Màn trình diễn Hào khí Tây Sơn do võ sư, võ sinh đến từ Trung tâm Võ thuật cổ truyền Bình Định thực hiện. Ảnh: Vũ Thảo
Hoạt động được tổ chức vào chiều tối 26-4 tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (phường Pleiku). Không đơn thuần là một màn thi đấu cờ tướng, chương trình còn là sự giao thoa giữa trí tuệ, võ thuật và bản sắc dân tộc.
Đây cũng là dịp để giới thiệu hình ảnh một Gia Lai đậm đà bản sắc, một cộng đồng các dân tộc đoàn kết, tự cường đến với bạn bè và du khách gần xa.
Cuộc đấu trí giữa 2 "mãnh hổ" làng cờ Gia Lai
Ngay từ những phút mở màn, tiết mục trình diễn Hào khí Tây Sơn bùng lên như một ngọn lửa ký ức.
Từng đường quyền dứt khoát, mạnh mẽ của các võ sư, võ sinh đến từ Trung tâm Võ thuật cổ truyền Bình Định hòa cùng âm thanh trống trận dồn dập, vang vọng, tạo nên một không gian vừa hào hùng vừa thiêng liêng.
Tất cả như kéo người xem ngược dòng thời gian, chạm vào tinh thần thượng võ và khí phách anh hùng lẫm liệt của một giai đoạn lịch sử oai hùng.
Màn trình diễn không chỉ tái hiện tinh thần võ trận Tây Sơn mà còn là cách để giới thiệu, lan tỏa những giá trị đặc sắc của võ cổ truyền Bình Định. Từng bài quyền, thế võ được dàn dựng công phu giúp người xem hiểu thêm về võ cổ truyền Bình Định - di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
Việc đưa võ cổ truyền vào các hoạt động biểu diễn, trải nghiệm không chỉ góp phần làm sống lại không gian văn hóa, mà còn khơi dậy niềm tự hào dân tộc, đặc biệt với thế hệ trẻ.
Đây là hướng đi cần thiết để bảo tồn và phát huy di sản trong đời sống đương đại, giúp võ cổ truyền Bình Định không chỉ được gìn giữ mà còn tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.
Tâm điểm của chương trình là trận đấu Cờ người giữa 2 kỳ thủ: Võ Quốc Thịnh - một gương mặt ưu tú đến từ Quy Nhơn (Đội Đỏ) và Đặng Bá Vinh - người lĩnh ấn tiên phong cho Pleiku (Đội Xanh).
Trên bàn Cờ người, mỗi quân cờ không còn là những khối gỗ vô tri mà chính là các võ sư, võ sinh di chuyển theo hiệu lệnh, có sự phối hợp nhịp nhàng giữa chiến thuật cờ và biểu diễn võ thuật.
Từng bước tiến, bước lui đều dứt khoát, uyển chuyển, vừa tuân thủ chặt chẽ thế trận, vừa phô diễn những đường quyền đẹp mắt, thể hiện tinh thần thượng võ - nơi trí tuệ và sức mạnh hòa quyện.
Nếu kỳ thủ Võ Quốc Thịnh khiến bàn cờ “nóng” lên bằng lối đánh tấn công sắc lẹm, dám mạo hiểm bằng những nước đi khó lường thì Đặng Bá Vinh lại mang đến lối chơi điềm tĩnh, chắc chắn và khả năng phòng ngự, phản công cực kỳ lợi hại.
Kỳ thủ Vinh không vội vã, từng bước xây dựng thế trận đều chặt chẽ như giăng một tấm lưới vô hình, chờ đối thủ lộ sơ hở để tung ra những đòn phản công chính xác.
Hai phong cách chơi khác nhau đã tạo nên thế trận cân não - nơi mỗi nước đi không chỉ là kỹ thuật mà còn là cuộc đấu trí căng thẳng đến nghẹt thở.
Sự hấp dẫn của chương trình còn được nâng tầm bởi phần bình luận chuyên môn cờ của "lão tướng" Phan Văn Hùng - người có bề dày kinh nghiệm thi đấu quốc gia.
Những phân tích sâu sắc giúp khán giả không chỉ xem mà còn hiểu được từng thế trận, từng “cái bẫy” chiến thuật được giăng ra trên bàn cờ. Theo đánh giá của ông Hùng, 2 kỳ thủ trong trận cờ hôm nay có “nội lực” rất cao.
“Nếu đánh giá kỳ thủ theo dân gian có nhiều mức độ thượng tướng, đại tướng, trung tướng, đại tá, trung tá… thì tôi nghĩ cấp này là đại tá” - ông Hùng nhận xét.
Sau gần 2 giờ đồng hồ đấu trí với những nước cờ gay cấn và đầy kịch tính, 2 kỳ thủ đành chấp nhận kết quả hòa, khép lại ván cờ trong thế cân bằng tuyệt đối.
Giữ "hồn" võ cổ truyền
Không chỉ là một ván cờ, Cờ người còn mang đến cảm nhận rõ nét về võ cổ truyền Bình Định. Lần đầu trực tiếp theo dõi Cờ người, ông Hà Tân Tiến (tổ 5, phường Pleiku) không giấu được sự thích thú, thán phục trước những động tác dứt khoát, chuẩn xác của các võ sư, võ sinh.
Theo ông Tiến, điểm hấp dẫn nằm ở cách các quân cờ “sống” bằng những thế võ thật. “Khi xe ăn pháo, người đóng vai quân pháo phải ngã xuống rất tự nhiên. Chính cái thật đó đã tạo ra sự cuốn hút cho chương trình. Tôi mong những hoạt động như thế này được tổ chức thường xuyên hơn để người dân có dịp thưởng thức” - ông Tiến chia sẻ.
Cùng chung nhận định, ông Lê Văn Lúa (xã Ia Krái) cho biết, dù không am hiểu sâu về cờ tướng nhưng ông vẫn cảm nhận rõ sự gay cấn của trận đấu. “Đôi bên ngang tài ngang sức, từng nước đi đều được tính toán kỹ. Điều đọng lại sau trận đấu không chỉ là thắng thua, mà còn là giá trị văn hóa.
Võ cổ truyền Bình Định vốn đã nổi tiếng từ xưa. Qua Cờ người, tôi thấy được cái hồn của võ, của truyền thống đang được gìn giữ và lan tỏa” - ông Lúa nhận xét.
Là người trong cuộc, anh Đặng Bá Vinh (Câu lạc bộ Cờ tướng Gia Lai) nhìn nhận: Trận đấu Cờ người lần này có ý nghĩa đặc biệt khi kết hợp giữa thể thao trí tuệ và trình diễn võ thuật. Không gian rộng, quân cờ là người thật nên việc quan sát, tính toán khó hơn nhiều so với cờ bàn. Thế nhưng, chính điều đó lại tạo nên sức hút rất riêng”.
Trong khi đó, anh Võ Quốc Thịnh (kỳ thủ quốc gia thuộc Câu lạc bộ Lucky, phường Quy Nhơn) cho rằng, Cờ người đòi hỏi sự tập trung cao độ. Không chỉ đánh cờ, kỳ thủ còn phải bao quát toàn bộ bàn cờ qua màu áo, vị trí; thậm chí phải theo dõi cả phần biểu diễn võ. Áp lực lớn hơn nhưng cũng thú vị hơn.
Với những người gắn bó lâu năm với cờ tướng, Cờ người không chỉ là trò chơi dân gian mà còn là cách phô diễn tinh hoa văn hóa. Đánh giá về trận đấu, ông Phan Văn Hùng cho hay: “Loại hình này đã có từ lâu ở tỉnh Bình Định (cũ), thường được tổ chức vào dịp lễ, Tết như một ngày hội.
Đó là sự trình diễn, phô trương nét đẹp truyền thống trên bàn cờ. Việc đưa cờ người đến Pleiku được kỳ vọng sẽ góp phần lan tỏa rộng hơn giá trị truyền thống, thu hút đông đảo người dân và du khách đến xem”.
Chương trình Cờ người kết hợp biểu diễn võ thuật Hào khí Tây Sơn không chỉ dừng lại ở yếu tố giải trí, mà còn mang ý nghĩa văn hóa - xã hội sâu sắc. Đây là dịp để quảng bá hình ảnh Gia Lai - một vùng đất giàu bản sắc, nơi các dân tộc cùng chung sống, đoàn kết và phát triển.
Trong bối cảnh du lịch trải nghiệm và văn hóa truyền thống đang lên ngôi, những hoạt động như Cờ người không chỉ tạo điểm nhấn cho sự kiện, mà còn mở ra hướng đi mới trong việc xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng cho địa phương.
