Bài thơ của vua Tự Ðức gửi tặng nhà soạn tuồng Ðào Tấn

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Tại phòng trưng bày nghệ thuật tuồng của Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh hiện đang lưu giữ nhiều bút tích của nhà soạn tuồng Đào Tấn, nhưng có lẽ ấn tượng nhất là bản sao chụp bài thơ của vua Tự Đức gửi tặng Đào Tấn do nhà nghiên cứu tuồng Vũ Ngọc Liễn ra Huế sưu tầm gửi tặng lại.

Không những được biết đến là một nhà soạn tuồng, Đào Tấn còn nổi tiếng là một vị quan thanh liêm và công bằng. Khi còn làm quan dưới ba triều vua Tự Đức, Đồng Khánh, Thành Thái, ông được các vua tin cậy; nhất là vua Tự Đức - một vị vua yêu thích thơ văn, mê tuồng. Tự Đức đã cho lập ra một Ban hiệu thơ ở Huế, là ban chuyên sáng tác tuồng, do chính vua Tự Đức làm chủ và Đào Tấn được thọ hàm Kiểm tịch sung vào Ban hiệu thơ.

Bản sao chụp bài thơ vua Tự Đức viết tặng Đào Tấn. Ảnh: NGỌC NHUẬN

Bản sao chụp bài thơ vua Tự Đức viết tặng Đào Tấn. Ảnh: NGỌC NHUẬN

Trong một buổi lễ cầu mưa vào ngày 29 tháng Giêng năm Tự Đức thứ 36 (1883), vua Tự Đức đã cảm khái viết tặng quan Phủ doãn Thừa Thiên Đào Tấn một bài thơ. Nguyên tác như sau: “Ngự chế/Hành hạnh tái ngộ vũ, thị Thừa Thiên Phủ doãn Đào Đăng Tấn (Đào Tấn)/ Tạc quy ngộ vũ thượng dư lương/ Xích lỗ kim khan lục tiệm hoàng/ Điền tẩu tài ưu hòa sạ cái/ Thiên ân dĩ tạc trạch kỳ bàng/ Mạc luân hảo sự tùy chu dị/ Thả hỷ nghi nông thuận tự thường/ Kinh doãn hộ tùy đồng kiến úy/ Thần nhân hà đạo vĩnh vô mang” (Tạm dịch nghĩa: “Thơ vua làm. Vua ngự tới, lại gặp trời mưa, chỉ bảo cho quan Phủ doãn Thừa Thiên là Đào Đăng Tấn. Về lúc ban đêm gặp mưa, vẫn còn thấy lạnh. Muối nay đã thấy màu xanh sắp thành màu vàng. Cụ già làm vườn vừa lo rằng lúa vừa mới tưới xong. Thì ơn của trời đã rưới xuống chan chứa. Chớ bàn việc tốt, mà hãy cứ để nó trôi theo thuyền đi nơi khác. Hãy vui vì nông nghiệp gặp điều tốt, thuận theo lẽ thường. Quan Phủ doãn ở kinh đô đi theo hộ giá và cùng an ủi. Lẽ nào giữa thần và người lại nói rằng mọi việc mãi mãi không cấp bách”.

Qua bài thơ trên có thể thấy rằng giữa Đào Tấn và vua Tự Đức có mối tâm giao, giữa bề tôi và vua dường như không có chút chi bận lòng nhau. Bởi vậy, dưới thời Tự Đức, Đào Tấn được vua ban tặng các danh hiệu “thanh, thận, cần” (trong sạch, thận trọng, chuyên cần) và “bất úy cường ngự” (không sợ uy vua).         

NGỌC NHUẬN

Có thể bạn quan tâm

Gìn giữ những kỷ vật tri ân

Gìn giữ những kỷ vật tri ân

(GLO)- Không cất lên thành lời nhưng mỗi lá thư, tấm huân chương hay chiếc áo bạc màu đều lưu giữ một phần ký ức chiến tranh. Được trân trọng gìn giữ, những kỷ vật ấy vẫn lặng lẽ kể tiếp câu chuyện về một thời máu lửa, nhắc nhớ các thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình.

Những cộng hưởng của "Đi qua miền nhớ"

Những cộng hưởng của "Đi qua miền nhớ"

(GLO)- Nhà thơ Lệ Thu nguyên là Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Bình Định, nguyên đại biểu Quốc hội khóa IX. Sau nhiều năm được biết đến với tư cách 1 “nữ nhà báo chiến trường” và tác giả của 13 tập thơ, bà vừa ra mắt tiểu thuyết đầu tay "Đi qua miền nhớ" (Nhà xuất bản Văn học).

Họa sĩ Trần Lãng hướng dẫn họa sĩ Nguyễn Xuân Quang thực hành kỹ thuật sơn mài với tác phẩm lấy cảm hứng từ tuồng Bình Định.

“Trò chuyện” với sơn mài

(GLO)- Mỗi người một phong cách, một lối bày tỏ nội tâm khác nhau bằng ngôn ngữ hội họa song gần 20 họa sĩ tham gia Trại bồi dưỡng kỹ thuật và sáng tác sơn mài (phường Pleiku) đã có dịp kết nối, học hỏi và cảm nhận sức hấp dẫn của một chất liệu đậm chất truyền thống.

Đại sứ văn hóa đọc trong thời công nghệ số

Đại sứ văn hóa đọc trong thời công nghệ số

(GLO)- Với sự khuyến khích của Ban Tổ chức cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc cấp tỉnh năm 2026 về ứng dụng công nghệ, nền tảng số, mạng xã hội nhằm đổi mới phương thức đọc và lan tỏa tri thức, các thí sinh dự giải năm nay đã cho thấy thế mạnh của mình trong lĩnh vực khá mới mẻ này.

Tín hiệu mới từ tiểu thuyết

Tín hiệu mới từ tiểu thuyết

(GLO)- Trong đời sống văn học, tiểu thuyết luôn được xem là thử thách lớn của người cầm bút. Không chỉ đòi hỏi vốn sống, sức bền sáng tạo và khả năng kiến tạo một thế giới nghệ thuật rộng lớn, thể loại này còn là thước đo độ chín của một nhà văn.

Các vận động viên check-in cùng Ban tổ chức trên đỉnh núi Chư Mố. Ảnh: Vũ Chi

Vinh danh 95 sứ giả mặt trời Chư Mố

(GLO)- Sáng 5-7, UBND xã Ia Tul (tỉnh Gia Lai) đã bế mạc Ngày hội văn hóa-leo núi xã Ia Tul năm 2026 với chủ đề “Chư Mố-Hành trình về phía mặt trời” và vinh danh sứ giả mặt trời Chư Mố.

Sơn mài Ái Vân: Khi trầm mặc biết reo vui

Sơn mài Ái Vân: Khi trầm mặc biết reo vui

(GLO)- Trong đời sống mỹ thuật Gia Lai những năm gần đây, nhiều họa sĩ nữ thuộc thế hệ 8x đang tìm cho mình những hướng đi riêng, mạnh dạn thể nghiệm, bứt phá trong ngôn ngữ tạo hình. Giữa không khí ấy, họa sĩ Châu Thị Ái Vân chọn một lối đi có vẻ lặng lẽ hơn.

Cuộc vui chung từ “Khoảng trời riêng”

Cuộc vui chung từ “Khoảng trời riêng”

(GLO)- Từ ngày 4 đến 10-7, tại Gallery 3B (phường Cầu Kiệu, TP. Hồ Chí Minh) sẽ diễn ra cuộc hội ngộ đầy cảm xúc của 7 họa sĩ đến từ nhiều vùng miền khác nhau trong và ngoài nước với triển lãm “Khoảng trời riêng”, trong đó có 4 nữ họa sĩ của Gia Lai.

Ươm mầm văn hóa đọc

Ươm mầm văn hóa đọc

(GLO)- Hơn 42.300 bài dự thi từ học sinh toàn tỉnh, hàng trăm trường học hưởng ứng và những ý tưởng sáng tạo về phát triển văn hóa đọc đã cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của Cuộc thi Ðại sứ văn hóa đọc tỉnh Gia Lai năm 2026.

null