Triển lãm “Gia Lai - Những sắc màu văn hóa” là hoạt động đáng chú ý trong khuôn khổ Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026, đưa du khách về miền di sản.
Bà Khổng Thị Hoan - Phó Giám đốc Bảo tàng Pleiku - cho biết: Triển lãm trưng bày, giới thiệu hơn 240 hình ảnh, bảng trích và 200 hiện vật tiêu biểu, tập trung phản ánh những giá trị đặc sắc trong đời sống văn hóa truyền thống của cộng đồng các dân tộc tỉnh Gia Lai đến người dân và du khách.
Sự kiện được tổ chức nhằm lan tỏa, kết nối vùng miền và khơi dậy niềm tự hào cộng đồng; tăng cường quảng bá di sản văn hóa truyền thống và thúc đẩy phát triển du lịch, quảng bá hình ảnh địa phương.
Tại không gian ngoài trời với các hình ảnh tổng quan, triển lãm giới thiệu khái quát vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên của tỉnh cùng các danh lam thắng cảnh, các công trình văn hóa, các di tích lịch sử; bên cạnh đó là không gian văn hóa đa dạng của cộng đồng 47 dân tộc anh em trên địa bàn.
Mỗi cộng đồng là một chủ thể sáng tạo, gìn giữ và trao truyền những giá trị văn hóa riêng. Ngoài những nhóm cộng đồng sinh sống lâu đời như: Jrai, Bana, Chăm H’roi, H’re, Kinh, đời sống và sinh hoạt văn hóa của các dân tộc khác như Giẻ Triêng, Mường, Thái, Hoa... cũng được giới thiệu bằng những hình ảnh đẹp mắt.
Từ đây, những bước chân khám phá đưa người xem vào tham quan phòng triển lãm chuyên đề về các di sản văn hóa. Chị Nguyễn Thị An - Phó Trưởng Phòng Nghiệp vụ (Bảo tàng Pleiku) cho biết: Để giới thiệu đến công chúng đầy đủ vẻ đẹp văn hóa truyền thống các dân tộc tỉnh Gia Lai sau sáp nhập, đơn vị đã mượn một số hiện vật tiêu biểu, đặc trưng từ Bảo tàng Quang Trung (xã Tây Sơn) và Bảo tàng tỉnh (phường Quy Nhơn) về trưng bày.
200 hiện vật tại đây sẽ kể cho người thưởng lãm câu chuyện về đời sống sinh hoạt, lao động sản xuất; tín ngưỡng, phong tục tập quán; trang phục; nghề thủ công truyền thống; nghệ thuật dân gian… đã được cộng đồng gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ.
Không gian này còn chú trọng giới thiệu các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể đã được vinh danh, gắn liền với đời sống của đồng bào các dân tộc.
Từ ngày 6 đến 8-11, tại khuôn viên Bảo tàng Pleiku và Quảng trường Đại Đoàn Kết (phường Pleiku) cũng sẽ diễn ra hoạt động giao lưu văn hóa truyền thống các dân tộc.
Theo đó, mỗi đoàn tham gia Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya được bố trí một khu vực tái hiện không gian sinh hoạt thường ngày của dân tộc mình và tổ chức các hoạt động trải nghiệm như: trình diễn cồng chiêng, chỉnh chiêng, tạc tượng, dệt vải, đan đát, giã gạo..., qua đó tạo một phần không gian làng thu nhỏ, giới thiệu nét đặc trưng văn hóa của dân tộc mình.
Đơn cử, bộ chiêng cổ 10 chiếc với tuổi đời trăm năm là một minh chứng cho sự thâm trầm của Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên đã được UNESCO tôn vinh.
Mô hình nhà rông, nhà sàn tại đây cũng giúp người xem có thêm hình dung và trải nghiệm về không gian diễn tấu của loại hình di sản này.
Mô hình phục dựng theo nguyên mẫu phù điêu nữ thần Mahishasura Mardini, hiện vật được công nhận là bảo vật quốc gia hiện được trưng bày tại Bảo tàng tỉnh, sẽ góp mặt tại triển lãm ở Bảo tàng Pleiku.
Cùng với đó, nhiều người xem sẽ lần đầu được chiêm ngắm nón ngựa Phú Gia - sản phẩm chế tác thủ công từ làng nghề truyền thống có tuổi đời hơn 300 năm tại xã Xuân An. Năm 2024, nghề chằm nón ngựa Phú Gia đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Bộ trống trận Tây Sơn cùng các binh khí tập luyện võ cổ truyền cũng được trưng bày dịp này, như một biểu tượng về hào khí của đất Võ. Không gian triển lãm còn giới thiệu trang phục truyền thống các dân tộc, mặt nạ tuồng…
Tuy triển lãm chưa đến ngày mở cửa chính thức nhưng đã có khách biết và tìm đến tham quan sớm. Được thuyết minh viên hướng dẫn, anh Dương Minh Hiếu (27 tuổi, trú phường Thống Nhất) khá bất ngờ về sự đa dạng của các hiện vật tại đây.
Anh chia sẻ: “Qua tham quan, tôi hiểu thêm về bề dày, chiều sâu văn hóa của các dân tộc trên địa bàn tỉnh. Không chỉ tập trung lao động sản xuất, họ còn rất chú trọng đời sống văn hóa tinh thần”.
Được biết, ngoài các không gian trưng bày trên, Bảo tàng Pleiku cũng sẽ quảng bá đến công chúng và du khách một số sản phẩm văn hóa đặc trưng như thổ cẩm, đồ đan đát, nhạc cụ dân tộc… cùng các sản vật tiêu biểu ở địa phương như cà phê, hồ tiêu, hạt mắc ca, bánh ít, nem tré, bò một nắng, rượu ghè, rượu Bàu Đá...
Phó Giám đốc Bảo tàng Pleiku Khổng Thị Hoan cho biết thêm, với ý nghĩa của sự kiện, đơn vị sẽ đề xuất kéo dài Triển lãm “Gia Lai - Những sắc màu văn hóa” thay vì chỉ 3 ngày theo như kế hoạch ban đầu nhằm hướng đến phục vụ nhu cầu tham quan của người dân và du khách, đồng thời thiết thực hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24-11) tới đây.
