới cho hơn 360 ha cây trồng các loại.
Cùng với đó, các xã, thị trấn đã huy động hơn 500 lượt người dân tham gia nạo vét kênh mương, khơi thông dòng chảy, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nước tưới phục vụ sản xuất.
Trao đổi với P.V, ông Trần Văn Đấu-Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Kông Chro-thông tin: “Năm 2025, huyện xuất ngân sách khoảng 800 triệu đồng hỗ trợ các xã, thị trấn tu sửa công trình thủy lợi, hệ thống kênh mương. Xác định việc hoàn thiện các công trình thủy lợi đóng vai trò quan trọng trong phát triển sản xuất nông nghiệp, ổn định đời sống người dân, thời gian tới, Phòng tiếp tục phối hợp với các địa phương quản lý, vận hành hiệu quả hệ thống công trình thủy lợi, đáp ứng nhu cầu phục vụ sản xuất nông nghiệp theo hướng thâm canh tăng năng suất cây trồng”.
