Một buổi sáng sớm, khi mặt đất còn ẩm ướt sau cơn mưa tối hôm trước, ông Rơ Châm Gloan-Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Al đã có mặt tại hồ Ia Mơ Nông để kiểm tra mực nước lòng hồ nhằm chuẩn bị cho đợt thả cá giống vụ nuôi mới của làng.
Nhìn mặt nước yên bình, trong vắt, Bí thư Chi bộ Gloan chia sẻ: Hồ Ia Mơ Nông rộng hơn 60 ha. Không chỉ là một “thắng cảnh” đẹp để dân làng đến đây thư giản vào mỗi buổi chiều chủ nhật sau một tuần lao động vất vả mà còn là nơi cung cấp nguồn nước tưới dồi dào giúp bà con sản xuất nông nghiệp hiệu quả hơn. Đặc biệt, nhiều năm nay, bà con còn tận dụng hồ nước tại đây để triển khai hiệu quả mô hình nuôi cá nước ngọt nhằm gây quỹ phục vụ các hoạt động chung của làng.
Cũng theo Bí thư Chi bộ Gloan, làng Al hiện có hơn 200 hộ và 100% là người Jrai. Trước đây, mỗi lần tổ chức triển khai thực hiện một công trình, phần việc trong xây dựng nông thôn mới, làng đều huy động Nhân dân đóng góp. Tuy nhiên, do đời sống của người dân còn nhiều khó khăn nên mức huy động đạt thấp. Do đó, năm 2020, khi đang là Trưởng thôn làng Al, ông Gloan đã nghĩ ra ý tưởng huy động nhân dân cùng nuôi cá nước ngọt trên lòng hồ Ia Mơ Nông để gây quỹ hoạt động. Hiểu được lợi ích của mô hình này, người dân đồng ý ngay.
Theo đó, làng thống nhất chia các hộ thành 4 tổ, mỗi năm có 2 tổ phụ trách thả cá, quản lý và thu hoạch cá luân phiên. Mỗi hộ nhất trí đóng góp 500 ngàn đồng làm vốn mua cá giống vụ đầu tiên, các vụ sau trích từ quỹ bán cá, trong đó, tập trung nuôi 5 giống cá gồm: mè, trắm, trê, lóc, chép.
“Trung bình mỗi năm, làng thả hơn 2 tạ cá giống các loại và thu hoạch được gần 20 tấn cá thương phẩm. Thuận lợi của làng là nguồn nước tại lồng hồ Ia Mơ Nông khá dồi dào và an toàn cho việc nuôi cá nước ngọt. Bên cạnh đó, thức ăn cho cá là từ tự nhiên nên làng không phải tốn thêm chi phí. Đặc biệt, cá bán lẻ tại xã nên các tổ thu hoạch lai rai theo từng đợt. Mỗi lần có sản phẩm, các tổ chia một ít cho người dân sử dụng để cải thiện dinh dưỡng bữa ăn gia đình, số còn lại bán với giá 50-70 ngàn đồng/kg tùy loại cá. Trung bình mỗi năm, làng thu 70-80 triệu đồng từ bán sản phẩm”-ông Gloan cho biết.
Ông Rơ Châm Gleoh-Tổ trưởng tổ 3 chia sẻ: Tổ có 50 hộ. Từ khi mô hình được triển khai, các hộ rất phấn khởi và nhiệt tình tham gia các phần việc do tổ phân công như: tham gia thả cá, trông coi hồ khi đến mùa thu hoạch và tham gia thả lưới đánh bắt cá và bán. Nhờ triển khai mô hình hiệu quả, người dân vừa có cá để phục vụ bữa ăn vừa có quỹ để tổ chức các hoạt động chung của làng được hiệu quả hơn. Còn ông Rơ Châm Jeoh (tổ 3) chia sẻ: "Mô hình được triển khai không chỉ giúp chúng tôi đỡ được một số khoản đóng góp khi làng tổ chức các công việc chung mà còn có cơ hội để gặp gỡ mọi người trong tổ nhiều hơn. Từ đó, chúng tôi chia sẻ với nhau những kinh nghiệm sản xuất cũng như trong cuộc sống".
Bí thư Chi bộ Gloan cho biết thêm, tính từ năm 2020 đến nay, làng gây quỹ được hơn 300 triệu đồng từ mô hình này. Từ nguồn quỹ trên, làng đã trích kinh phí để triển khai các hoạt động như: đổ cấp phối đường giao thông nội đồng, xây mới nhà sinh hoạt cộng đồng, sửa chữa nhà rông, giọt nước, mua bộ chiêng mới phục vụ cho hoạt động bảo tồn văn hóa cồng chiêng, tổ chức các hoạt động hiếu hỉ và trích một phần chia đều cho các hộ dân trong làng để phục vụ cho sinh hoạt.
“Ngoài nguồn quỹ này, vài năm gần đây, giá sản phẩm cà phê tăng cao, người dân trong làng có thu nhập cao nên cũng tích cực đóng góp thêm kinh phí cùng Nhà nước triển khai hiệu quả Chương trình xây dựng nông thôn mới như: đóng góp 90 triệu đồng, hiến gần 2.000 m2 đất và nhiều ngày công cùng Nhà nước xây dựng các công trình công cộng. Nhờ đó, đến nay, làng đã đạt 17/19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới”-ông Gloan khẳng định.
Ông Rơ Châm Bét-Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Ia Mơ Nông-thông tin: Làng Al là làng duy nhất trong 6 thôn, làng trên địa bàn xã triển khai việc gây quỹ từ mô hình nuôi cá nước ngọt trên lòng hồ Ia Mơ Nông. Thông qua hoạt động sản xuất kinh tế tập thể này đã góp phần tạo sự gắn kết trong cộng đồng, đồng thời, giúp làng có nguồn thu để tổ chức tốt hơn các hoạt động chung ở địa phương, đặc biệt là đóng góp kinh phí cùng Nhà nước xây dựng các công trình hạ tầng trong xây dựng nông thôn mới.
Ngoài ra, người dân trong làng cũng tích cực hỗ trợ nhau cùng phát triển sản xuất. Nhờ đó, diện mạo của làng Al ngày càng khởi sắc. Năm 2024, thu nhập bình quân đầu người của làng đạt 58 triệu đồng, hộ nghèo giảm còn 9 hộ. Làng nhiều lần được công nhận danh hiệu làng văn hóa cấp huyện.
