Theo Bộ Tài chính, cơ quan thuế xác định tiền sử dụng đất dựa trên thông tin về người sử dụng đất, diện tích, vị trí, mục đích và nguồn gốc sử dụng đất, đối tượng và mức giảm tiền sử dụng đất cùng giá đất tính tiền sử dụng đất do cơ quan có thẩm quyền chuyển đến.
Vì vậy, khi nhận thông báo nộp tiền với số tiền bất ngờ, việc đầu tiên người dân cần làm là kiểm tra toàn bộ căn cứ và thông tin được sử dụng để tính nghĩa vụ tài chính. Đặc biệt cần đối chiếu diện tích, loại đất, nguồn gốc đất, thời điểm được phép chuyển mục đích sử dụng đất, hạn mức đất ở và các chính sách miễn, giảm nếu thuộc diện được hưởng.
Từ năm 2026, Nghị định số 50/2026/NĐ-CP của Chính phủ đã quy định cơ chế xử lý chuyển tiếp, cho phép một số trường hợp hộ gia đình, cá nhân đã được quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trong giai đoạn từ 1-8-2024 đến trước 1-1-2026 được đề nghị tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất.
Chính sách này đáng lưu ý với trường hợp chuyển đất vườn, ao, đất nông nghiệp sang đất ở thuộc phạm vi quy định. Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, một số trường hợp có thể được tính tiền sử dụng đất ở mức 30% chênh lệch giữa tiền sử dụng đất theo giá đất ở và giá đất nông nghiệp đối với diện tích trong hạn mức; 50% đối với phần vượt hạn mức nhưng không quá một lần hạn mức; và 100% đối với phần vượt quá mức này. Chính sách chỉ áp dụng một lần cho một hộ gia đình, cá nhân trên một thửa đất.
Cơ chế tính lại không chỉ áp dụng cho người chưa nộp tiền. Trường hợp đã nộp một phần hoặc đã nộp đủ tiền theo thông báo của cơ quan thuế nhưng thuộc diện được tính lại cũng có thể đề nghị cơ quan thuế thực hiện việc tính lại theo quy định.
Nếu số tiền sau khi tính lại thấp hơn số đã nộp, phần chênh lệch được xử lý theo quy định: có thể được bù trừ vào nghĩa vụ tài chính khác hoặc hoàn trả bằng tiền nếu không còn nghĩa vụ để bù trừ.
Theo Bộ Tài chính, người thuộc diện được tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất phải nộp văn bản đề nghị chậm nhất trước ngày 1-1-2027 tại bộ phận một cửa liên thông. Hồ sơ sau đó được chuyển đến UBND cấp xã để xác định hạn mức giao đất ở và chuyển thông tin cho cơ quan thuế thực hiện tính hoặc tính lại.
