Không cần chờ đến khi nạn nhân bị thương tích
Theo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình số 13/2022/QH15, bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế đối với thành viên khác trong gia đình. Điều này có nghĩa, việc báo tin không phụ thuộc vào việc nạn nhân đã có thương tích hay chưa.
Cụ thể, khoản 2 Điều 12 của Luật quy định cá nhân khi phát hiện hành vi bạo lực gia đình có trách nhiệm báo tin, tố giác ngay cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền; đồng thời, tham gia bảo vệ, hỗ trợ người bị bạo lực gia đình và các hoạt động phòng, chống bạo lực gia đình ở cộng đồng. Người báo tin, tố giác cũng được bảo vệ, giữ bí mật thông tin cá nhân theo quy định.
Theo Điều 19, tin báo, tố giác có thể được gửi đến UBND cấp xã nơi xảy ra hành vi bạo lực gia đình; cơ quan Công an, Đồn Biên phòng gần nơi xảy ra vụ việc; cơ sở giáo dục nếu người bị bạo lực là người học; trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố, Trưởng Ban công tác Mặt trận; người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội cấp xã hoặc Tổng đài điện thoại quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình.
Người dân có thể gọi điện, nhắn tin, gửi đơn thư hoặc trực tiếp báo tin.
Những trường hợp nào Công an phải vào cuộc xử lý?
Điều 20 của Luật quy định, khi nhận được tin báo, tố giác, cơ quan Công an hoặc Đồn Biên phòng gần nơi xảy ra hành vi bạo lực gia đình phải kịp thời ngăn chặn, xử lý theo thẩm quyền; đồng thời thông báo cho Chủ tịch UBND cấp xã nơi xảy ra hành vi bạo lực gia đình.
Đáng chú ý, Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm xử lý hoặc phân công xử lý ngay khi tiếp nhận tin báo, tố giác.
Nếu người bị bạo lực là trẻ em, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người cao tuổi, người khuyết tật, người không có khả năng tự chăm sóc, hoặc hành vi bạo lực đã hoặc có khả năng gây nguy hiểm đến sức khỏe, tính mạng, Chủ tịch UBND cấp xã phải phân công Công an xã xử lý.
Bạo lực gia đình có thể bị phạt tiền hoặc xử lý hình sự
Tùy tính chất, mức độ và hậu quả, người có hành vi vi phạm có thể bị áp dụng các biện pháp ngăn chặn, bảo vệ; xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hành vi có dấu hiệu cấu thành tội phạm.
Từ ngày 15-12-2025, việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình được thực hiện theo Nghị định số 282/2025/NĐ-CP.
Chẳng hạn, Điều 37 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP quy định phạt từ 2-5 triệu đồng đối với hành vi đe dọa xâm hại sức khỏe, tính mạng thành viên gia đình; phạt từ 5-10 triệu đồng đối với hành vi đánh đập hoặc hành vi cố ý khác xâm hại sức khỏe, tính mạng thành viên gia đình nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Mức phạt tăng lên 10-20 triệu đồng đối với một số hành vi như hành hạ, ngược đãi; sử dụng công cụ, phương tiện hoặc vật dụng khác gây thương tích nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; hoặc không kịp thời đưa người bị bạo lực đi cấp cứu, điều trị khi cần thiết.
