Cây trồng chậm phát triển
Ông Nguyễn Đức Phụng (thôn Tân Phú, xã Ia Hiao, huyện Phú Thiện) cho biết: Những ngày qua, nhiệt độ giảm sâu và gió thổi mạnh. Trạng thái thời tiết này khiến ông không khỏi lo lắng vì 8 ha lúa của gia đình đang trong giai đoạn đẻ nhánh. Tuy đã được 1,5 tháng nhưng cây lúa vẫn thấp lè tè và bị vàng lá kéo dài.
Vừa nhanh tay rải thêm ít phân NPK giúp cây lúa phát triển bộ rễ theo khuyến cáo của Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện, ông Phụng vừa nhẩm đếm: Tính cả đợt phân này thì gia đình đã rải 4 đợt kể từ đầu vụ. Bên cạnh đó là 5 đợt phun thuốc bảo vệ thực vật trị bệnh vàng lá, đạo ôn, nghẹt rễ… tăng 1 đợt phân và 2 đợt thuốc so với năm trước. Tuy nhiên, cây lúa vẫn phát triển kém.
“Thông thường, khoảng 50-60 ngày, lúa bắt đầu trổ bông. Vì vậy, nếu 10 ngày nữa, thời tiết tiếp tục lạnh và gió như thế này thì tỷ lệ lép hạt là khoảng 70%. Cùng với nguy cơ giảm năng suất thì chi phí đầu tư phân, thuốc tăng lên 5-10 triệu đồng/ha. Coi như vụ lúa này thua lỗ”-ông Phụng rầu rĩ nói.
Trên cánh đồng, ông Ksor Điah (tổ 9, phường Đoàn Kết, thị xã Ayun Pa) cũng đang cần mẫn bơm thuốc bón rễ cho 1,5 ha lúa giống lúa OM18. Nhổ một gốc lúa dưới chân mình lên, ông phân tích: Do không khí lạnh kéo dài nên rễ cây lúa không phát triển được, thậm chí thối rễ dẫn đến không hút được chất dinh dưỡng nuôi cây.
Nhiều người không có kinh nghiệm bón thêm nhiều phân đạm dẫn đến lúa bị đạo ôn, cháy đầu lá. Ông làm theo hướng dẫn, chỉ bón thêm phân kali và lân giúp kích thích rễ phát triển để cây lúa từ từ phục hồi.
Ông Điah cho hay: “38 năm gắn bó với cây lúa, rất hiếm khi thấy thời tiết qua Tết Nguyên đán mà vẫn lạnh như bây giờ. Do chậm phát triển nên dự kiến thời gian sinh trưởng của cây lúa sẽ kéo dài thêm khoảng 10 ngày so với mọi năm. Lúa thấp, ngắn cây thì bông lúa không thể dài, đẹp. Vì vậy, năng suất giảm là đương nhiên. Vụ Đông Xuân là vụ chính trong năm mà tình hình như này thì coi như thất bại rồi”.
Cùng với lúa, cây thuốc lá cũng bị ảnh hưởng bởi thời tiết. Với 10 năm kinh nghiệm trồng cây thuốc lá, chị Nay H’Buen (buôn Jứ, xã Ia Broắi, huyện Ia Pa) không khỏi lo lắng khi nhiều cây chỉ mới cao qua đầu gối đã muốn trổ bông.
Chị chia sẻ: Những năm trước, gia đình chỉ trồng 1 ha thuốc lá. Năm nay, chị quyết định thuê thêm đất mở rộng diện tích lên 1,5 ha. Tuy nhiên, ngay từ khi xuống giống, trời lạnh và gió lớn đã khiến nhiều lá gốc bị rách, cây thuốc chậm lớn, dẫn đến tình trạng ra bông sớm. Mỗi cây hiện chỉ khoảng 18-20 lá trong khi thông thường phải 25-27 lá mới trổ bông.
“Hiện gia đình đã bón thêm 5 bao NPK và phun thuốc kích rễ để cây phát triển thêm, ngăn lá thuốc chín sớm. Hy vọng những ngày tới, nắng ấm hơn giúp cây trồng phục hồi, phát triển trở lại”-chị H’Buen nói.
Tập trung chăm sóc cây trồng
Vụ Đông Xuân này, bà con nông dân các huyện, thị xã khu vực Đông Nam tỉnh xuống giống hơn 38.000 ha cây trồng các loại. Trong đó, huyện Phú Thiện 12.360 ha, Ia Pa 10.895 ha, Krông Pa 11.193 ha và thị xã Ayun Pa 3.622 ha.
Đến thời điểm hiện tại, các địa phương đã gieo trồng đạt trên 95% kế hoạch, tập trung vào một số cây trồng chính như: lúa, mía, mì, thuốc lá, khoai lang, dưa hấu. Tuy nhiên, thời tiết lạnh kéo dài bất thường từ đầu tháng 11-2024 đến nay đã làm hầu hết diện tích cây trồng kém phát triển. Trong đó, dưa hấu giảm 50% năng suất, thuốc lá có dấu hiệu ra bông sớm, lúa phát triển chậm khiến chi phí đầu tư tăng cao trong khi năng suất nguy cơ sụt giảm.
Ông Âu Thành Trung-Giám đốc Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Krông Pa-thông tin: Thời tiết lạnh kèm theo mưa trái mùa đã khiến một số diện tích thuốc lá bị thối rễ và chết rũ buộc phải nhổ bỏ để trồng lại. Một số diện tích bị rệp gây hại dẫn đến xoăn ngọn, kém phát triển. Riêng dưa hấu đang bắt đầu cho thu hoạch nhưng quả nhỏ, năng suất giảm 50%.
Trung tâm khuyến cáo bà con nông dân chú ý bón phân cân đối trong điều kiện thời tiết bất lợi; tích cực thăm đồng, phun thuốc kịp thời khi phát hiện sâu bệnh, đồng thời sử dụng hệ thống tưới nhỏ giọt, cung cấp nước thường xuyên, đảm bảo đủ độ ẩm và chất dinh dưỡng cho cây phát triển.
Tại huyện Ia Pa, trà lúa sớm gieo sạ từ cuối tháng 11 đến đầu tháng 12-2024 đã bắt đầu trổ đòng, trà chính vụ gieo sạ nửa sau tháng 12 đang trong giai đoạn đẻ nhánh. Theo Giám đốc Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Lê Văn Nguyên: Do nhiệt độ giảm sâu vào sáng sớm, ban đêm kèm gió mạnh từ tháng 11-2024 đến nay khiến 2.800 ha lúa bị nhiễm bệnh nghẹt rễ, vàng lá sinh lý, kéo dài thời gian sinh trưởng. Cây lúa có biểu hiện phát triển cằn cỗi, thân tóp, chóp lá vàng hoặc khô đỏ, rễ tơ kém phát triển. Nếu không khắc phục kịp thời, cây lúa có thể bị lụi chết từng mảng lớn, dẫn đến nguy cơ giảm năng suất.
“Trước diễn biến bất lợi của thời tiết, Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện đã ban hành 2 công văn triển khai các biện pháp phòng trừ sâu, bệnh hại lúa. Trong đó, khuyến cáo người dân không bón quá nhiều đạm mà bón bổ sung lân và kali giúp cây lúa phục hồi bộ rễ, hấp thu chất dinh dưỡng; đồng thời giữ nước 2-3 cm đều khắp mặt ruộng để giữ ẩm gốc, chống rét.
Hy vọng, thời gian tới, khi thời tiết ấm lên, bà con chăm sóc kết hợp bón phân cân đối thì cây lúa sẽ sớm phục hồi, phát triển tốt trở lại”-ông Nguyên kỳ vọng.
