Phụ nữ làng Pốt gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Nhiều năm qua, phụ nữ làng Pốt (xã Song An, thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai) vẫn miệt mài bên khung cửi tạo ra những sản phẩm váy, áo, khăn, khố đặc sắc và truyền dạy kỹ thuật nghề dệt thổ cẩm cho con cháu mình.

Đến làng Pốt, không khó bắt gặp hình ảnh các bà, các mẹ ngồi bên hiên nhà vừa trông cháu vừa ngồi vào khung cửi dệt chiếc khăn, váy áo, cái khố, bộ mền để tặng con, cháu mình. Bằng cách này, những phụ nữ lớn tuổi, thạo nghề, không chỉ thỏa niềm đam mê với khung cửi, sợi chỉ màu sắc, hoa văn phong phú mà còn lan tỏa tình yêu nghề dệt thổ cẩm truyền thống của cha ông cho thế hệ trẻ.

Bà Đinh Thị Lót (àng Pốt, xã Song An, thị xã An Khê) tự hào khoe tấm áo thổ cẩm với nhiều họa tiết, hoa văn đẹp tự tay bà dệt. Ảnh: Ngọc Minh

Bà Đinh Thị Lót (àng Pốt, xã Song An, thị xã An Khê) tự hào khoe tấm áo thổ cẩm với nhiều họa tiết, hoa văn đẹp tự tay bà dệt. Ảnh: Ngọc Minh

Bà Đinh Thị Lót (SN 1949) cho biết: Bà có 3 người con trai và 2 người con gái. Những người con dâu, con gái đều biết nghề dệt thổ cẩm, nhưng do bận làm lụng phát triển kinh tế nên ít có thời gian để dệt. Hơn 3 năm nay, con gái út của bà sinh con đầu lòng, bà không đi làm nương rẫy nữa mà ở nhà trông cháu. Tranh thủ lúc cháu ngủ, bà lại ngồi vào khung cửi để dệt.

“Nghề dệt thổ cẩm không nặng nhọc nhưng đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mẩn và mất nhiều thời gian. Những sản phẩm không quá cầu kỳ như tấm vải địu con, mền, dây cột đầu dệt từ 5-15 ngày, còn váy áo phụ nữ, khố của đàn ông có nhiều họa tiết, hoa văn cầu kỳ phải dệt gần 1 tháng, thậm chí 2-3 tháng mới xong. Sản phẩm có nhiều hoa văn đồng đều, sắc sảo thì sản phẩm đó càng có giá trị”-bà Lót chia sẻ.

Gần 60 năm gắn bó với nghề dệt thổ cẩm, bà Lót tạo ra nhiều sản phẩm bền đẹp có họa tiết, hoa văn độc đáo. Bà dành toàn bộ số sản phẩm dệt được để gia đình sử dụng, tặng cho con, cháu và người thân. “Đời sống mỗi ngày một hiện đại, trong khi đó lớp trẻ không mặn mà với nghề dệt thổ cẩm truyền thống, theo thời gian nghề dệt thổ cẩm sẽ bị mai một ít nhiều. Tôi cố gắng dệt vài bộ tặng người thân coi như tấm lòng của người bà, người mẹ dành cho con cháu. Qua đó mong muốn lớp cháu con biết giữ gìn, trân quý nghề dệt thổ cẩm truyền thống ông cha”-bà Lót trải lòng.

Theo phong tục ông bà xưa, gia đình bà Đinh Thị Lót (bìa phải ở làng Pốt, xã Song An, thị xã An Khê) thường trồng cây bông để chia cho người mất để sang thế giới bên kia tiếp tục nghề dệt thổ cẩm. Ảnh: Ngọc Minh

Theo phong tục ông bà xưa, gia đình bà Đinh Thị Lót (bìa phải ở làng Pốt, xã Song An, thị xã An Khê) thường trồng cây bông để chia cho người mất để sang thế giới bên kia tiếp tục nghề dệt thổ cẩm. Ảnh: Ngọc Minh

Chỉ tay về cuối vườn nơi có những cây bông trồng xen trong đám bắp, bà Lót tâm sự: “Năm nay tôi 75 tuổi, ngồi dệt chừng 20 phút là lưng đau, tay chân nhức mỏi. Với kinh nghiệm, kỹ thuật học hỏi được tôi đã chỉ bảo, hướng dẫn cho các con và chị em trong làng. Mai này về với ông bà tôi cũng yên lòng. Theo phong tục của người Bahnar tại xã Song An, khi người chết là đàn ông hay đàn bà ngoài được chia ghè, nồi, chén, đĩa còn được chia một nhúm hạt bông để sang thế giới bên kia tiếp tục trồng bông, kéo sợi, dệt vải như cách nghĩ ông bà xưa trần sao âm vậy. Chính vì điều này mà cây bông luôn hiện hữu trong vườn và nghề dệt thổ cẩm sẽ được lưu truyền mãi cho thế hệ mai sau”.

Chị Định Thị Nhớp (bìa trái, làng Pốt, xã Song An, thị xã An Khê) học hỏi cách dệt hoa văn khó từ các chị trong làng. Ảnh: Ngọc Minh

Chị Định Thị Nhớp (bìa trái, làng Pốt, xã Song An, thị xã An Khê) học hỏi cách dệt hoa văn khó từ các chị trong làng. Ảnh: Ngọc Minh

Từ nhỏ, chị Định Thị Nhớp được bà ngoại và mẹ dạy: Con gái phải biết nghề dệt thổ cẩm, sau còn dệt váy, áo cho mình, cho chồng, cho con. Vì thế, mỗi lần thấy mẹ dệt thổ cẩm, chị thường chăm chú đứng xem, học lỏm. Được bà và mẹ tận tình chỉ bảo, cộng với sự chịu khó tìm tòi, học hỏi, năm 15 tuổi chị Nhớp đã nắm bắt được quy trình kỹ thuật bật bông, kéo sợi, đưa thoi, luồn chỉ, dệt váy áo có hoa văn sặc sỡ, bắt mắt.

“Trước đây, các bà, các mẹ thường se sợi bông của cây bông và nhuộm màu từ các loại củ, quả vỏ, lá cây tự nhiên. Hiện nay, nguyên liệu tự nhiên khan hiếm, công đoạn tạo sợi truyền thống không còn thực hiện, thay vào đó chị em mua chỉ sợi, len màu về dệt. Chúng tôi thường dệt thổ cẩm vào những lúc nông nhàn, buổi tối; không ai bảo ai, tự ngồi vào khung cửi chăm chỉ dệt váy áo, khố, hoàn thiện một số công đoạn dở dang. Từ đó, nghề dệt thổ cẩm được lưu truyền qua bàn tay khéo léo của bao thế hệ phụ nữ trong làng”-chị Nhớp tự hào nói.

Tranh thủ những lúc nông nhàn, sớm tối, các bà, các mẹ ở làng Pốt, xã Song An, thị xã An Khê lại cần mẫn hướng dẫn con em mình dệt vải. Ảnh: Ngọc Minh

Tranh thủ những lúc nông nhàn, sớm tối, các bà, các mẹ ở làng Pốt, xã Song An, thị xã An Khê lại cần mẫn hướng dẫn con em mình dệt vải. Ảnh: Ngọc Minh

Chi hội trưởng Chi hội phụ nữ làng Pốt Đinh Thị Quế cho hay: Làng Pốt có hơn 110 hội viên, phụ nữ, trong đó 80% chị em biết nghề dệt thổ cẩm. Có được kết quả này là nhờ chính quyền địa phương, hội cấp trên, Chi bộ và Ban Nhân dân thôn thường xuyên tuyên truyền, vận động dân làng gìn giữ và phát huy phong tục, tập quán, truyền thống tốt đẹp; khuyến khích người dân mặc trang phục truyền thống tại các sự kiện giao lưu văn hóa văn nghệ, dịp lễ, Tết, ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc, trong các lễ hội; khuyến khích hội viên phụ nữ duy trì, phát triển nghề dệt, tham gia các hội thi dệt thổ cẩm. “Thông qua các hoạt động này đã tạo điều kiện cho chị em, dân làng gìn giữ bản sắc văn hóa mà cha ông bao đời để lại”-chị Quế chia sẻ.

Mỗi dịp lễ hội, hội viên, phụ nữ làng Pốt, xã Song An, thị xã An Khê thường cho các con mặc trang phục truyền thống để lan tỏa tình yêu, trân quý nghề dệt thổ cẩm cuẩ cha ông. Ảnh: Ngọc Minh

Mỗi dịp lễ hội, hội viên, phụ nữ làng Pốt, xã Song An, thị xã An Khê thường cho các con mặc trang phục truyền thống để lan tỏa tình yêu, trân quý nghề dệt thổ cẩm cuẩ cha ông. Ảnh: Ngọc Minh

Xoay quanh vấn đề gìn giữ và phát huy nghề dệt thổ cẩm truyền thống tại làng Pốt, bà Đặng Thị Hiếu-Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Song An cho biết: Xã có 5 thôn và 1 làng. Thời gian qua, cấp ủy, chính quyền địa phương đã tích cực tuyên truyền, vận động, khuyến khích các nghệ nhân, người dân thạo nghề dệt thổ cẩm truyền dạy cho thế hệ trẻ, nhất là con cháu trong gia đình; tạo điều kiện cho hội viên, phụ nữ làng Pốt tham gia các lớp đào tạo nghề dệt thổ cẩm để từng bước nâng cao tay nghề cho chị em. Hàng năm, Hội cũng đăng ký tham gia các sự kiện văn hóa do thị xã tổ chức nhằm tạo cơ hội cho chị em giao lưu, học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm dệt vải.

“Năm 2023, làng Pốt tham gia ngày hội văn hóa các dân tộc thiểu số thị xã An Khê lần thứ I diễn ra tại làng Hòa Bình (xã Tú An), hội viên, phụ nữ đã giành giải nhất phần thi dệt thổ cẩm. Đây là niềm vui, tự hào không chỉ của chị em mà còn của xã, của bà con để tiếp tục duy trì, phát triển nghề dệt thổ cẩm tại làng Pốt”-bà Hiếu thông tin.

Có thể bạn quan tâm

Nhận diện, định hướng bảo tồn, phát huy giá trị di tích Trường Lũy tỉnh Gia Lai

Nhận diện, định hướng bảo tồn, phát huy giá trị di tích Trường Lũy tỉnh Gia Lai

(GLO)- Sáng 25-8, Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai phối hợp với Viện Khoa học Xã hội vùng Nam bộ tổ chức Hội thảo khoa học “Nghiên cứu giá trị và định hướng bảo tồn, phát huy giá trị di tích Trường Lũy tỉnh Gia Lai” và công bố báo cáo sơ bộ kết quả khai quật khảo cổ di tích này.

Đá cũ An Khê hướng tới danh hiệu Di sản văn hóa thế giới

Đá cũ An Khê hướng tới danh hiệu Di sản văn hóa thế giới

(GLO)- Hơn 80 vạn năm trước, trên vùng đất An Khê (tỉnh Gia Lai), những cộng đồng người cổ đã ghè đẽo đá, để lại dấu tích thuộc loại sớm nhất ở Đông Nam Á. Đây không chỉ là chứng tích của một nền văn hóa cổ xưa, mà còn đặt Việt Nam vào bản đồ nghiên cứu tiến hóa loài người thế giới.

Đoạn Trường Lũy thuộc địa phận tỉnh Gia Lai dài hơn 14,4 km, kéo dài từ phường Hoài Nhơn Bắc đến các xã An Lão, An Hòa. Ảnh: Ngọc Nhuận

Khảo sát thực địa di tích Trường Lũy tỉnh Gia Lai

(GLO)- Ngày 24-8, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tổ chức đoàn khảo sát thực địa tại di tích Trường Lũy tỉnh Gia Lai. Tham gia đoàn khảo sát có các chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu đến từ Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ.

Mùa thơm

Mùa thơm

(GLO)- Đang là những ngày đất trời ở trong mùa thơm tròn đầy, thi vị. Ruộng đồng thơm màu nắng. Khu vườn thơm giọt mưa. Và còn nữa - nét hương quyến rũ của cốm tươi màu lúa non, của quả hồng vừa chín, của trái thị ươm vàng heo may... tạo nên những thức quà riêng có của mùa thu.

Dấu tích người Kinh xưa ở Tây Sơn thượng đạo

Dấu tích người Kinh xưa ở Tây Sơn thượng đạo

(GLO)- Nằm trên vùng đất ven sông Ba, đình An Khê và đình Cửu An (thuộc quần thể Khu di tích quốc gia đặc biệt Tây Sơn thượng đạo) là những chứng tích hiếm hoi về sự hiện diện của cộng đồng người Kinh trên vùng đất cao nguyên Gia Lai từ thế kỷ XVII - XVIII.

Đồng đội

Đồng đội

(GLO)- Cả nhà không yên tâm khi bố quyết định theo đoàn Cựu chiến binh về Quảng Trị thăm lại chiến trường xưa. Bố vừa trải qua một đợt điều trị dài vì thoái hóa khớp, đầu gối đau nhức, đi lại rất khó khăn.

Đằng sau bộ ảnh vừa đoạt giải Bạc của NSNA Đào Tiến Đạt

Đằng sau bộ ảnh vừa đoạt giải Bạc của NSNA Đào Tiến Đạt

(GLO)- Mới đây, bộ ảnh “Cổ tích thời hiện đại” (The fairy tale of modern) của Nghệ sĩ Nhiếp ảnh (NSNA) Đào Tiến Đạt đoạt Giải Bạc tại cuộc thi ảnh quốc tế Nexus International Photography Awards 2025 (NIPA). Bộ ảnh là câu chuyện về nghị lực sống và tình bạn trong cuộc đời nhà thơ Nguyễn Ngọc Hưng.

Chạm vào thế giới trẻ thơ...

Chạm vào thế giới trẻ thơ...

(GLO)- Từ ống kính nhiếp ảnh, nét cọ hội họa, câu chữ văn chương đến giai điệu âm nhạc, nhiều nghệ sĩ ở Gia Lai đang lặng lẽ gìn giữ, khơi gợi, ươm hạt giống tâm hồn cho thế giới tuổi thơ; đồng thời, gửi gắm thông điệp về sự kết nối, về trách nhiệm của người lớn trước “tuổi thơ đang mất dần”.

null