Phường Hoài Nhơn Đông được thành lập trên cơ sở sáp nhập phường Hoài Hương, xã Hoài Hải và xã Hoài Mỹ của thị xã Hoài Nhơn (cũ). Trong thời kỳ kháng chiến, xã Hoài Hải (cũ) giữ vai trò chiến lược khi nối thông với vũng Lộ Diêu, nơi tập kết vũ khí từ những chuyến tàu không số, đồng thời cung cấp muối, nước mắm cho chiến trường.
Sau ngày thống nhất, người dân tiếp tục phát huy tinh thần kiên cường, bám biển để ổn định cuộc sống và dựng xây quê hương.
Phường Hoài Hương (cũ) từng có đến 800 tàu cá. Ngư dân mạnh dạn đầu tư tàu công suất lớn, khai thác dài ngày, giúp làng chài nghèo nhanh chóng đổi thay với hàng loạt nhà cửa khang trang mọc lên san sát nhau, chợ búa sầm uất và dịch vụ kinh doanh ngư lưới cụ phát triển mạnh. Nhiều hộ khó khăn đã vươn lên làm giàu, trở thành “tỷ phú biển”.
Theo thống kê của Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Hoài Nhơn Đông, phường hiện có 675 tàu cá đủ điều kiện khai thác, trong đó, 587 chiếc dài từ 15 m trở lên, 100% tàu đã lắp thiết bị giám sát hành trình.
Ngoài ra, còn có 70 tàu hoạt động vùng lộng, ven bờ cùng 81 phương tiện nhỏ dưới 6 m do địa phương quản lý. Riêng tháng 9-2025, sản lượng thủy sản khai thác đạt 4.400 tấn; lũy kế từ đầu năm đến nay đạt hơn 33.000 tấn, bằng 89,5% kế hoạch, trong đó có 670 tấn cá ngừ đại dương.
Trong cộng đồng ngư dân, vợ chồng ông Trần Ngọc Hoang-bà Đỗ Thị Phượng (ở khu phố Ca Công) là điển hình về tinh thần bám biển làm giàu. Bắt đầu từ một chiếc tàu nhỏ, sau 25 năm gắn bó, họ đã sở hữu 7 tàu xa bờ. Các tàu thường xuyên bám ngư trường Trường Sa, khai thác hiệu quả các nghề lưới vây rút chì, câu cá ngừ và câu mực.
Bà Phượng đảm trách khâu hậu cần, tiêu thụ sản phẩm, trong khi ông Hoang trực tiếp chỉ huy trên biển. Nhờ phối hợp ăn ý, uy tín và tay nghề vững, đội tàu của họ năm nào cũng mang lại lợi nhuận cao.
Năm 2017, doanh thu đạt 11 tỷ đồng, lãi hơn 1 tỷ đồng; nay con số đã vượt 15 tỷ đồng, lợi nhuận gần 2 tỷ đồng. Ngoài việc chăm lo gia đình, nuôi 3 người con ăn học, vợ chồng ông còn hỗ trợ vốn, tạo điều kiện cho nhiều hộ khác bám biển, ổn định cuộc sống.
Ngư dân Võ Văn Tánh (khu phố Thạnh Xuân), chủ tàu lưới vây ánh sáng BĐ 97654-TS, hiện là Tổ trưởng Tổ đoàn kết, có 12 tàu đánh bắt xa bờ chuyên hoạt động ở ngư trường Trường Sa.
Ông Tánh chia sẻ: “Mỗi chuyến ra khơi, nhờ có anh em trong tổ đồng hành nên tôi luôn cảm thấy ấm lòng, yên tâm. Nếu gặp sự cố, chỉ cần báo tin là có tàu đến hỗ trợ ngay. Anh em thường xuyên trao đổi thông tin về tình hình đánh bắt, hoạt động tàu thuyền hay thuyền viên. Quý nhất là khi ai phát hiện được luồng cá thì liền báo cho cả tổ cùng đến, để ai cũng có phần”.
Không chỉ vậy, các thành viên còn giúp nhau sửa chữa máy móc, cho mượn linh kiện thay thế khi hư hỏng giữa biển. Ông Tánh cho biết, đã nhiều lần tàu trong tổ bị các tàu phía Trung Quốc xua đuổi nhưng anh em vẫn động viên nhau kiên trì bám biển. “Chúng tôi đánh bắt trên vùng biển của Tổ quốc, chẳng có lý do gì phải rời đi”-ông Tánh nói.
Theo Hội Nông dân phường Hoài Nhơn Đông, địa phương đã thành lập hơn 80 tổ, đội đoàn kết đánh bắt xa bờ với mục đích hỗ trợ nhau trong sản xuất và cứu nạn, giúp ngư dân yên tâm vươn khơi bám biển, động viên tuân thủ pháp luật, chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU) và bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Mô hình này còn tăng cường sự gắn kết, giảm chi phí và rủi ro, nâng cao hiệu quả kinh tế cho ngư dân.
Sau sáp nhập, Hoài Nhơn Đông có 8 lăng vạn đoàn kết. Các lăng tổ chức lễ hội cầu ngư hằng năm, thu hút đông đảo ngư dân tham gia với tinh thần hòa nhập, phấn khởi. Ai cũng mong cầu những chuyến ra khơi đánh bắt trời yên biển lặng, tôm cá đầy khoang, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Nhiều lão ngư tập trung ở lăng làm lễ, hỏi thăm con cháu chuyện khai thác, đồng thời vận động bà con thực hiện tốt mọi quy định khi vươn khơi.
Ông Phan Văn Quang-Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường Hoài Nhơn Đông-cho biết: Phường tập trung thực hiện Chương trình hành động về “Tiếp tục đầu tư phát triển bền vững kinh tế biển gắn với bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong tình hình mới giai đoạn 2021-2025”; duy trì kết quả chống khai thác IUU, không có tàu cá vi phạm từ năm 2021 đến nay.
“Thời gian tới, địa phương tiếp tục khuyến khích ngư dân đầu tư hiện đại hóa tàu thuyền, áp dụng kỹ thuật tiên tiến để nâng cao hiệu quả khai thác, bảo quản hải sản. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền thực hiện nghiêm Chỉ thị số 45/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chống khai thác IUU; vận động ngư dân mua bảo hiểm cho tàu cá, chuẩn bị tốt mọi điều kiện để đón đoàn thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC) sang Việt Nam”-ông Quang thông tin thêm.
