Gia Lai đưa không gian văn hóa từ làng ra phố

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Tựa như mô hình Làng văn hóa các dân tộc Việt Nam ở Đồng Mô (Sơn Tây, Hà Nội), chương trình “Sắc màu văn hóa Gia Lai-Bảo tồn và phát triển” là sáng kiến của Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch trong nỗ lực bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc thiểu số tỉnh Gia Lai. Đây là mô hình hoạt động theo hình thức đưa không gian văn hóa từ làng ra phố.

Vào sáng chủ nhật hàng tuần, tại khuôn viên Bảo tàng tỉnh, mọi người có thể đến đây để thưởng thức, trải nghiệm văn hóa đặc trưng của các dân tộc Việt Nam đang sinh sống trên mảnh đất Gia Lai. Mỗi tuần có một đoàn nghệ nhân trình diễn, khắc họa rõ nét đời sống sinh hoạt, truyền thống văn hóa của các dân tộc từ vùng sâu, vùng xa đến các ngôi làng trong phố.

Đoàn nghệ nhân Jrai của xã Ia Dêr (huyện Ia Grai) tham gia chương trình “Sắc màu văn hóa Gia Lai-Bảo tồn và phát triển”. Ảnh: H.N

Đoàn nghệ nhân Jrai của xã Ia Dêr (huyện Ia Grai) tham gia chương trình “Sắc màu văn hóa Gia Lai-Bảo tồn và phát triển”. Ảnh: H.N

Đoàn nghệ nhân Jrai của xã Ia Dêr (huyện Ia Grai) đã mở màn cho chương trình này bằng những hoạt động làm mãn nhãn người xem. Không chỉ có cồng chiêng, xoang, nhiều hình thức sinh hoạt văn hóa khác được nghệ nhân tái hiện và hướng dẫn mọi người cùng trải nghiệm. Dàn nhạc cụ truyền thống từ tre nứa như trưng, kni, ting ning được các chàng trai Jrai trình diễn khiến người xem không khỏi kinh ngạc trước sự tài hoa của những con người “sinh ra đã có tư chất nghệ sĩ”. Siu Ting Ning (13 tuổi, làng Jút 1, xã Ia Dêr)-con trai của Nghệ nhân Ưu tú Rơ Châm Tih được khán giả yêu cầu chơi nhiều bản nhạc như: “Em đẹp như hoa pơ lang, “Ca ngợi Anh hùng Núp”, “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng”… trên cây đàn klek klok. Đây là nhạc cụ vô cùng độc đáo do Nghệ nhân Ưu tú Rơ Châm Tih sáng chế dựa trên một loại đàn tương tự, nhưng phù hợp với lối chơi và các bài nhạc Tây Nguyên.

Siu Ting Ning cho biết, em chơi được hầu hết các loại nhạc cụ truyền thống của người Jrai. Năm 10 tuổi, em đã thường xuyên đi biểu diễn cùng dàn nhạc của làng tại các sự kiện. Nhỏ tuổi hơn Ting Ning là Ksor Chinh (12 tuổi) cũng khiến khán giả ngạc nhiên trước khả năng chơi thành thạo trưng và nhiều loại nhạc cụ khác. Xem các em làm chủ dàn nhạc cụ dân tộc, làm thăng hoa những bản nhạc về cao nguyên qua thanh âm đẹp đẽ, tự nhiên từ tre nứa, người dân và du khách cảm nhận trọn vẹn dòng chảy văn hóa được các thế hệ trao truyền, tiếp nối một cách tài hoa, sáng tạo.

Anh Hồ Hoàn Vũ và con gái trải nghiệm cồng chiêng. Ảnh: Hoàng Ngọc

Anh Hồ Hoàn Vũ và con gái trải nghiệm cồng chiêng. Ảnh: Hoàng Ngọc

Anh Hồ Hoàn Vũ (103 Phù Đổng, TP. Pleiku) cho biết: “Bình thường, các hoạt động văn hóa như thế này ở các thành phố phải trả phí cao mới được xem, được thưởng thức. Còn ở Gia Lai lại phục vụ người dân và du khách hoàn toàn miễn phí. Các hoạt động diễn ra rất tự nhiên, trong không gian mở, ai đến cũng có thể tham gia. Ngoài thưởng thức sắc màu văn hóa độc đáo còn có thể tương tác với các nghệ nhân, hỏi về cuộc sống của họ, về cách chơi nhạc, về bất cứ điều gì mình quan tâm… Đây cũng là cách quảng bá, đưa văn hóa đến gần với mọi người”.

Còn anh Nhan Thái Thiên Vương (đường Phạm Văn Đồng, TP. Pleiku) thì bày tỏ: “Chương trình rất hay và ý nghĩa nhưng có lẽ còn mới mẻ nên ít người xem. Cần đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu để mọi người cùng biết và đến thưởng thức sắc màu văn hóa của vùng đất mình đang sống. Tôi nghĩ đến với chương trình, ai cũng sẽ thích thú”.

Theo Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch Trần Ngọc Nhung, sau một thời gian duy trì, chương trình “Cồng chiêng cuối tuần-Thưởng thức và trải nghiệm” thành công trên 2 phương diện là bảo tồn, phát triển văn hóa của người Bahnar, Jrai, đồng thời thúc đẩy các hoạt động du lịch. Từ thành công đó, Sở tiếp tục tổ chức mô hình mới, đa dạng hoạt động hơn, có sự tham gia của đông đảo bà con các dân tộc thiểu số sinh sống trên địa bàn tỉnh. “Sắc màu văn hóa Gia Lai là mô hình để cộng đồng các dân tộc giới thiệu, quảng bá về văn hóa truyền thống của dân tộc mình, qua đó đẩy mạnh hơn nữa công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa. Chúng tôi hy vọng mô hình này góp thêm hoạt động mới lạ, hấp dẫn cho du lịch Phố núi”-Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch nhấn mạnh.

Nhiều em nhỏ thích thú tìm hiểu các loại nhạc cụ truyền thống được làm từ tre nứa. Ảnh: Hoàng Ngọc

Nhiều em nhỏ thích thú tìm hiểu các loại nhạc cụ truyền thống được làm từ tre nứa. Ảnh: Hoàng Ngọc

Sau khi chương trình đầu tiên ra mắt và nhận được những góp ý, phản hồi tích cực của người xem, Ban tổ chức tiếp tục hoàn thiện cơ sở vật chất như dựng mô hình nhà rông, sân khấu trình diễn… để hỗ trợ hoạt động trình diễn của các đoàn nghệ nhân. Sáng chủ nhật tuần này (ngày 15-10), chương trình “Sắc màu văn hóa Gia Lai-Bảo tồn và phát triển” có phần trình diễn của đoàn nghệ nhân đến từ làng Kon Sơ Lăh, xã Hà Tây và làng Mrông Yố, xã Ia Ka (huyện Chư Păh). Chương trình của đoàn nghệ nhân huyện Chư Păh sẽ phô diễn sắc màu văn hóa của 2 dân tộc Bahnar và Jrai với các hoạt động trình diễn cồng chiêng, nhạc cụ dân tộc, hát dân ca, đan lát, tạc tượng, dệt thổ cẩm. Cùng với đó là các trò chơi dân gian như: đi cà kheo, kéo co, bắn nỏ. Người dân và du khách có thể tìm hiểu cách thức chế biến món ăn truyền thống của người Bahnar, Jrai thưởng thức tại chỗ trong không gian thiên nhiên trong lành của phố núi Pleiku.

Có thể bạn quan tâm

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

(GLO)- Ở Tây Nguyên, những bước chân đầu ngày của người Jrai hướng về giọt nước của làng. Nguồn nước trong lành từ đó đã đi cùng các buôn làng qua bao mùa rẫy, bao thế hệ; đồng thời lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa, tín ngưỡng và nếp sinh hoạt cộng đồng từ ngàn xưa.

null