Dòng sông An Lão không rộng lớn, cũng chẳng sâu thẳm nhưng đối với lũ trẻ chúng tôi ngày ấy, nó là cả một thế giới bao la. Trong tim tôi, nơi đó đã ôm trọn tuổi thơ mộc mạc, hồn nhiên và đầy ắp những kỷ niệm ngọt ngào.
Tuổi thơ tôi bắt đầu từ những buổi sáng trong veo bên dòng sông nhỏ. Không ai dạy tôi yêu sông nhưng tình yêu ấy cứ tự nhiên lớn dần lên trong tim, như cây lúa nhờ nước mà xanh, như tiếng trẻ con cười nói rộn ràng, vô tư bên những người thân quý.
Sông An Lão khởi nguồn từ miền núi vùng Tây Bắc huyện An Lão. Thượng nguồn của sông là 2 dòng sông Nước Đinh và Nước Ráp, chảy theo hướng Bắc. Sau khi ra khỏi xã An Dũng (huyện An Lão) thì chuyển hướng Tây tiếp tục chảy về xuôi. Dòng sông chảy qua quê tôi uốn lượn như dải lụa, lặng lẽ suốt bốn mùa.
Mỗi buổi sáng sớm, mặt sông phủ lớp sương mỏng, phản chiếu ánh bình minh rực rỡ. Tiếng chim hót từ những rặng tre hai bên bờ sông. Tiếng mái chèo khua nhẹ, tiếng gọi nhau í ới của những người đi thả lưới tạo thành âm thanh rất đỗi thanh bình của làng quê. Sông nuôi lớn những luống rau xanh hai bên bờ; sông cho cá, tôm, cho mạch nước mát lành tưới tắm ruộng đồng; sông nuôi lớn cả giấc mơ của những đứa trẻ quê tôi...
Tôi vẫn nhớ như in những buổi trưa hè chang chang nắng, lũ trẻ trong làng tụ tập bên bờ sông. Dưới gốc tre già rợp bóng mát, chúng tôi cởi phăng áo, chạy rầm rập trên cây cầu sạp bắc qua sông, gọi nhau í ới rồi cười vang.
Từ chiếc cầu tre, chúng tôi thi nhau nhảy ùm xuống dòng nước mát lạnh, đứa ngụp lặn, đứa thi bơi, đứa bày trò bắt cá bằng tay. Nô đùa, lặn ngụp chán chê, chúng tôi cùng nằm dài trên bãi cát trắng mịn dưới chân cầu, kể cho nhau nghe những giấc mơ trẻ con ngô nghê đúng với lứa tuổi.
Bãi cát bồi ven sông cũng là nơi bọn trẻ chăn trâu chúng tôi đá bóng mỗi chiều về. Chia nhau thành 2 phe, chúng tôi mải mê đuổi theo quả bóng da sờn rách. Ngày đó, trong xóm, đứa trẻ nào được ba má mua cho quả bóng da được xem là người giàu có và hạnh phúc nhất. Còn phần lớn chúng tôi đều lựa những trái bưởi lớn, phơi cho héo để làm quả bóng. Dù khi đá bằng bưởi nó kêu bình bịch, đau cả chân nhưng với chúng tôi, đó là niềm vui vô bờ.
Không chỉ có những trò chơi trẻ con, dòng sông An Lão còn là nơi gắn với biết bao hình ảnh thân thương của người lớn. Sông là nơi mưu sinh của bao gia đình làm nghề chài lưới; là nguồn nước mát cho cha tôi và những người dân khác rửa mặt, tay chân sau những buổi ra đồng lấm lem bùn ruộng…
Mùa lũ, nước dâng lên ngập hết bãi cát dài. Dòng sông như mang một dáng hình khác: dữ dội, cuộn trào. Thế nhưng ngay cả khi ấy, trong mắt trẻ con chúng tôi, sông vẫn có gì đó rất thân quen, như một người bạn lớn lên cùng mình, đôi lúc giận dữ nhưng chưa từng rời bỏ.
Thời gian lặng lẽ trôi như chính dòng chảy của con sông ấy. Tôi lớn lên, rời xa quê hương để học tập, theo đuổi những ước mơ được vẽ bằng sắc màu của thành thị. Nhưng càng đi xa, tôi càng thấm thía nỗi nhớ quê nhà, nhớ dòng sông tuổi thơ. Lúc nào cảm thấy lòng chông chênh, tôi lại nhắm mắt tưởng tượng mình đang đứng bên bến cũ, nhìn những đợt sóng lăn tăn trên mặt nước, nghe tiếng gió rì rào qua rặng tre, thấy bóng mình bé nhỏ đang chạy dọc theo bờ cát trắng.
Mỗi lần trở về, tôi lặng lẽ đi dọc theo bờ sông xưa, ngẩn ngơ giữa những hoài niệm không tên. Tôi ngồi bên bờ cát trắng, vốc một nắm cát mịn màng rồi để chúng trôi nhẹ qua kẽ tay, như tuổi thơ trôi qua không thể níu giữ. Thế nhưng, dù thời gian có cuốn đi bao nhiêu thứ thì dòng sông ấy và những ký ức bên sông sẽ mãi là điều tinh khôi nhất mà tôi từng có. Và có lẽ, cho đến cuối đời, tôi vẫn sẽ mang theo dòng sông ấy như mang cả một thời tuổi thơ không thể nào quên.
