Linh thiêng lễ khai sắc thần

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Làm công tác chuyên môn ở Bảo tàng tỉnh, tôi đã nhiều lần đến thăm đình Chí Công (xã Cư An, huyện Đak Pơ) và cũng đã đọc nhiều bài viết về 3 đạo sắc thần của đình nhưng chưa một lần nhìn thấy. Năm nay, nhận được giấy mời của Ban Nghi lễ đình mời dự cúng Quý Xuân, trong đó có lễ khai sắc thần, tôi liền hăng hái lên đường.

Sáng sớm 10-3 vừa qua (tức 19 tháng 2 âm lịch), tôi có mặt tại đình Chí Công. Trước mắt tôi là một dàn cờ hội cắm trong sân đình, cao nhất là lá cờ mang dòng chữ “Đại kỳ đình Chí Công” tung bay trước gió. Người dân thôn Chí Công đã có mặt từ rất sớm để chuẩn bị cho lễ hội. Ban Nghi lễ áo dài khăn đóng chỉnh tề kiểm tra lễ vật trước khi tiến hành lễ cúng Quý Xuân. Trò chuyện cùng tôi, Trưởng ban Nghi lễ, Phụng tế Nguyễn Dũng Chinh cho biết: “Sắc thần không được tự ý mở ra vì sợ thần linh trách phạt, 3 năm mới được mở 1 lần sau khi đã làm lễ cúng xin thần linh. Khai sắc là để người dân và du khách được xem sắc thần nhưng cũng là dịp để kiểm tra công tác bảo quản”.

Sau lễ cúng nghi thần, Phụng tế Nguyễn Dũng Chinh xin thần linh cho phép khai sắc thần đình Chí Công. Thủ sắc Đặng Xuân Hùng đưa 2 tay kính cẩn nâng hộp gỗ đựng sắc sơn son đặt lên chiếc bàn nhỏ trước ban thờ chính điện. Thủ sắc cùng với Phụng tế cẩn thận mở nắp hộp đựng sắc, lấy 3 ống nhựa PVC nút kín 2 đầu đặt lên bàn, sau đó rút từng sắc phong ra khỏi ống nhựa. Sắc phong được cuộn tròn, bên ngoài bọc một lớp giấy đỏ. Hai ông mỗi người cầm một đầu, mở lần lượt các sắc phong ra cho người dân và du khách xem, sau đó cẩn thận cuộn lại đưa vào ống nhựa, bỏ vào hộp, cất vào tủ sắc.

Theo Tiến sĩ Lưu Hồng Sơn-Chủ nhiệm đề tài “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Hán-Nôm trên địa bàn tỉnh Gia Lai”, năm 1911, thời Vua Duy Tân có 2 sắc ban: một sắc ban cho thần Thành hoàng và Thổ địa, một sắc ban cho thần Thiên Y A Na. Loại sắc này khá phổ biến trong các đình ở khu vực Nam Trung Bộ. Sắc thứ ba được Vua Duy Tân ban năm 1913, phong thần Núi Chí Công, là sắc phong thần núi duy nhất tại tỉnh Gia Lai.

Sắc phong ban cho thần Núi Chí Công (năm 1913 thời Vua Duy Tân). Ảnh: Nguyễn Anh Minh

Sắc phong ban cho thần Núi Chí Công (năm 1913 thời Vua Duy Tân). Ảnh: Nguyễn Anh Minh

Sắc phong thần Núi Chí Công màu vàng sậm, viết bằng chữ Nho, có kích thước 126 cm x 50 cm. Sắc được đóng ấn “Sắc mệnh chi bảo”. Ấn của vua được đóng trên dòng chữ thể hiện niên hiệu. Mặt trước của sắc là đồ án hoa văn vẽ rồng bạc 5 móng điểm mây bạc và 5 đồ án bạc lớn, 2 đồ án bạc nhỏ vẽ chữ “thọ” cách điệu, xung quanh là viền hoa văn bạc. Ở giữa mặt sau sắc là đồ án hoa văn bạc vẽ 2 chữ “thọ” hình chữ nhật đứng, nối so le với nhau, hai bên là đồ án hoa văn bạc vẽ dây có tua rua cuốn quanh hộp chữ nhật và lá chuối vươn ra bốn phía.

Đình Chí Công đã trải qua bao thăng trầm của lịch sử nhưng đến nay, 3 đạo sắc thần vẫn còn giữ gần như nguyên vẹn. Theo quan niệm của người dân, cùng với thần linh, 3 đạo sắc thần như vật thiêng phù hộ cho dân làng có cuộc sống ấm no, bình an, hạnh phúc. Chính vì vậy, mọi người dân đều có ý thức bảo vệ 3 đạo sắc thần này.

Có thể bạn quan tâm

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

(GLO)- Ở Tây Nguyên, những bước chân đầu ngày của người Jrai hướng về giọt nước của làng. Nguồn nước trong lành từ đó đã đi cùng các buôn làng qua bao mùa rẫy, bao thế hệ; đồng thời lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa, tín ngưỡng và nếp sinh hoạt cộng đồng từ ngàn xưa.

null