Chắp cánh cho văn hóa truyền thống

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Hàng ngàn năm nay, thổ cẩm gắn liền với sinh hoạt thường ngày, trở thành một trong những biểu trưng của đời sống văn hóa, tinh thần của cộng đồng các dân tộc thiểu số cả nước nói chung, tỉnh Gia Lai nói riêng. Trước những biến chuyển của thời gian, có đôi lúc, thổ cẩm tưởng như đang dần mai một trong mỗi nếp nhà, song sợi dây kết nối bền bỉ ấy vẫn được gìn giữ, xuyên suốt qua bao thế hệ. Ở bất kỳ buôn làng nào cũng vẫn còn những người phụ nữ tỉ mỉ dệt nên hoa văn, họa tiết.

Vì thế, thổ cẩm vẫn có cho mình một đời sống riêng rất đặc biệt, đáng được tôn vinh và giữ gìn. Vẻ đẹp của thổ cẩm dần vươn ra khỏi nếp nhà, buôn làng, đến gần hơn với công chúng, người yêu thích nét bình dị, mộc mạc. Và khi những tấm vải dệt thủ công với hoa văn tinh xảo ấy “rơi” vào tay những người làm nghệ thuật, chúng như được chắp thêm đôi cánh, vươn cao và bay xa.

Ở bất kỳ buôn làng nào cũng vẫn còn những người phụ nữ tỉ mỉ dệt nên hoa văn, họa tiết thổ cẩm. Ảnh: Đức Thụy

Ở bất kỳ buôn làng nào cũng vẫn còn những người phụ nữ tỉ mỉ dệt nên hoa văn, họa tiết thổ cẩm. Ảnh: Đức Thụy

Cùng với nỗ lực của mỗi nghệ nhân trong việc duy trì nghề dệt thổ cẩm, thời gian qua, nhiều sự kiện văn hóa cũng đưa trình diễn thổ cẩm, trải nghiệm dệt vào nội dung chương trình, khơi dậy tình yêu, sức sống cho nghề truyền thống này.

Ở khu vực Tây Nguyên, tỉnh Đak Nông đăng cai tổ chức lễ hội văn hóa thổ cẩm Việt Nam vào năm 2018, 2020 và sắp tới vào tháng 3-2024. Hoạt động tôn vinh nét đẹp thổ cẩm đã mở đầu cho hàng loạt sự kiện tương tự của các địa phương lân cận. Tháng 10-2022, UBND huyện Kon Plông (tỉnh Kon Tum) phối hợp với nhà thiết kế Minh Hạnh-Giám đốc sáng tạo của Vietmode tổ chức Chương trình biểu diễn thời trang áo dài thổ cẩm Tây Nguyên tại thác Pa Sỹ và rừng thông. Tháng 7-2023, Ban Dân vận Tỉnh ủy Đak Lak và Ban Dân vận Thành ủy TP. Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức chương trình thời trang nghệ thuật thổ cẩm các dân tộc tại Đak Lak mang tên “Ban Mê ơi” tại thác Dray Nur (xã Dray Sáp, huyện Krông Ana). Tháng 9-2023, hơn 200 bộ trang phục thổ cẩm được 40 nghệ sĩ, diễn viên, người mẫu trình diễn, thể hiện trong không gian thơ mộng bên bờ hồ Xuân Hương (TP. Đà Lạt).

Và ngày 28-10, trước trụ đá 54 dân tộc anh em trong khuôn viên Quảng trường Đại Đoàn Kết (TP. Pleiku), UBND tỉnh phối hợp với Công ty TNHH Việt Mốt (Vietmode) tổ chức chương trình thời trang nghệ thuật thổ cẩm mang chủ đề “Gia Lai ơi”.

Không chỉ giới thiệu, trình diễn các thiết kế lấy cảm hứng từ thổ cẩm của nhà thiết kế Minh Hạnh, “Gia Lai ơi” còn có hoạt động trình diễn nhạc cụ tre nứa, cồng chiêng, đan lát, tạc tượng và dệt vải cùng nhiều hoạt động đặc sắc khác.

Nhà thiết kế Minh Hạnh chia sẻ: Tôi mong muốn thể hiện được một đời sống rất bình dị của cộng đồng dân tộc thiểu số sống tại Gia Lai thông qua các sản phẩm cụ thể như dệt, tạc tượng, đan lát, trồng cà phê… Tất cả những sản phẩm ấy sẽ được nghệ thuật hóa.

“Đặc biệt, chủ thể chính của chương trình là học sinh, các nghệ nhân người dân tộc thiểu số. Chỉ có những con người thật đó mới thể hiện được bản chất của cuộc sống hôm nay. Nghệ thuật hóa đời sống phải làm cho cuộc sống thăng hoa hơn, nhìn thấy cuộc sống tốt đẹp hơn”-nhà thiết kế Minh Hạnh nhấn mạnh.

“Gia Lai ơi” là sự kiện mở đầu cho chuỗi các hoạt động văn hóa đặc sắc của Gia Lai sẽ diễn ra vào đầu tháng 11, trong đó có Festival Văn hóa cồng chiêng, Tuần Văn hóa-Du lịch TP. Pleiku, Lễ hội hoa dã quỳ-núi lửa Chư Đang Ya (huyện Chư Păh), Ngày hội đua thuyền độc mộc trên sông Pô Cô và liên hoan văn hóa cồng chiêng huyện Ia Grai…

Các hoạt động văn hóa kể trên đã và đang chắp cánh cho văn hóa truyền thống của cộng đồng các dân tộc thiểu số Tây Nguyên nói chung, Gia Lai nói riêng, đặc biệt là nét đẹp thổ cẩm ngày càng vươn xa, bay cao. Điều đó cũng góp phần thực hiện có hiệu quả một trong những quan điểm, mục tiêu của Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 6-10-2022 của Bộ Chính trị về phương hướng phát triển kinh tế-xã hội vùng Tây Nguyên đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 là xây dựng nền văn hóa Tây Nguyên tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thống nhất trong đa dạng, tôn trọng các giá trị văn hóa khác biệt giữa các dân tộc, coi đây là động lực, nền tảng cho phát triển và hội nhập quốc tế của vùng.

Có thể bạn quan tâm

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

(GLO)- Ở Tây Nguyên, những bước chân đầu ngày của người Jrai hướng về giọt nước của làng. Nguồn nước trong lành từ đó đã đi cùng các buôn làng qua bao mùa rẫy, bao thế hệ; đồng thời lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa, tín ngưỡng và nếp sinh hoạt cộng đồng từ ngàn xưa.

null