Đó là Ksor Sia và Siu Khăi (trú làng Plei Djriếk, thị trấn Nhơn Hòa, huyện Chư Pưh (cũ), nay là xã Chư Pưh). Mọi ánh nhìn, mọi ống kính máy ảnh đều đổ dồn về 2 cậu bé luôn "cháy" hết mình trong thanh âm cồng chiêng.
Còn nhớ, khoảng cuối thập niên 90 của thế kỷ trước, ở một vài nơi, cồng chiêng được đem bán đồng nát, tại một số ngôi làng trên địa bàn tỉnh dần vắng bóng cồng chiêng. Tuy nhiên, việc Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO ghi danh năm 2005 cùng quá trình quảng bá di sản rộng rãi đã góp phần khơi dậy niềm tự hào và ý thức gìn giữ văn hóa trong cộng đồng.
TS Nguyễn Thị Kim Vân - nguyên Giám đốc Bảo tàng tỉnh - cho biết: “Bà con đã biết quý từ cái vật chất là cồng chiêng cho đến cái phi vật thể là bài chiêng hoặc những nét bản sắc văn hóa khác của ông cha. Khi một di sản trở nên độc đáo, không thể thay thế thì nó sẽ phát triển mạnh mẽ trong chính cộng đồng dân cư và lan tỏa”.
Chính từ đây, việc bồi dưỡng lớp nghệ nhân kế cận tại các buôn làng ngày càng được quan tâm. Đến nay, hầu như trong thành phần của các đội chiêng luôn có các thanh thiếu nhi đảm nhận nhiệm vụ chơi chiêng nhỏ, chũm chọe hoặc làm nhân vật hóa trang (bram) vui nhộn.
Tại Liên hoan cồng chiêng thanh thiếu nhi tỉnh Gia Lai do Tỉnh đoàn tổ chức ở xã Chư Păh vào tháng 10-2026, em Ksor Băng (10 tuổi, xã Ia Phí) khiến người xem thích thú khi khuấy động không khí trong vai một bram xù xì với lá chuối khô, mặt nạ bằng bẹ chuối. Băng cho hay: “Lần đầu tham gia biểu diễn, em run lắm. Nhưng khi nhìn xuống khán giả, thấy mọi người thích thú, em rất vui”.
Mới đây, tại chương trình “Cồng chiêng cuối tuần - Thưởng thức và trải nghiệm” diễn ra ở Quảng trường Đại Đoàn Kết (phường Pleiku) vào tối 24-10, đoàn nghệ nhân Jrai đến từ xã Phú Thiện đã níu chân khán giả bởi một cuộc trình diễn hào sảng trong cơn mưa bất chợt.
Cùng với đó là nét ngộ nghĩnh, đáng yêu của 2 nghệ nhân nhỏ tuổi - Rmah Rô Đan San (11 tuổi) và Rah Lan Viên (12 tuổi). Nhìn cách San và Viên hào hứng nhún nhảy theo nhịp chiêng, trong trang phục hóa trang đẫm nước sẽ hiểu các em yêu văn hóa của dân tộc mình đến nhường nào.
Xác định bảo tồn bản sắc phải bắt đầu từ cộng đồng, đặc biệt là từ thế hệ trẻ, mới đây, UBND tỉnh đã yêu cầu bổ sung một số đội cồng chiêng “nhí” tiêu biểu vào danh sách các đội nghệ nhân trong tỉnh sẽ tham gia Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026.
Trong số 2 đội chiêng “nhí” được bổ sung, có đội chiêng đến từ Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS Ia Grai (xã Ia Grai). Đây là ngôi trường mà nhà nghiên cứu Bùi Trọng Hiền (Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam) đã dành rất nhiều tâm huyết để trực tiếp trao đổi những kiến thức liên quan đến cồng chiêng Tây Nguyên, đặc biệt là thang âm cồng chiêng cổ. Trong khi đó, nghệ nhân Rơ Châm Guk (làng Mrông Yố, xã Ia Phí) là người hướng dẫn các em biến lý thuyết thành thực hành.
Thầy Nguyễn Quang Tưởng - Hiệu trưởng nhà trường - chia sẻ: “Là trường duy nhất trong số các trường phổ thông dân tộc nội trú của tỉnh góp mặt tại sự kiện quy mô này, chúng tôi xem đây là điều rất vinh dự. Đội chiêng “nhí” gồm 45 học sinh của trường đang tranh thủ tập luyện để mang đến Festival âm thanh của cồng chiêng theo đúng thang âm cổ”.
