Ông Huỳnh Việt Hùng - Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh - cho biết: Kiệu là cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao trên địa bàn các xã: Hội Sơn, Phù Mỹ, Phù Mỹ Tây, Phù Mỹ Nam, Vĩnh Quang... Hằng năm, người dân duy trì diện tích hơn 995 ha, năng suất trung bình đạt 5,8 tấn củ/ha.
Tuy nhiên, trước đây, nhiều hộ sử dụng vật tư nông nghiệp không đúng liều lượng, quy trình trong sản xuất, dẫn đến sản phẩm kém chất lượng và chi phí cao.
Để nâng cao năng suất, chất lượng, từ năm 2023, Trung tâm triển khai mô hình “Sản xuất cây kiệu đạt tiêu chuẩn VietGAP” trên diện tích 4 ha, với 18 hộ dân tại 2 xã Phù Mỹ Tây và Hội Sơn tham gia.
Trung tâm hỗ trợ 50% kinh phí mua giống, vật tư thiết yếu; tập huấn và cử cán bộ chuyên môn phối hợp cùng cán bộ nông nghiệp xã hướng dẫn kỹ thuật; đồng thời phối hợp đơn vị chức năng lấy mẫu đất, nước trước khi trồng và kiểm tra chất lượng sản phẩm trước thu hoạch.
“Đến nay, toàn bộ diện tích trong mô hình đã được cấp chứng nhận VietGAP. Năng suất tại xã Hội Sơn đạt 6,38 tấn củ/ha, cao hơn đối chứng 6,4 tạ/ha; tại xã Phù Mỹ Tây đạt 5,82 tấn củ/ha, cao hơn 6 tạ/ha. Lợi nhuận đạt từ 110 - 200 triệu đồng/ha.
Năm 2025, Trung tâm tiếp tục phối hợp xã Phù Mỹ Tây duy trì 1 ha theo mô hình; đồng thời, hướng dẫn nông dân 2 xã sản xuất gần 60 ha kiệu theo hướng VietGAP”- ông Hùng thông tin thêm.
Ông Nguyễn Bá Chiến - Phó Chủ tịch UBND xã Hội Sơn - cho hay: Xã có 4 hộ ở thôn Đại Khoan tham gia mô hình với tổng diện tích 2 ha. Trong quá trình triển khai, Trung tâm phối hợp chặt chẽ với xã và đơn vị chức năng hướng dẫn kỹ thuật, giám sát việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón đúng quy định. Nhờ đó, năng suất đạt cao, lợi nhuận trên 100 triệu đồng/ha.
Là hộ tham gia mô hình, bà Nguyễn Thị Loan (thôn Đại Khoan, xã Hội Sơn) chia sẻ: Gia đình tôi có 5 sào tham gia mô hình. Nhờ được hướng dẫn, tôi biết cách bón phân, dùng thuốc bảo vệ thực vật hợp lý. Với sản lượng 2,6 tấn củ/năm, trừ chi phí, gia đình tôi lãi 40 - 50 triệu đồng/năm.
Bà Trần Thị Thu Hường (thôn Đại Khoan) cho hay: Tham gia mô hình, tôi ghi chép đầy đủ việc bón phân, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cho 2,5 sào kiệu. Cây kiệu sinh trưởng khỏe, tỷ lệ sống và năng suất đạt cao. Dù mô hình đã kết thúc, tôi vẫn áp dụng quy trình VietGAP để tiếp tục trồng kiệu, đảm bảo sản phẩm an toàn, thuận lợi đầu ra.
Tại xã Phù Mỹ Tây, 14 hộ tham gia mô hình cũng phấn khởi khi sản phẩm an toàn, được thương lái ưa chuộng. Ông Lại Văn Thơ (thôn Phước Thọ) nói: Trước đây, bà con sản xuất theo cách truyền thống, chưa quen với quy trình VietGAP.
Năm 2024, nhờ hỗ trợ của Trung tâm, người dân đã nắm chắc kỹ thuật từ khâu làm đất, xuống giống, bón phân, tưới nước, phòng trừ sâu bệnh. Nhờ đó, cây kiệu phát triển tốt, ít sâu bệnh, năng suất và lợi nhuận cao hơn.
Theo ông Huỳnh Việt Hùng, để mô hình thực sự được nhân rộng, thời gian tới, Trung tâm tiếp tục phối hợp các đơn vị cấp chứng nhận VietGAP, giám sát và hướng dẫn kỹ thuật cho người dân.
Tuy nhiên, địa phương cần xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm, đặc biệt qua hợp tác xã, doanh nghiệp, hộ kinh doanh uy tín để bao tiêu sản phẩm, ổn định giá cả, tạo động lực cho nông dân duy trì và mở rộng diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Qua đó, sản phẩm an toàn hơn cho người tiêu dùng, bảo đảm sức khỏe cho nông hộ và góp phần bảo vệ môi trường.
