Những ngày Tết, chế độ ăn nhiều đạm, dầu mỡ, bia rượu khiến hệ tiêu hóa dễ quá tải. Các loại trà thảo dược như cúc hoa, bạc hà, trần bì, khổ qua... không chỉ giúp thanh nhiệt mà còn hỗ trợ tiêu hóa hiệu quả.
Trà cúc hoa
Cúc hoa (Chrysanthemum morifolium hoặc Chrysanthemum indicum) là dược liệu quen thuộc trong các bài thuốc thanh nhiệt. Bộ phận dùng là hoa mới nở hoặc đang nở, được phơi hay sấy khô.
Theo Đông y, cúc hoa có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, quy vào kinh Can và Phế. Tác dụng nổi bật của cúc hoa là thanh nhiệt, giải độc, mát gan. Khi gan được thanh nhiệt, chức năng sơ tiết được cải thiện, từ đó hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn, giảm cảm giác chán ăn, đầy trướng do nóng trong.
Y học hiện đại lý giải tác dụng này thông qua các hoạt chất như flavonoid (apigenin, luteolin), acid chlorogenic và tinh dầu. Những hợp chất này có tác dụng chống oxy hóa, chống viêm, bảo vệ tế bào gan và hỗ trợ quá trình thải độc. Khi gan khỏe mạnh, quá trình sản xuất và bài tiết mật diễn ra hiệu quả, giúp tiêu hóa chất béo tốt hơn.
Ngoài ra, cúc hoa còn có tác dụng kháng khuẩn nhẹ đường ruột và an thần, góp phần cải thiện tiêu hóa ở những người bị rối loạn tiêu hóa do căng thẳng.
Trà bạc hà
Công dụng nổi bật nhất của trà bạc hà là làm dịu triệu chứng khó tiêu, đầy hơi - những vấn đề tiêu hóa dễ gặp phải trong ngày Tết.
Trà bạc hà có mùi hương the mát tự nhiên, được cho là giúp làm dịu cảm giác thèm ăn, đặc biệt là các cơn thèm đồ ngọt hay đồ nhiều dầu mỡ. Cạnh đó, trà bạc hà không chứa calo, lại hỗ trợ tiêu hóa tốt, nên thường được nhiều người lựa chọn trong thực đơn giữ dáng nhẹ nhàng mỗi ngày.
Trà khổ qua
Khổ qua (Momordica charantia) là dược liệu có vị đắng đặc trưng, thường được dùng để thanh nhiệt. Theo Đông y, khổ qua có vị đắng, tính hàn, quy vào kinh Tâm, Can, Phế và Vị. Dược liệu này có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tả hỏa và trừ thấp nhiệt ở tỳ vị.
Vị đắng của khổ qua giúp kích thích bài tiết dịch vị và dịch tụy, từ đó hỗ trợ tiêu hóa và cải thiện cảm giác thèm ăn, đặc biệt trong các trường hợp chán ăn do nhiệt tích tụ. Y học hiện đại cũng ghi nhận các hoạt chất như charantin, polypeptide-p và momordicin có tác dụng kích thích tiêu hóa, chống oxy hóa và hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Trà trần bì
Trần bì là vỏ quả cam quýt chín già được phơi khô và để lâu năm. Theo Đông y, trần bì có vị cay đắng, tính ôn, quy vào kinh Tỳ và Phế, có tác dụng lý khí, kiện tỳ, táo thấp và hóa đàm.
Trong các rối loạn tiêu hóa thường gặp ngày Tết như đầy bụng, buồn nôn, chán ăn, trần bì giúp điều hòa khí trệ ở tỳ vị, từ đó làm giảm cảm giác chướng bụng và khó tiêu. Trà dược liệu này đặc biệt phù hợp với những người ăn uống thất thường, tiêu hóa kém do thức ăn nhiều dầu mỡ.
Theo y học hiện đại, tinh dầu trong trần bì có tác dụng kích thích tiết dịch vị và tăng nhu động ruột, giúp thức ăn được tiêu hóa và vận chuyển dễ dàng hơn trong ống tiêu hóa.
Tuy nhiên, mỗi loại trà đều có tính vị và đối tượng sử dụng riêng, vì vậy cần lựa chọn phù hợp với thể trạng để đạt hiệu quả và đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
