Tinh thần chủ động của doanh nghiệp cùng sự đồng hành của chính quyền đang tạo nên hệ sinh thái sản xuất-xuất khẩu bền vững, giúp nâng tầm thương hiệu nông sản, tăng sức cạnh tranh trên thị trường.
Chuẩn hóa vùng trồng để xuất khẩu chính ngạch
Tại Gia Lai, nhiều HTX, doanh nghiệp và nông dân đang đẩy mạnh xây dựng mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói đạt chuẩn. Đây là yêu cầu then chốt giúp sản phẩm vượt qua yêu cầu kỹ thuật ở các cửa khẩu biên giới.
Hưng Sơn. Ảnh: M.T
Thực tế, không ít doanh nghiệp Việt Nam từng gặp khó khi xuất khẩu sang Trung Quốc vì thiếu mã số vùng trồng hoặc chưa quản lý tốt chuỗi cung ứng.
Bà Nguyễn Thị Diễm Hằng-Phó Chủ tịch Hội đồng doanh nghiệp Nông nghiệp Việt Nam, Tổng Giám đốc Công ty Vinanutrifood Bình Định-cho biết: “Điểm yếu lớn nhất hiện nay là DN chưa quản trị tốt vùng nguyên liệu. Khi sản phẩm đến hải quan, nhiều lô hàng thường gặp vướng mắc do chưa đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và mã số vùng trồng”.
Gia Lai sở hữu nhiều lợi thế tự nhiên vượt trội. Với 977 nghìn ha đất nông nghiệp, trong đó 753 nghìn ha đất đỏ bazan và đất đỏ vàng, tỉnh có điều kiện phát triển nhiều loại cây công nghiệp, cây ăn quả và dược liệu giá trị cao.
Những sản phẩm chủ lực đã tạo dấu ấn trên thị trường quốc tế, điển hình như: cà phê 107 nghìn ha, sản lượng 333.256 tấn, trong đó 56.691 ha hợp chuẩn hữu cơ, Rainforest Alliance, 4C; chuối 7.850 ha, sản lượng 316.220 tấn, với 3.792 ha hợp chuẩn GlobalGAP; chanh dây 5.650 ha, sản lượng 213.150 tấn, 1.153 ha đạt chuẩn VietGAP; sầu riêng 8.500 ha, sản lượng 57.725 tấn, trong đó 1.082 ha hợp chuẩn GlobalGAP, 741 ha đạt chuẩn VietGAP…
Đến nay, Gia Lai đã cấp 248 mã số vùng trồng và 40 cơ sở đóng gói với công suất 1.800 tấn/ngày. Đây là con số ấn tượng, thể hiện nỗ lực chuẩn hóa toàn diện, tạo nền tảng vững chắc cho nông sản Gia Lai xuất khẩu chính ngạch, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu tiểu ngạch vốn nhiều rủi ro.
Bà Lư Lệ Phương-Phó Giám đốc Kinh doanh Tập đoàn Đầu tư Vịnh Bắc Bộ (Quảng Tây, Trung Quốc) nhận định: “Doanh nghiệp Trung Quốc rất quan tâm đến sản phẩm có nguồn gốc minh bạch. Nếu đạt được các yêu cầu này, nông sản Gia Lai hoàn toàn có thể mở rộng xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc”.
Doanh nghiệp chủ động, chính quyền đồng hành
Bên cạnh chuẩn hóa sản xuất, các doanh nghiệp ngày càng chủ động hơn trong việc mở rộng thị trường và tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng quốc tế. Điển hình là Công ty CP VCU (xã Chư Prông), đơn vị vừa tham gia CAFEEX Shenzhen 2025-hội chợ cà phê lớn và uy tín bậc nhất Trung Quốc, diễn ra từ ngày 22 đến 24-8 tại Thâm Quyến.
Tham gia sự kiện, Công ty CP VCU không chỉ giới thiệu cà phê Gia Lai mà còn kết nối với nhiều nhà sản xuất, nhà rang xay và chuỗi cửa hàng cà phê lớn tại Trung Quốc và các quốc gia khác. Đây là cơ hội để doanh nghiệp quảng bá thương hiệu, khẳng định vị thế của cà phê Việt trên bản đồ cà phê thế giới.
Ông Nguyễn Tiến Định-Giám đốc Công ty CP VCU-chia sẻ: “Để xuất khẩu chính ngạch vào Trung Quốc, Công ty cần chứng minh nguồn gốc rõ ràng và giấy tờ minh bạch như chứng nhận GACC. Hiện VCU đã được cấp GACC cho cà phê hạt rang và đang hoàn thiện cho cà phê nhân xanh. Đây là bước quan trọng giúp Công ty đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe, đồng thời đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng quốc tế”.
Không chỉ dừng lại ở việc tìm kiếm đầu ra, các hội chợ quốc tế còn giúp các doanh nghiệp Gia Lai nắm bắt xu hướng, hiểu rõ nhu cầu của thị trường Trung Quốc, vốn đa dạng nhưng đòi hỏi cao về chất lượng, bao bì và truy xuất nguồn gốc.
Trong khi đó, tỉnh Gia Lai cũng đang đồng hành cùng doanh nghiệp. Theo ông Dương Minh Đức-Giám đốc Sở Công Thương, Gia Lai có nhiều nông sản chủ lực. Để tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường Trung Quốc, tỉnh đang đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Đây là điều kiện quan trọng giúp doanh nghiệp yên tâm xuất khẩu chính ngạch.
Tại Hội nghị xúc tiến thương mại, kết nối giao thương, xuất khẩu các mặt hàng nông sản chủ lực sang thị trường Trung Quốc (diễn ra ngày 18-8 tại phường Pleiku), Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Tuấn Thanh nhấn mạnh: “Trung Quốc hiện là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, với kim ngạch hai chiều năm 2024 đạt khoảng 171 tỷ USD.
Đối với Gia Lai, đây là thị trường xuất khẩu nông, lâm sản quan trọng nhưng cũng đặt ra những yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng và nguồn gốc. Thời gian tới, tỉnh sẽ tập trung chuẩn hóa vùng trồng, đẩy mạnh chế biến sâu và triển khai cơ chế “một đầu mối” hỗ trợ doanh nghiệp từ khâu sản xuất đến giao dịch”.
