Cùng với các lễ hội độc đáo, dệt thổ cẩm là nét đẹp văn hóa không thể thiếu trong đời sống cộng đồng người Bahnar ở Ya Hội. Nhằm bảo tồn và phát huy nghề dệt, cuối tháng 7-2023, Hội Liên hiệp phụ nữ xã Ya Hội phối hợp với UBND xã ra mắt CLB Dệt thổ cẩm tại làng Groi với 30 thành viên. Đây cũng là mô hình thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030.
Tham gia CLB, bà Đinh Thị Angem được giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm và tìm đầu ra cho sản phẩm. Bà Angem cho biết: Từ nhỏ, bà đã được mẹ và bà ngoại dạy nghề dệt thổ cẩm. Ban đầu, bà dệt một vài vật dụng đơn giản như dây cột, chăn, khăn. Năm 17 tuổi, bà đã biết phối màu, sắp xếp bố cục để tạo ra những họa tiết hoa văn độc đáo, thể hiện văn hóa của dân tộc mình. Khi đi lấy chồng, bà tự dệt khố, váy áo cho mình và người thân.
“Lúc trước, tôi chủ yếu dệt để phục vụ nhu cầu gia đình. Từ khi tham gia CLB, tôi dệt các sản phẩm theo đơn đặt hàng. Gần đây, tôi bán được 3 chiếc váy và 2 tấm địu, thu nhập gần 7 triệu đồng. Làm công việc yêu thích lại giữ được nghề truyền thống nên tôi rất vui”-bà Angem thổ lộ.
Tranh thủ lúc rảnh rỗi, em Đinh Thị Lựu (SN 2015) ngồi chăm chú xem bà và mẹ dệt vải. Chính sự yêu thích này mà Lựu mạnh dạn xin vào CLB Dệt thổ cẩm với mong muốn được học hỏi kỹ thuật dệt từ những người thạo nghề, sau này có thể dệt giỏi như các bà, các mẹ.
“Gần 1 năm tham gia CLB, em đã dệt được dây thổ cẩm cột đầu với nhiều hoa văn sinh động. Em đang cố gắng học hỏi nâng cao tay nghề để dệt nhiều sản phẩm đẹp, góp phần giữ gìn nét văn hóa đặc trưng của dân tộc mình”-Lựu háo hức nói.
Chủ nhiệm CLB Đinh Thị Hương cho biết: Câu lạc bộ hiện có 31 thành viên. Hoạt động của CLB hướng tới mục tiêu bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc gắn với phát triển du lịch, giúp phụ nữ dân tộc thiểu số tăng thu nhập.
Câu lạc bộ được trang bị 2 máy may và 1 máy vắt sổ. Thời điểm ra mắt chỉ có 3 người biết may, song đến nay đã có thêm 5 chị biết sử dụng máy may. Định kỳ, CLB tổ chức sinh hoạt 1 lần/tháng để các thành viên chia sẻ kinh nghiệm. Hàng năm, các thành viên còn được tập huấn nâng cao tay nghề cũng như cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng sản phẩm.
Từ đôi bàn tay khéo léo và óc sáng tạo, các thành viên của CLB đã dệt được nhiều sản phẩm thổ cẩm với mẫu mã đa dạng, đẹp mắt cùng nhiều công dụng khác nhau như tấm đắp, ví tay, quai nón, khăn...
Một số thành viên còn biến tấu kết hợp vải thổ cẩm với vải chất liệu khác, may thành những chiếc áo dài duyên dáng, được người tiêu dùng đánh giá cao. Mỗi sản phẩm có giá bán từ 50 ngàn đồng đến hơn 2 triệu đồng.
“Năm 2024, CLB bán được hơn 40 sản phẩm, thu về gần 60 triệu đồng. Sau khi trả tiền cho thành viên có sản phẩm, số tiền còn lại dùng vào việc sửa chữa máy may, mua chỉ và chi phí cho hoạt động của CLB”-bà Hương cho biết.
Liên quan đến việc gìn giữ và phát huy nghề dệt thổ cẩm trên địa bàn, bà Triệu Thị Luyến-Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ xã Ya Hội-thông tin: “Thời gian tới, Hội tiếp tục vận động các bà, các mẹ giỏi nghề truyền dạy kỹ thuật dệt thổ cẩm cho con, cháu mình; tuyên truyền, vận động hội viên phụ nữ tham gia CLB.
Hội cũng sẽ tham mưu UBND xã, Hội cấp trên hỗ trợ kinh phí cho CLB mở phòng trưng bày, giới thiệu sản phẩm để khách du lịch đến tham quan, trải nghiệm và có nơi cho các thành viên, hội viên phụ nữ tham gia sinh hoạt, học hỏi, trao đổi kinh nghiệm.
Cùng với đó, Hội tiếp tục chỉ đạo CLB chủ động tham gia quảng bá, giới thiệu sản phẩm tại các phiên chợ, sự kiện văn hóa do tỉnh, địa phương tổ chức”.
