Định hình sản phẩm du lịch mang bản sắc riêng
Nét độc đáo của chùa Long Phước (thôn Tân Thuận, xã Tuy Phước) nằm ở sự hài hòa hiếm có giữa không gian thiền môn và truyền thống võ thuật lâu đời.
Từ sự kết nối đặc sắc này, sản phẩm du lịch “Hành trình võ và thiền” tại chùa Long Phước vừa được ra mắt tháng 12-2025 được kỳ vọng trở thành sản phẩm du lịch văn hóa - trải nghiệm đặc trưng của địa phương.
Ông Thái Văn Thuận - Phó Chủ tịch UBND xã Tuy Phước - cho biết: Thời gian tới, địa phương sẽ đa dạng hóa các loại hình võ cổ truyền gắn với không gian chùa, đồng thời đẩy mạnh các hoạt động trải nghiệm nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, qua đó thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm.
Từ việc phát triển sản phẩm “Hành trình võ và thiền”, xã Tuy Phước định hướng mở rộng không gian phát triển du lịch từ nét đẹp văn hóa truyền thống.
Theo đó, địa phương sẽ tập trung phát triển các dòng sản phẩm du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, trải nghiệm ẩm thực và trình diễn di sản; chú trọng khai thác hiệu quả tiềm năng đầm Thị Nại, phát huy các giá trị di sản văn hóa truyền thống làm nền tảng xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với di sản, lễ hội, tham quan và tìm hiểu lối sống, ẩm thực địa phương.
Song hành với các sản phẩm du lịch gắn với di sản, làng nghề truyền thống được xem là sản phẩm du lịch mang bản sắc riêng. Có lịch sử hình thành và phát triển hơn 200 năm, nón ngựa Phú Gia (thôn Phú Gia, xã Xuân An) ghi dấu ấn giá trị lịch sử - văn hóa lâu đời của người dân địa phương.
Những năm gần đây, bên cạnh các sản phẩm truyền thống, một số nghệ nhân còn chủ động cách tân, điều chỉnh nguyên liệu và công đoạn sản xuất để các mẫu nón phù hợp với xu hướng thị trường.
Nhờ đó, nón ngựa Phú Gia đã có mặt trên khắp cả nước và vươn ra thị trường nước ngoài, đồng thời trở thành điểm nhấn trong các tour du lịch về Gia Lai.
Người dân là chủ thể phát triển du lịch
Trong quá trình phát triển của du lịch Việt Nam, làng nghề truyền thống ngày càng được nhìn nhận không chỉ là không gian sản xuất thủ công mà còn là tài nguyên văn hóa - kinh tế giàu tiềm năng.
Tại các làng nghề, đội ngũ nghệ nhân được xem là những “báu vật sống”, vừa là chủ thể sở hữu, vừa giữ vai trò nòng cốt trong việc gìn giữ, lan tỏa bản sắc văn hóa truyền thống. Đặc biệt, sự đồng hành của thế hệ trẻ góp phần mở ra những hướng tiếp cận mới cho di sản.
Hình ảnh nghệ nhân Đỗ Văn Lan tuổi ngoài 80 vẫn miệt mài gắn bó với nghề chằm nón ngựa Phú Gia - di sản văn hóa phi vật thể quốc gia như minh chứng sống động cho sức bền của sản phẩm truyền thống.
Chính sự bền bỉ ấy đã khiến chị Ngô Thảo Vương - Giám đốc Sáng tạo Công ty CP Nếp Việt Heritage (phường Quy Nhơn Nam) mong muốn đồng hành cùng di sản trong hành trình phát triển sản phẩm.
Công ty đã phối hợp với nghệ nhân Đỗ Văn Lan đưa những đường may, mũi chỉ thủ công vào bộ POSM Chạn Bếp, với tinh thần làm mới nhưng vẫn giữ trọn giá trị cốt lõi và tinh thần bản sắc đương đại.
Chị chia sẻ: “Chúng tôi tin rằng di sản là những giá trị đang hiện diện một cách sống động trong từng hơi thở, bàn tay và cảm xúc của nghệ nhân. Thông qua dự án này, NEP mong muốn lan tỏa tình yêu với văn hóa và niềm tự hào về văn hóa truyền thống đến nhiều người hơn”.
Cùng với du lịch làng nghề, du lịch cộng đồng đang trở thành hướng đi nổi bật, thể hiện rõ vai trò chủ thể của người dân trong phát triển du lịch. Với lợi thế nằm bên bờ biển, phường Quy Nhơn Đông sở hữu cảnh quan thiên nhiên trong lành và cộng đồng dân cư thân thiện.
Mới đây, mô hình du lịch cộng đồng Nhơn Hải ra mắt với nhiều sản phẩm, dịch vụ mang đậm bản sắc địa phương, góp phần tạo sinh kế bền vững và nâng cao hình ảnh điểm đến.
Điểm đặc biệt của Nhơn Hải không chỉ ở việc người dân trực tiếp tham gia cung cấp các dịch vụ du lịch, mà còn ở cách họ “thổi hồn” vào những câu chuyện làng biển thông qua sinh hoạt đời thường, các làn điệu bài chòi, bả trạo…
Cùng với du lịch sinh thái, du lịch tâm linh tại địa phương cũng mang nhiều nét hấp dẫn, nổi bật với lễ hội cầu ngư Nhơn Hải, chùa Hương Mai, chùa Giác Hải, dinh Bà Cố…
Gia Lai cũng đang sở hữu hệ thống tài nguyên du lịch đa dạng, phong phú, trong đó nổi bật là những giá trị đặc sắc gồm: Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên; Võ cổ truyền Bình Định; Di tích Rộc Tưng - Gò Đá được ghi nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và Di tích quốc gia đặc biệt; Vườn quốc gia Kon Ka Kinh; hệ thống di tích núi lửa tiêu biểu là Chư Đăng Ya, Biển Hồ, núi Hàm Rồng...; hệ thống tháp Chăm gồm 8 cụm với 14 tháp Chăm và 4 tòa thành; Trung tâm Khám phá khoa học và Đổi mới sáng tạo Quy Nhơn...
Tại Đại hội Hiệp hội Du lịch Gia Lai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Thanh Lịch đặt vấn đề: Sau sáp nhập, tỉnh Gia Lai sở hữu nguồn lực rất lớn với hệ sinh thái biển - rừng đặc sắc, không gian văn hóa phong phú của cả 2 vùng cùng nguồn nhân lực dồi dào. Tuy nhiên, các sản phẩm ấy đã thực sự được làm mới, tổ chức chuyên nghiệp và bài bản hay chưa?
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh, yêu cầu đặt ra hiện nay là tập trung kết nối, sắp xếp và phát huy các nguồn tài nguyên du lịch thành những mô hình sản phẩm đặc trưng, có khả năng cạnh tranh và tạo dấu ấn rõ nét.
Cần liên kết các giá trị văn hóa - ẩm thực từ ẩm thực "xứ nẫu", ẩm thực Tây Nguyên đến các sản phẩm văn hóa truyền thống - lễ hội - làng nghề - di sản - cảnh quan… thay cho cách phát triển manh mún, thiếu liên kết.
Trên cơ sở đó, từng bước xây dựng hệ sinh thái du lịch đồng bộ, chuyên nghiệp, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế riêng có của tỉnh Gia Lai, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển.
