Phát hiện cấu trúc “kho thiêng” tại di tích An Phú

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
0:00 / 0:00
0:00
  • Nam miền Bắc
  • Nữ miền Bắc
  • Nữ miền Nam
  • Nam miền Nam
(GLO)- Chiều 24-5, Bảo tàng tỉnh Gia Lai phối hợp với Viện Khoa học-Xã hội (KHXH) vùng Nam Bộ tổ chức hội nghị báo cáo kết quả khai quật khảo cổ di tích An Phú (thôn 4, xã An Phú, TP. Pleiku, tỉnh Gia Lai) đợt II.

Dự hội nghị có đại diện lãnh đạo HĐND, UBND tỉnh, các sở, ban, ngành của tỉnh; đại diện Cục Di sản, Viện KHXH vùng Nam Bộ cùng các chuyên gia, nhà nghiên cứu.

Tại hội nghị, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Mạnh-Phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu khảo cổ báo cáo kết quả khai quật di tích An Phú. Trong đó, phát hiện quan trọng nhất trong cuộc khai quật đợt II là cấu trúc kho thiêng (hố thiêng) hình chữ Vạn, cho thấy di tích này là một ngôi đền thờ Phật giáo.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Hoàng Ngọc

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Hoàng Ngọc

Kho thiêng với phần trung tâm nằm trong khung hình tròn và tạo dựng bằng các viên gạch xếp thành hình chữ Vạn. Cấu trúc này lần đầu tiên được biết đến ở di tích An Phú (tỉnh Gia Lai) và trên địa bàn Tây Nguyên; đồng thời cũng là duy nhất được biết đến hiện nay khi đặt trong bối cảnh chung và so sánh với loại hình di tích kiến trúc tôn giáo thuộc các nền văn hóa cổ ở miền Trung Việt Nam (văn hóa Champa), Nam Bộ (văn hóa Óc Eo) và khu vực Đông Nam Á.

Cấu trúc trung tâm hố thiêng di tích An Phú. Ảnh: Nguyễn Xuân Toản

Cấu trúc trung tâm hố thiêng di tích An Phú. Ảnh: Nguyễn Xuân Toản

Các nhà nghiên cứu đánh giá, đây là phát hiện rất quan trọng, cung cấp nhiều thông tin mới giúp ích cho việc nhận diện đặc trưng tôn giáo, tính chất của di tích, vấn đề niên đại và quan hệ của nó với các di tích kiến trúc đồng dạng trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên, duyên hải miền Trung Việt Nam, Đông Nam Á và Ấn Độ.

Tiến sĩ Nguyễn Quốc Mạnh-Phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu khảo cổ báo cáo kết quả khai quật di tích An Phú. Ảnh: Hoàng Ngọc

Tiến sĩ Nguyễn Quốc Mạnh-Phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu khảo cổ báo cáo kết quả khai quật di tích An Phú. Ảnh: Hoàng Ngọc

Bên trong kho thiêng tìm thấy bộ hiện vật là đồ ký cúng, gồm nhóm hiện vật bằng kim loại vàng (bình kamandalu, hoa sen, các lá vàng có khắc ký tự cổ), trang sức bằng đá quý, thủy tinh...Đây là những vật ký cúng được đặt vào cấu trúc kho thiêng với mục đích dâng cúng cho vị thần được thờ phụng tại di tích này.

Một số hiện vật tìm thấy tại di tích An Phú được giới thiệu tại hội nghị. Ảnh: Hoàng Ngọc

Một số hiện vật tìm thấy tại di tích An Phú được giới thiệu tại hội nghị. Ảnh: Hoàng Ngọc

Di tích An Phú nằm cách trung tâm TP. Pleiku 7km về phía Đông, được biết đến từ cuối thế kỷ XIX-đầu thế kỷ XX bởi các học giả người Pháp. Quá trình phát hiện, nghiên cứu di tích khái quát qua 2 giai đoạn: trước 1975 và từ sau 1975 đến nay. Năm 2023, Bảo tàng tỉnh Gia Lai phối hợp với Trung tâm khảo cổ học tiếp tục thăm dò, khai quật khảo cổ tại 4 hố thăm dò và 1 hố khai quật với tổng diện tích trên 235m2.

Các đại biểu tham quan khu vực phát hiện kho thiêng (hố thiêng) tại di tích An Phú. Ảnh: Hoàng Ngọc

Các đại biểu tham quan khu vực phát hiện kho thiêng (hố thiêng) tại di tích An Phú. Ảnh: Hoàng Ngọc

Cùng với những phát hiện mới từ cuộc khai quật đợt II tại di tích An Phú cung cấp thêm nhiều tư liệu quan trọng, gợi ý cho một khung niên đại xây dựng sớm hơn đối với di tích An Phú từ khoảng thế kỷ IX-X và được sử dụng kéo dài đến thế kỷ XII-XIII.

Kết quả khai quật kết hợp với tài liệu mô tả về di tích được người Pháp công bố vào đầu thế kỷ XX cho phép đủ căn cứ để tái dựng một cách tương đối mặt bằng tổng thể của di tích, qua đó nhận diện được diện mạo và tiếp tục nghiên cứu so sánh với các di tích đồng dạng, đồng đại tại miền Trung, Tây Nguyên và khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Con đường tuổi thơ

Con đường tuổi thơ

(GLO)- Nếu nhắm mắt lại và nhớ về những kỷ niệm tuổi thơ tôi thì những tia nắng ấm áp sẽ lại chiếu rạng tâm hồn, đưa tôi quay về gốc cây của những ngày xưa cũ.
Ngõ nhỏ

Ngõ nhỏ

(GLO)- Tôi lạc mãi vào những vòng vèo uốn lượn, trong một buổi chiều trung du đầy nắng. Những con ngõ nhỏ với dốc lên dốc xuống, những bờ đá cũ xưa rêu xám phủ lên nắng chiều khiến tôi có cảm giác mình không còn thuộc về thời hiện tại. Và cây lá cứ theo nắng mà ngời lên.

Mở rộng không gian cho di sản

Mở rộng không gian cho di sản

(GLO)- Cuối tuần qua, chương trình “Cồng chiêng cuối tuần-Thưởng thức và trải nghiệm”, “Sắc màu văn hóa Gia Lai-Bảo tồn và phát triển” được mở rộng không gian trình diễn. Đây là hướng đi mới nhằm tiếp tục nâng cao hiệu quả của công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa trong bối cảnh hiện nay.

 Gia Lai phát huy giá trị của văn hóa lễ hội

Gia Lai phát huy giá trị của văn hóa lễ hội

(GLO)- Gia Lai hiện có 44 dân tộc cùng sinh sống nên có sự đa dạng, phong phú về các loại hình văn hóa lễ hội. Để góp phần phát triển kinh tế-xã hội, tỉnh luôn chú trọng bảo tồn và phát huy các giá trị của văn hóa lễ hội trong cộng đồng các dân tộc.
Chiếc cối xay lúa

Chiếc cối xay lúa

(GLO)- Vào thập niên 50-60 của thế kỷ trước, một trong những vật dụng không thể thiếu trong mỗi gia đình làm nông chính là chiếc cối xay lúa.
Đưa cồng chiêng cuối tuần về Ia Pa

Đưa cồng chiêng cuối tuần về Ia Pa

(GLO)- Tối 9-6, chương trình “Cồng chiêng cuối tuần-Thưởng thức và trải nghiệm” lần đầu tiên được tổ chức tại huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai. Mặc dù trời mưa nặng hạt nhưng không làm khó được các nghệ nhân với những tiết mục đặc sắc, hấp dẫn.
Gặp nhà thơ Hữu Loan ở Pleiku

Gặp nhà thơ Hữu Loan ở Pleiku

(GLO)- Cuối năm 1988, tôi đang làm việc tại Sở Giáo dục và Đào tạo Gia Lai-Kon Tum thì được các bạn bên Hội Văn học-Nghệ thuật tỉnh cho biết: Nhà thơ Hữu Loan đến phố núi Pleiku và muốn gặp anh chị em văn nghệ sĩ.

Chờ tín hiệu vui

Chờ tín hiệu vui

Thông tin từ nhà đấu giá Sotheby’s cho biết, tác phẩm tranh sơn dầu “Les Chanteuses de Campagne” (tạm dịch: Người hát dân ca) của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh, sẽ được đưa lên phiên đấu giá tại Paris vào ngày 14-6.
Biến giấy vụn thành… tranh

Biến giấy vụn thành… tranh

(GLO)- Chỉ với hộp hồ dán, xấp giấy báo vụn, cuốn lịch cũ cùng tâm hồn nghệ sĩ, ông Diệp Năng Thông (SN 1936, số 31 Lê Lợi, phường Tây Sơn, TP. Pleiku) đã tạo ra hàng trăm bức tranh sống động về quê hương, đất nước.
Lữ Hồng: Từ ô cửa đến những chân trời

Lữ Hồng: Từ ô cửa đến những chân trời

(GLO)- Đầu tháng 6 này, Lữ Hồng ra mắt tập thơ mới nhất mang tên “Ô cửa vẫn sáng đèn” (Nhà xuất bản Hội Nhà văn). 50 bài trong tập là man mác nỗi lòng của người ngoài 30 tuổi, đã đủ cho những rắn rỏi nhìn nhận, soi rọi vào mình và thế giới xung quanh.
Đi xa thành phố

Đi xa thành phố

(GLO)- Bấy lâu nay cứ miệt mài trong guồng quay cơm áo gạo tiền với bộn bề công việc mà quên mất rằng ta cũng cần có những giây phút dành cho riêng mình.