(GLO)- Giống và vật tư nông nghiệp là nguyên liệu đầu vào có vai trò quyết định đến năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Vì thế, việc tăng cường quản lý chất lượng giống, vật tư nông nghiệp sẽ góp phần đảm bảo cho ngành nông nghiệp phát triển bền vững.
Khó khăn, vướng mắc trong quản lý
Lâu nay vẫn có tình trạng người dân mua phải phân bón giả, thuốc bảo vệ thực vật giả hay cây giống kém chất lượng gây ảnh hưởng tới hiệu quả sản xuất. Điều này có một phần nguyên nhân do công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực này chưa chặt chẽ.
Trao đổi với P.V, bà Trần Thị Mai-Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Kbang-cho biết: Hiện nay, toàn huyện có khoảng 30 đại lý kinh doanh vật tư nông nghiệp, trong đó có nhiều đại lý kinh doanh giống cây trồng chưa có giấy phép hoạt động. Ngoài ra, trước khi bước vào mùa vụ, trên địa bàn huyện thường có rất nhiều xe ô tô lưu động từ miền Tây lên để bán giống cây trồng mà địa phương khó quản lý, kiểm tra chất lượng.
Tương tự, ông Trần Đình Đức-Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Ia Pa-cho hay: Công tác quản lý giống cây trồng tại huyện gặp không ít khó khăn, nhất là đối với các cơ sở buôn bán giống cây trồng lưu động, trôi nổi trên thị trường. Đây có thể là nguyên nhân phát tán các loại sâu bệnh gây hại như: khảm lá vi rút hại mì, sâu keo mùa thu hại bắp, bệnh trắng lá mía…
 |
| Đoàn công tác Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Gia Lai kiểm tra 1 cơ sở sản xuất kinh doanh giống cây ăn quả tại huyện Ia Grai. Ảnh: Lê Nam |
Về những bất cập trên, ông Trần Xuân Khải-Phó Chi cục trưởng phụ trách Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật-cho biết: Hiện nay, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về sản xuất, kinh doanh giống và vật tư nông nghiệp chưa đồng bộ, còn bất cập nên khó khăn trong công tác quản lý của cơ quan nhà nước. Chẳng hạn, khái niệm “sản xuất giống nông hộ” theo quy định tại Quyết định số 35/2008/QĐ-BNN của Bộ Nông nghiệp và PTNT là không bắt buộc phải đảm bảo đầy đủ các điều kiện về sản xuất theo quy định. Vì thế, khi ngành chức năng kiểm tra thì nhiều cơ sở sản xuất giống viện cớ là chỉ sản xuất “giống nông hộ” phục vụ nhu cầu gieo trồng của gia đình, nhưng thực tế vẫn lén lút bán cây giống ra thị trường nên khó quản lý.
Ngoài ra, theo ông Khải, chế tài xử phạt các vi phạm về sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe; chưa có lực lượng chuyên ngành để thường xuyên thanh tra, kiểm tra giống cây trồng trên thị trường, nhất là ở cấp huyện; quy chuẩn quốc gia về vật liệu nhân giống cây trồng chính và tiêu chuẩn Việt Nam còn thiếu.
Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước
Toàn tỉnh hiện có 363 cơ sở sản xuất kinh doanh giống cây trồng, 744 cơ sở kinh doanh phân bón và thuốc bảo vệ thực vật. Nhu cầu sử dụng phân bón cho các loại cây trồng khoảng 3.570.000 tấn/năm và nhu cầu về thuốc bảo vệ thực vật khoảng 1.550 tấn/năm.
Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về quản lý chất lượng giống cây trồng và vật tư nông nghiệp, ngành nông nghiệp đã tăng cường thanh-kiểm tra. Theo đó, năm 2019, cơ quan chuyên môn của Sở Nông nghiệp và PTNT đã thanh tra, kiểm tra 144 cơ sở sản xuất, kinh doanh phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng; qua đó phát hiện 34 cơ sở vi phạm với số tiền xử phạt hơn 96 triệu đồng.
 |
| Người dân xã Ia Sao (huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai) mua giống để tái canh cà phê năm 2020. Ảnh: Lê Nam |
Ông Đinh Văn Hà-Phó Cục trưởng Cục Quản lý Thị trường tỉnh-thông tin: Năm 2019, chúng tôi tổ chức kiểm tra 67 hộ kinh doanh vật tư nông nghiệp, theo đó phát hiện 64 hộ vi phạm với số tiền xử phạt là 249 triệu đồng. Riêng 6 tháng đầu năm 2020, qua kiểm tra 37 cơ sở kinh doanh vật tư nông nghiệp thì cả 37 cơ sở đều vi phạm, xử phạt hành chính 52 triệu đồng”.
Theo ông Hà, để nâng cao hiệu quả quản lý về lĩnh vực này, cần phải tăng cường công tác phối hợp giữa các lực lượng chức năng; tăng cường lấy mẫu để kiểm tra về chất lượng vật tư nông nghiệp; nâng cao công tác tuyên truyền cho người dân khi sử dụng vật tư nông nghiệp...
Trao đổi với P.V, ông Đoàn Ngọc Có-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT-cho rằng: Để khắc phục tình trạng trên, thời gian tới, các địa phương cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn để người dân chọn được vật tư nông nghiệp tốt.
“Bên cạnh đó, hướng dẫn người dân sản xuất gắn với xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đẩy mạnh liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị giữa nông dân với hợp tác xã, doanh nghiệp nhằm tạo ra sản phẩm đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, Organic. Đồng thời, rà soát, thống kê các tổ chức, cá nhân đang hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng để quản lý theo quy định của pháp luật. Tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm...”-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT nhấn mạnh.
LÊ NAM
