Xây dựng kỹ năng dùng AI

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) được ứng dụng rộng rãi vào đời sống, việc xây dựng kỹ năng về sử dụng, tránh lạm dụng hay tạo “sức đề kháng” để nhận diện thông tin giả từ AI là cần thiết.

Không thể phủ nhận những tiện ích mà AImang lại. Một học sinh có thể sử dụng AI để gợi ý phương pháp học tập; một người làm văn phòng có thể nhờ AI hỗ trợ tổng hợp tài liệu, phân tích dữ liệu, dịch thuật hay xây dựng ý tưởng; doanh nghiệp có thể ứng dụng AI để tối ưu quy trình, nâng cao năng suất; người nghiên cứu có thể sử dụng AI hỗ trợ tìm kiếm, xử lý dữ liệu và giải quyết công việc mà trước đây phải sử dụng nhiều công sức…

Ở tầm quốc gia, mới đây, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã ký Quyết định số 1671/QĐ-TTg ngày 28/8/2026 phê duyệt Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó xác định AI là một động lực quan trọng của quá trình phát triển đất nước.

Một hội thảo nhằm nâng cao năng lực sử dụng AI cho doanh nghiệp. Ảnh: Lưu Niệm
Một hội thảo nhằm nâng cao năng lực sử dụng AI cho doanh nghiệp. Ảnh: Lưu Niệm

Theo đó, Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đặt mục tiêu chuyển từ tư duy nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI sang nghiên cứu, phát triển AI và chuyển đổi toàn diện quốc gia bằng AI; coi AI là năng lực cốt lõi trong quản trị quốc gia, dịch vụ công, sản xuất, kinh doanh, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và đời sống xã hội; góp phần quan trọng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo ra các sản phẩm, dịch vụ, mô hình tăng trưởng mới; phấn đấu đến năm 2030, Việt Nam đạt 100% dịch vụ công trực tuyến được tích hợp, hỗ trợ bởi AI và 100% hồ sơ thủ tục hành chính được hỗ trợ xử lý bằng AI…

Những mục tiêu trên cho thấy AI sẽ ngày càng hiện diện sâu hơn trong cuộc sống, đồng thời biết sử dụng công nghệ không còn là lợi thế riêng của một nhóm chuyên gia, mà trở thành một kỹ năng thiết yếu của mỗi người dân. Nhưng cũng chính từ đây xuất hiện một vấn đề cần được nhìn nhận một cách nghiêm túc: AI càng phổ biến thì kỹ năng sử dụng càng quan trọng, đồng thời sử dụng AI như thế nào để tạo ra giá trị và hạn chế rủi ro.

Không phải ai cũng biết, với AI, một câu trả lời có thể rất trôi chảy nhưng vẫn sai; một đoạn văn có thể được diễn đạt thuyết phục nhưng chứa thông tin không chính xác; một hình ảnh có thể chân thực đến mức khó nhận ra là sản phẩm nhân tạo hay một đoạn video có thể khiến người xem tin rằng một nhân vật đã nói hoặc làm điều gì đó, trong khi sự việc hoàn toàn không xảy ra.

Nguy cơ ấy đặt ra yêu cầu phải hình thành một "sức đề kháng" với thông tin do AI tạo ra. Sức đề kháng ấy trước hết nằm ở khả năng đặt câu hỏi: Thông tin này từ đâu? Ai cung cấp? Có nguồn chính thống nào xác nhận hay không? Hình ảnh có dấu hiệu bất thường không? Video có thể đã bị cắt ghép? Nội dung AI đưa ra có cần kiểm chứng thêm không?

Đặc biệt, không nên coi kết quả do AI cung cấp là nguồn thông tin cuối cùng. Bởi, AI có thể giúp con người tìm kiếm, tổng hợp và gợi mở vấn đề nhưng việc kiểm chứng, đánh giá và chịu trách nhiệm về thông tin vẫn phải thuộc về con người.

Nói cách khác, AI có thể giúp chúng ta suy nghĩ nhanh hơn, nhưng phải biết biến AI thành công cụ nâng cao năng suất, chứ không phải công cụ thay thế hoàn toàn tư duy và trách nhiệm cá nhân con người.

Đây cũng chính là lý do Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 không chỉ đặt mục tiêu phát triển công nghệ mà còn nhấn mạnh yếu tố con người, kỹ năng và quản trị. Theo đó, Chiến lược xác định "nhân lực AI và kỹ năng AI toàn dân” là nền tảng quyết định đối với nghiên cứu, phát triển và chuyển đổi AI, nhưng đồng thời yêu cầu đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng kỹ năng AI cho lực lượng lao động và phổ cập kỹ năng AI cho toàn xã hội. Bên cạnh đó, yêu cầu quản trị AI an toàn, đáng tin cậy, bảo đảm AI được phát triển, cung cấp, triển khai và sử dụng theo quy định pháp luật cũng được nhấn mạnh.

Đặc biệt, Chiến lược cũng đề cập đến việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức và văn hóa sử dụng AI có trách nhiệm như một trong những giải pháp đột phá. Đây không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý, nhà trường hay doanh nghiệp công nghệ mà đó phải trở thành kỹ năng của từng người dùng.

Tổ chuyển đổi số cộng đồng hỗ trợ người dân làm quen với các thao tác trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia và VNeID. Ảnh: Lưu Niệm
Tổ chuyển đổi số cộng đồng hỗ trợ người dân làm quen với các thao tác trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia và VNeID. Ảnh: Lưu Niệm

Bởi vậy, với học sinh, sinh viên, sử dụng AI không đồng nghĩa với việc để máy móc làm thay bài tập, bài nghiên cứu hay quá trình tư duy; với người lao động, AI nên là công cụ nâng cao năng suất chứ không phải lý do để từ bỏ việc kiểm tra, đánh giá kết quả; với người làm nội dung, AI có thể hỗ trợ sáng tạo nhưng trách nhiệm về tính chính xác và tác động xã hội của sản phẩm cuối cùng vẫn thuộc về con người.

Đặc biệt, với mỗi người sử dụng mạng xã hội, nguyên tắc đơn giản nhưng quan trọng là: không chia sẻ chỉ vì nội dung gây sốc; không tin chỉ vì hình ảnh quá chân thực; không coi một câu trả lời của AI là sự thật nếu chưa kiểm chứng.

Cùng với việc nâng cao kỹ năng AI, cần hình thành văn hóa tôn trọng sự thật trên không gian mạng. Báo chí, nhà trường, gia đình và các nền tảng số cần góp phần trang bị cho người dân khả năng nhận diện thông tin giả, hiểu được giới hạn của AI và biết cách kiểm chứng nguồn tin.

AI đang mở ra một không gian phát triển rộng lớn. Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành một trong những trung tâm có năng lực nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và đồng kiến tạo giá trị về AI ở khu vực ASEAN và châu Á; đến năm 2045 thuộc nhóm 10 quốc gia dẫn đầu châu Á về năng lực nghiên cứu, phát triển và làm chủ AI và chuyển đổi AI quốc gia.

Để những mục tiêu đó trở thành hiện thực, đầu tư cho công nghệ là cần thiết nhưng chưa đủ; cần đầu tư cho con người biết sử dụng công nghệ, biết khai thác sức mạnh của AI nhưng đồng thời biết kiểm soát nó, hay nói cách khác là từ “biết dùng” đến “biết làm chủ”.

Bởi cuối cùng, AI có thể giúp chúng ta suy nghĩ, làm ra một sản phẩm, nhưng phân biệt đúng - sai, thật - giả, hữu ích - nguy hại và chịu trách nhiệm trước xã hội vẫn là năng lực của con người, không thể giao phó hoàn toàn cho máy móc.

Trong kỷ nguyên AI, biết sử dụng công nghệ là một kỹ năng nhưng biết kiểm chứng những gì công nghệ tạo ra lại là một bản lĩnh. Và xây dựng được bản lĩnh ấy chính là cách để con người làm chủ AI, thay vì để AI dẫn dắt.

Theo Minh Thuyết (TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Sức bật mới cho vùng biên

Sức bật mới cho vùng biên

(GLO)- Thực hiện Kết luận số 81-TB/TW của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học nội trú tại các xã biên giới, cuối năm 2025, cả nước đã triển khai xây dựng 100 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS tại các tỉnh, thành phố có biên giới đất liền.

Thuế đất phi nông nghiệp, vì sao lơ là?

Thuế đất phi nông nghiệp, vì sao lơ là?

Một sắc thuế có từ lâu nhưng nhiều người không biết, không đóng. Đáng nói hơn là ngành thuế, vốn thường kiểm soát chặt chẽ các khoản thu, dường như cũng không sát sao... Nghịch lý liên quan đến thuế đất phi nông nghiệp khiến không ít người cảm thấy khó hiểu.

Vang mãi tiếng cồng chiêng

Vang mãi tiếng cồng chiêng

(GLO)- Từ ngày 30-10 đến 8-11, tại phường Pleiku, xã Biển Hồ và một số địa phương trên địa bàn tỉnh Gia Lai diễn ra chuỗi sự kiện Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026.

Khi chính quyền chủ động tìm đến người dân

Khi chính quyền chủ động tìm đến người dân

Vừa qua, UBND TP.HCM tổ chức lễ ra mắt ba mô hình chuyển đổi số mang tính tiên phong, sáng tạo và nhân văn, tập trung vào các lĩnh vực: kết nối giao thông công cộng; kết nối kho dữ liệu phục vụ giải quyết thủ tục hành chính; hỗ trợ người dân đăng ký khai tử tại nhà.

Đừng để trẻ em đơn độc trên không gian mạng

Đừng để trẻ em đơn độc trên không gian mạng

(GLO)- Không gian mạng mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ bắt nạt, dụ dỗ, lừa đảo và xâm hại trẻ em. Bảo vệ trẻ trên môi trường số không thể chỉ trông chờ vào kỹ năng tự phòng vệ, mà cần trách nhiệm chung của gia đình, nhà trường, doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội.

Từ sự kiện đến công nghiệp văn hóa

Từ sự kiện đến công nghiệp văn hóa

Không chỉ là công cụ kích cầu du lịch, các concert, lễ hội, chương trình nghệ thuật lớn... còn có thể tạo thị trường cho nghệ sĩ, nhà sản xuất chương trình, doanh nghiệp công nghệ sân khấu, thiết kế, truyền thông, quảng cáo và nhiều ngành nghề sáng tạo khác cùng phát triển.

Gìn giữ giá trị thật

Gìn giữ giá trị thật

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 37/CT-TTg (ngày 20-10) về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo, nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm học thật, thi thật, đánh giá thật.

Góp xanh cho Trường Sa

Góp xanh cho Trường Sa

(GLO)- Tiếp tục đồng hành cùng chương trình “Xanh hóa Trường Sa”, ngành chức năng tỉnh Gia Lai vừa bàn giao hơn 11.000 cây dừa giống Tam Quan cho Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân.

Chuyển từ trao tặng sang trao cơ hội

Chuyển từ trao tặng sang trao cơ hội

Một phần quà có thể giúp gia đình vượt qua tháng khó, còn một chỗ học nghề, việc làm, thẻ bảo hiểm y tế hay mái nhà vững chãi sẽ giúp họ đứng vững lâu dài. Giảm nghèo bền vững vì thế là sự dịch chuyển từ trao tặng sang trao cơ hội,...

Kích cầu du lịch

Kích cầu du lịch

(GLO)- HĐND tỉnh Gia Lai vừa thông qua 2 nghị quyết về hỗ trợ thu hút khách quốc tế qua các chuyến bay charter (thuê chuyến) và phát triển du lịch cộng đồng. Đây là những chính sách rất đáng chú ý trong nỗ lực đưa du lịch trở thành một động lực phát triển của tỉnh nhà.

Thu hút nhân tài, khơi thông nguồn lực phát triển

Thu hút nhân tài, nhân lên nguồn lực phát triển

(GLO)- 80 năm trước, trong thư “Tìm người tài, đức”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định vai trò đặc biệt của nhân tài đối với sự nghiệp kiến thiết đất nước. Tư tưởng đó tiếp tục được phát triển trong Kết luận số 105-KL/TW, đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ việc thu hút, trọng dụng nhân tài.

Khơi thông giá trị bản quyền

Khơi thông giá trị bản quyền

Tại hội nghị tổng kết việc thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan vừa tổ chức tại Hà Nội, Bộ VH-TT-DL nhận định, sau hơn 20 năm thực thi và qua nhiều lần sửa đổi, pháp luật về sở hữu trí tuệ đã tạo nền tảng quan trọng cho việc bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan.

Bảo vệ trẻ em

Bảo vệ trẻ em

(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026-2030. 

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

Trong bối cảnh kinh tế - địa chính trị thế giới biến động phức tạp, khó lường, hơn 50 tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài mà chúng ta thu hút được trong 9 tháng qua không chỉ lập kỷ lục cao nhất từ trước đến nay mà đó chính là một "phiếu tín nhiệm" của quốc tế dành cho VN.

null