Định hướng, đồng hành
Ngày 17-7, Sở GD&ĐT đã ban hành Công văn số 181/SGDĐT-GDMN-TH gửi UBND các xã, phường về việc tổ chức dạy học tiếng Việt cho trẻ em là người dân tộc thiểu số (DTTS) trước khi vào lớp 1. Đây là một bước chuẩn bị quan trọng, mang tính chiến lược lâu dài.
Thực tế cho thấy, nhiều trẻ em DTTS khi vào lớp 1 còn hạn chế về tiếng Việt, dẫn đến khó khăn trong học tập, ngại giao tiếp và dễ tụt hậu so với bạn bè. Chính vì vậy, chương trình này giúp các em có hành trang ngôn ngữ ban đầu; giúp các em tự tin bước vào năm học mới, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Năm nay, Trường Tiểu học và THCS Nguyễn Văn Trỗi (xã Ia Mơ) có 62 học sinh DTTS vào lớp 1. Ông Đinh Văn Phương, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: Chương trình được tổ chức ngay trong dịp hè, trước khi khai giảng, với thời lượng 2 tuần. Nội dung học không đặt nặng lý thuyết mà chú trọng thực hành: Luyện nghe, nói, đọc, viết tiếng Việt thông qua kể chuyện, trò chơi dân gian, hát múa, sinh hoạt tập thể. Nhờ cách tiếp cận “học mà chơi, chơi mà học”, các em tiếp thu tiếng Việt tự nhiên, không gò bó, đồng thời hình thành sự hứng thú, tự tin khi bước vào lớp 1.
Sự thành công của chương trình cũng gắn liền với vai trò của chính quyền địa phương. UBND các xã, phường được giao trách nhiệm phối hợp với nhà trường rà soát đối tượng, xây dựng kế hoạch, bố trí cơ sở vật chất và kinh phí.
Trao đổi về vấn đề này, một lãnh đạo xã Ia Mơ cho hay, việc dạy tiếng Việt cho học sinh DTTS trước khi vào lớp 1 là nhiệm vụ trọng tâm trước năm học mới. Địa phương đã giao nhà trường rà soát số lượng, xây dựng kế hoạch giảng dạy chi tiết. Mục tiêu là giúp các em làm quen với môi trường mới, có đủ hành trang bước vào năm học, không để em nào bị bỏ lại phía sau.
Nhà trường chủ động, thầy cô tận tâm
Ban giám hiệu các trường tiểu học vùng đồng bào DTTS chủ động xây dựng kế hoạch, phân công giáo viên đứng lớp và chuẩn bị tài liệu. Bộ tài liệu “Chuẩn bị tiếng Việt cho trẻ em DTTS trước khi vào lớp 1” do Bộ GD&ĐT phê duyệt đã được đưa vào sử dụng chính thức, giúp đảm bảo sự thống nhất trong giảng dạy.
Năm nay, Trường Tiểu học Canh Hiệp (xã Canh Vinh) có 60 học sinh vào lớp 1, nhà trường chia thành 2 lớp. Bà Đỗ Thị Kim Dung, Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ: Nếu bỏ qua giai đoạn chuẩn bị này, nhiều em sẽ vấp váp ngay từ tuần học đầu tiên. Vì vậy, dù còn khó khăn, chúng tôi quyết tâm duy trì chương trình, coi đây là nền móng cho sự thành công sau này của học sinh.
Trong lớp học, giáo viên đóng vai trò then chốt. Họ không chỉ dạy ngôn ngữ mà còn tạo môi trường để học sinh mạnh dạn thể hiện bản thân.
Cô Trần Thị Ngọc Ánh, giáo viên Trường Tiểu học Canh Hiệp, bày tỏ: Trẻ em người DTTS thường rụt rè và chậm hơn so với trẻ người Kinh. Ngày đầu, nhiều em chỉ im lặng, ngại nói. Nhưng qua các trò chơi, kể chuyện, các em bắt đầu chủ động chào hỏi, trả lời bằng tiếng Việt. Sự tiến bộ dù nhỏ nhưng mang lại động lực lớn cho giáo viên chúng tôi.
Tương tự, từ ngày 4 - 22.8, Trường Tiểu học An Quang (xã An Hòa) phân công 2 giáo viên dạy 14 học sinh chuẩn bị vào lớp 1, gồm 60 tiết/20 bài. Cô Nguyễn Thị Ngà, giáo viên nhà trường cho hay: “Điều chúng tôi quan tâm nhất là tạo tâm thế thoải mái cho học sinh. Đây là lớp học đặc biệt trong dịp hè, nên không ép buộc mà tạo cho các em sự gần gũi, thân thiện. Khi trẻ thấy vui, thấy được khích lệ thì tiếng Việt sẽ dần trở thành ngôn ngữ quen thuộc”.
Bên cạnh những kết quả tích cực, chương trình cũng gặp không ít khó khăn. Một số trường vùng sâu, vùng xa còn thiếu phòng học, bàn ghế, thiết bị hỗ trợ. Giáo viên vừa phải đảm nhận công việc chính trong năm học, vừa tham gia dạy lớp hè, nên áp lực khá lớn. Ngoài ra, việc bảo đảm kinh phí chi trả chế độ cho giáo viên và học sinh vẫn cần sự quan tâm hơn nữa từ địa phương và ngành giáo dục.
Việc tổ chức dạy học tiếng Việt cho trẻ em DTTS trước khi vào lớp 1 thể hiện sự quan tâm của ngành giáo dục và chính quyền địa phương, hướng đến mục tiêu công bằng, phát triển bền vững trong giáo dục. Tuy thời lượng không dài nhưng giúp học sinh DTTS tự tin, giảm bớt rào cản ngôn ngữ khi bước vào lớp 1.
