Song việc một người con tiếp quản vị trí lãnh đạo hoặc sở hữu lượng cổ phần trị giá hàng nghìn tỷ đồng không đồng nghĩa doanh nghiệp hay toàn bộ tài sản của cha mẹ đã được “thừa kế”.
Một trong những diễn biến mới nhất là việc Tập đoàn Vingroup công bố thay đổi nhân sự cấp cao tại VinFast và GSM.
Theo thông tin công bố ngày 12-9, ông Phạm Nhật Quân Anh, hiện là Chủ tịch VinFast toàn cầu, sẽ kiêm nhiệm Tổng giám đốc VinFast toàn cầu thay ông Phạm Nhật Vượng. Ông Quân Anh đồng thời được bổ nhiệm làm Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc VinFast Việt Nam.
Trước đó, ngày 25-5-2026, VinFast cũng công bố việc bổ nhiệm ông Phạm Nhật Quân Anh giữ chức Chủ tịch Hội đồng quản trị. Động thái này cho thấy vai trò của thế hệ kế cận trong hệ sinh thái doanh nghiệp của gia đình ông Phạm Nhật Vượng đang được nâng lên rõ rệt.
Tại Công ty cổ phần Cơ Điện Lạnh (REE), quá trình chuyển giao cũng đang diễn ra theo một cách khác. Theo thông tin trên website doanh nghiệp, từ tháng 7-2026, ông Nguyễn Ngọc Thái Bình giữ chức Tổng giám đốc REE. Trước đó, ông là Phó tổng giám đốc từ tháng 8-2020 và từng giữ vị trí Giám đốc tài chính REE trong giai đoạn 2009-2020. Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Mai Thanh, người gắn bó với vị trí lãnh đạo REE trong nhiều thập niên, chuyển sang giữ chức Chủ tịch Ủy ban Chiến lược.
Ở REE, quá trình kế nhiệm không đơn thuần là việc “trao ghế” cho người thuộc thế hệ sau, mà diễn ra sau một thời gian dài người kế nhiệm tham gia và tích lũy kinh nghiệm trong chính doanh nghiệp.
Tháng 3-2026, ông Trần Vũ Minh - con trai Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hòa Phát Trần Đình Long đăng ký mua thêm 50 triệu cổ phiếu HPG. Trước giao dịch, ông Minh sở hữu hơn 176,3 triệu cổ phiếu, tương đương khoảng 2,3% vốn điều lệ Hòa Phát; nếu giao dịch hoàn tất, tỷ lệ dự kiến tăng lên khoảng 2,95%.
Không chỉ ở những tập đoàn lâu năm, thế hệ kế cận còn bắt đầu xuất hiện trong các lĩnh vực kinh doanh mới. Tháng 6-2026, ông Nguyễn Xuân Thái - con trai doanh nhân Nguyễn Đức Thụy, được công bố giữ chức Phó Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Sàn Giao dịch Tài sản Mã hóa Sacom (SCEX).
Những trường hợp này cho thấy F2 không chỉ tiếp quản những vị trí truyền thống trong doanh nghiệp gia đình mà còn có xu hướng tham gia các lĩnh vực mới, trong đó có tài chính và tài sản số.
Khi thế hệ sáng lập dần rút khỏi vị trí điều hành, câu hỏi quan trọng đối với doanh nghiệp không chỉ là ai sẽ nhận cổ phần, mà còn là ai đủ năng lực tiếp quản và phát triển doanh nghiệp.
Đối với những tập đoàn có quy mô lớn, việc chuyển giao còn liên quan đến quản trị, chiến lược, nhân sự, quan hệ với cổ đông và khả năng duy trì hoạt động của doanh nghiệp sau khi thế hệ sáng lập thay đổi vai trò. Đây cũng là lý do nhiều doanh nghiệp gia đình chuẩn bị quá trình kế nhiệm trong nhiều năm, thay vì chờ đến thời điểm phát sinh việc thừa kế.
Ở góc độ này, những diễn biến tại VinFast, REE hay Hòa Phát cho thấy một xu hướng đáng chú ý của khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam: thế hệ F2 đang từ vị trí “người kế nghiệp” bước dần vào vị trí của người ra quyết định. Giữa một bên là “được trao lại tài sản”, một bên là “được trao quyền điều hành”, khoảng cách không chỉ nằm ở thủ tục pháp lý mà còn ở năng lực chứng minh rằng người kế nhiệm có thể giữ được giá trị đã được thế hệ trước gây dựng và tiếp tục đưa doanh nghiệp đi xa hơn.