Giáo dục văn hóa - không chỉ còn trên những trang sách

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Từ hoạt động trải nghiệm ở các trường mầm non, văn hóa không còn nằm trên những trang sách, mà hiện diện trong trải nghiệm của trẻ thơ.

Trong nhịp sống hiện đại như ngày nay, khi trẻ em ngày càng có nhiều cơ hội tiếp cận với công nghệ và những trò chơi điện tử, việc gìn giữ, bồi đắp tình yêu văn hóa truyền thống từ những năm tháng đầu đời càng trở nên cần thiết.

Ở các trường mầm non, những câu đồng dao, trò chơi dân gian, điệu múa và hoạt động trải nghiệm đang được đưa vào môi trường giáo dục bằng những cách làm gần gũi, sinh động. Văn hóa vì thế không còn nằm trên những trang sách mà hiện diện trong từng tiếng cười, bước chân và trải nghiệm của trẻ thơ. Việc tạo môi trường để trẻ tiếp xúc với văn hóa truyền thống ngay từ lứa tuổi mầm non có ý nghĩa quan trọng

Từ cách tiếp cận đó, Trường Mầm non Thủy Tiên (phường Thống Nhất, tỉnh Gia Lai) đã chú trọng đưa các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên, đặc biệt là văn hóa Jrai, Bahnar, vào các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ.

Thay vì xem văn hóa địa phương là một nội dung riêng lẻ, nhà trường từng bước lồng ghép vào các lĩnh vực giáo dục, từ những tiết học khám phá đến hoạt động vui chơi và trải nghiệm thực tế.

giao-duc-van-hoa-8146.jpg
Tiết học khám phá nghề truyền thống đan lát cho trẻ 4-5 tuổi ở Trường Mầm non Thủy Tiên. Ảnh: Phan Hồng

Những hình ảnh về nhà rông, nghề truyền thống, âm thanh cồng chiêng hay các lễ hội đặc trưng của đồng bào Tây Nguyên đang trở thành những nội dung gần gũi trong hoạt động giáo dục tại nhà trường.

Thông qua các tiết học, trẻ được làm quen với những nét văn hóa đặc trưng của cộng đồng nơi mình sinh sống. Từ việc quan sát cách làm ra các sản phẩm nghề truyền thống, lắng nghe những thanh âm… mỗi nội dung đều được giáo viên lựa chọn và tổ chức phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ.

giao-duc-van-hoa-5263.jpg
Tiết học Giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở Trường Mầm non Thủy Tiên. Ảnh: Phan Hồng

Điểm đáng chú ý là trẻ không chỉ tiếp nhận kiến thức một chiều mà được khuyến khích quan sát, đặt câu hỏi, trao đổi, thực hành và thể hiện những điều mình khám phá. Những hình ảnh, vật liệu và học liệu mang đặc trưng văn hóa địa phương trở thành phương tiện giúp tiết học thêm sinh động, tạo cơ hội để trẻ tiếp cận văn hóa bằng nhiều giác quan.

Nếu các tiết học giúp trẻ bước đầu nhận biết, khám phá những nét văn hóa địa phương thì trò chơi dân gian lại mở ra một không gian trải nghiệm tự nhiên, nơi trẻ được trực tiếp tham gia và cảm nhận những giá trị văn hóa thông qua vui chơi.

Tại Trường Mầm non Thủy Tiên, những trò chơi như kéo co, nhảy bao bố, bịt mắt đập lon, chuyền nước… được đưa vào hoạt động giáo dục phù hợp với từng độ tuổi và điều kiện tổ chức. Không cần những phương tiện hiện đại hay đồ chơi đắt tiền, chỉ với những dụng cụ đơn giản, những lời hướng dẫn gần gũi, trẻ đã có thể hòa mình vào không khí vui tươi của các trò chơi tập thể.

giao-duc-van-hoa-1291.jpg
giao-duc-van-hoa.jpg
Ngày hội bé với trò chơi dân gian ở Trường Mầm non Thủy Tiên. Ảnh: Phan Hồng

Giáo dục văn hóa địa phương cho trẻ mầm non không đặt mục tiêu yêu cầu trẻ ghi nhớ thật nhiều kiến thức hay hiểu sâu những phong tục, tập quán. Điều quan trọng hơn là giúp trẻ hình thành sự gần gũi, yêu thích và thái độ trân trọng đối với những nét đẹp văn hóa của quê hương; biết yêu quý sự đa dạng văn hóa và tôn trọng cộng đồng các dân tộc cùng sinh sống.

Từ những tiết học khám phá, những trò chơi dân gian đến các hoạt động trải nghiệm, mỗi cơ hội được tiếp xúc với văn hóa đều có thể trở thành một bài học ý nghĩa.

Đối với giáo viên, đây cũng là động lực để tiếp tục đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục, khai thác hiệu quả hơn nguồn học liệu địa phương và tạo dựng môi trường học tập giàu bản sắc.

Giữ gìn văn hóa truyền thống không chỉ là trách nhiệm của các nghệ nhân, của gia đình hay cộng đồng, mà còn là một nhiệm vụ có ý nghĩa trong giáo dục thế hệ tương lai. Bởi tình yêu quê hương không tự nhiên hình thành từ những điều xa xôi, mà được nuôi dưỡng qua từng hình ảnh, âm thanh, câu chuyện và trải nghiệm gần gũi trong cuộc sống.

Có thể bạn quan tâm

Nhà rông mạch nguồn chảy mãi

Nhà rông mạch nguồn chảy mãi

(GLO)- Ðã bao đời nay, nhà rông được xem là không gian hội tụ đời sống văn hóa, tín ngưỡng và sức mạnh cộng đồng của các dân tộc Tây Nguyên. Từ Kon Blo của người Bahnar Kriêm đến Ia Gri của người Jrai, những mái nhà rông đang được dựng lên, tiếp nối một mạch nguồn văn hóa giữa đại ngàn.

Phường An Nhơn Nam truyền dạy bài chòi dân gian

Phường An Nhơn Nam khai mạc lớp truyền dạy nghệ thuật bài chòi dân gian

(GLO)- Ngày 14-11, tại Hội trường UBND phường An Nhơn Nam (tỉnh Gia Lai), UBND phường khai mạc lớp truyền dạy nghệ thuật bài chòi dân gian năm 2026, với sự tham gia của 84 học viên là thành viên Câu lạc bộ (CLB) bài chòi phường, giáo viên và học sinh các trường tiểu học, THCS trên địa bàn.

“Gia Lai - Những sắc màu văn hóa”

“Gia Lai - Những sắc màu văn hóa”

(GLO)- Những nét đẹp trong đời sống, văn hóa truyền thống cùng nhiều di sản đặc sắc của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn tỉnh Gia Lai được giới thiệu trong triển lãm tại Bảo tàng Pleiku (phường Pleiku, tỉnh Gia Lai) từ ngày 6 đến 8-11, hứa hẹn mang đến cho người xem nhiều điều thú vị.

Những "mầm xanh" lớn lên cùng di sản

Những "mầm xanh" lớn lên cùng di sản

(GLO)- Bảo tồn di sản không chỉ là gìn giữ những giá trị đã có, mà còn là trao truyền để các thế hệ tiếp nối. Tại Festival Cồng chiêng 2026, sự tham gia của khoảng 80 nghệ nhân nhí cho thấy văn hóa truyền thống đang được tiếp nhận, thực hành và nuôi dưỡng từ những “mầm xanh” của buôn làng.

Các địa phương tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026

Các địa phương tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam

(GLO)- Từ ngày 5 đến 7-11, nhiều địa phương của tỉnh Gia Lai đã tổ chức điểm Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với các hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 và phục dựng nghi lễ truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số.

Phố Núi âm vang cồng chiêng

Phố Núi âm vang cồng chiêng

(GLO)- Từ ngày 6 đến 8-11, trong khuôn khổ Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Ðang Ya năm 2026, 39 đội nghệ nhân trong và ngoài tỉnh Gia Lai cùng góp mặt trong chương trình “Giao lưu văn hóa truyền thống các dân tộc”, lễ hội đường phố và “Ðêm hội cồng chiêng”.

Theo chân thiếu nữ Jrai ra đi lấy nước giọt. Ảnh: Hoàng Ngọc

Ra mắt sản phẩm du lịch cộng đồng làng Ia Nueng

(GLO)- Ngày 31-10, tại nhà rông làng Ia Nueng, UBND xã Biển Hồ (tỉnh Gia Lai) tổ chức lễ công bố sản phẩm du lịch cộng đồng làng Ia Nueng, mở ra cơ hội khai thác các giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch địa phương.

null