Sáng 26-10, các đại biểu Quốc hội thảo luận ở tổ đối với dự án Luật bảo vệ Công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Phân định rõ trách nhiệm bảo vệ công trình quan trọng
Góp ý vào dự thảo Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, đại biểu (ĐB) Trần Minh Trọng cơ bản thống nhất với nội dung dự thảo, đồng thời đánh giá việc hoàn thiện luật sẽ góp phần thể chế hóa quan điểm chỉ đạo của Đảng về bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Theo đại biểu, dự thảo cần bảo đảm phù hợp với Hiến pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên. Các quy định cũng cần tuân thủ nguyên tắc hiến định về hạn chế quyền con người, quyền công dân trong áp dụng các biện pháp bảo vệ các công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.
Đồng thời, kịp thời khắc phục những hạn chế, bất cập trong việc xác định danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; bắt kịp yêu cầu trước sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ, đáp ứng nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia trong tình hình mới, bảo đảm phân công, phân cấp rõ ràng trách nhiệm giữa các lực lượng chức năng và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện công tác bảo vệ các công trình này.
Về phạm vi điều chỉnh, ĐB Trần Minh Trọng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu sửa đổi khoản 2 Điều 1 theo hướng quy định rõ luật không điều chỉnh đối với các công trình quốc phòng và khu quân sự thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự.
Đại biểu cho rằng, việc phân định này là cần thiết nhằm tránh chồng chéo giữa hai luật, nhất là khi Luật Quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự đã được Quốc hội khóa XV thông qua năm 2023.
Theo phân tích của đại biểu, công trình quốc phòng và khu quân sự thuộc phạm vi quản lý chuyên biệt của Bộ Quốc phòng, phục vụ nhiệm vụ chiến đấu, phòng thủ quân sự. Trong khi đó, việc quản lý, bảo vệ các công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia có sự tham gia của các cơ quan dân sự, doanh nghiệp và lực lượng Công an nhân dân theo quy định của pháp luật.
Do đó, xác định rõ đối tượng và phạm vi điều chỉnh của từng luật sẽ góp phần bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tránh xung đột về thẩm quyền, tạo thuận lợi trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ giữa lực lượng công an và quân đội.
Tăng cường phối hợp bảo vệ công trình tại địa bàn đặc thù
Đối với Điều 41 về trách nhiệm quản lý nhà nước trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, ĐB Trần Minh Trọng đề nghị bổ sung quy định về trách nhiệm của Bộ Quốc phòng trong chỉ đạo các lực lượng thuộc quyền phối hợp bảo vệ những công trình nằm tại vùng biên giới, hải đảo và thềm lục địa.
Đại biểu cũng đề xuất quy định nội dung phối hợp kiểm soát không phận, chế áp thiết bị bay không người lái vi phạm vùng trời của công trình theo quy định của pháp luật.
Lý giải đề xuất này, đại biểu cho biết có những công trình quan trọng nằm ở địa bàn đặc thù nhưng không thuộc nhóm công trình quốc phòng, khu quân sự, như giàn khoan dầu khí, hệ thống cáp quang trên biển và các công trình trong khu vực vành đai biên giới.
Đây là những công trình có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh quốc gia, đòi hỏi cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng. Vì vậy, việc bổ sung trách nhiệm của Bộ Quốc phòng sẽ góp phần làm rõ cơ chế phối hợp, phân công trách nhiệm và nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình tại địa bàn đặc thù.
Chú trọng kỹ năng tự thoát nạn khi xảy ra cháy
Góp ý vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, ĐB Nguyễn Văn Cảnh đề nghị bổ sung khái niệm “thoát nạn”, đồng thời xây dựng hướng dẫn kỹ năng tự thoát nạn cho người dân, học sinh, sinh viên và công nhân nhằm hạn chế thiệt hại về người khi xảy ra hỏa hoạn.
Theo đại biểu, thực tế các vụ cháy cho thấy nhiều trường hợp tử vong do nạn nhân không thể tự thoát khỏi khu vực nguy hiểm. Trong khi đó, cháy tại các công trình kín tiềm ẩn nhiều rủi ro do khói, khí độc và lối thoát hiểm hạn chế. Nếu người bên trong không có kỹ năng xử lý tình huống, việc chờ lực lượng cứu nạn, cứu hộ đến ứng cứu có thể không kịp thời.
Từ thực tế này, ĐB Cảnh đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung một chương riêng về thoát nạn trong luật; đồng thời xem xét đổi tên luật thành Luật Phòng cháy, chữa cháy, thoát nạn và cứu nạn, cứu hộ để thể hiện đầy đủ hơn yêu cầu chủ động thoát khỏi khu vực nguy hiểm khi xảy ra sự cố.
Tuy nhiên, do dự thảo hiện nay là luật sửa đổi, bổ sung một số điều, đại biểu đề nghị trước mắt cơ quan soạn thảo ghi nhận nội dung này để nghiên cứu hoàn thiện trong những lần sửa đổi tiếp theo.
Về giải pháp trước mắt, ĐB Nguyễn Văn Cảnh đề nghị bổ sung khái niệm “thoát nạn” vào dự thảo, làm cơ sở để Chính phủ và các bộ, ngành xây dựng quy định, hướng dẫn cụ thể về kỹ năng tự thoát nạn.
“Việc hướng dẫn cần phù hợp với từng nhóm đối tượng và đặc điểm của từng loại công trình, bởi mỗi công trình có kiến trúc, kết cấu và lối thoát hiểm khác nhau. Người dân cần được trang bị những kỹ năng cơ bản như di chuyển thấp để hạn chế hít phải khói, khí độc, nhận biết lối thoát hiểm và lựa chọn hướng di chuyển an toàn khi xảy ra cháy” - ĐB Cảnh phân tích.
Đại biểu cũng lưu ý cần phân biệt giữa hướng dẫn nghiệp vụ cho lực lượng cứu nạn, cứu hộ với việc trang bị kỹ năng tự thoát nạn cho những người sinh sống, học tập và làm việc trong công trình. Đây mới là nhóm đối tượng cần được chú trọng hướng dẫn để chủ động ứng phó khi xảy ra hỏa hoạn.
