Theo thông lệ chính trị được duy trì nhiều năm tại Iraq, các vị trí lãnh đạo cao nhất của nhà nước được phân chia dựa trên sự cân bằng sắc tộc và tôn giáo.
Cụ thể, chức vụ tổng thống thường do một chính trị gia người Kurd đảm nhiệm, thủ tướng thuộc về cộng đồng Hồi giáo dòng Shiite, lực lượng chiếm đa số trong dân số Iraq, trong khi chủ tịch quốc hội là người Hồi giáo dòng Sunni.
Cơ chế này được xem là nền tảng nhằm duy trì ổn định chính trị và hạn chế xung đột sắc tộc - tôn giáo sau nhiều thập kỷ bất ổn.
Sau khi Tổng thống mới được bầu, trong vòng 15 ngày sẽ Quốc hội cũng sẽ thông qua việc chỉ định Thủ tướng - thường do khối Shiite lớn nhất đề cử. Hiện Liên minh Khung điều phối các phe phái Shiite đã tuyên bố ủng hộ cựu Thủ tướng Nouri al-Maliki (75 tuổi) làm Thủ tướng mới.
Tuy nhiên, hiện các chính đảng người Kurd vẫn chưa thống nhất được ứng cử viên tổng thống, người phải được các khối khác ủng hộ và cần đa số 2/3 số phiếu tán thành trong Quốc hội.
Giới quan sát cho rằng, ngay cả khi Quốc hội Iraq bầu được tổng thống trong phiên họp tới, việc thành lập chính phủ mới vẫn sẽ là một quá trình kéo dài và đầy thách thức.
Sau khi được chỉ định, thủ tướng sẽ có thời hạn 1 tháng để thành lập nội các và trình danh sách chính phủ lên quốc hội để bỏ phiếu tín nhiệm.
Trong bối cảnh các đảng phái còn nhiều bất đồng sâu sắc về quyền lực, ảnh hưởng và định hướng chính sách, nguy cơ bế tắc chính trị tiếp tục kéo dài là điều khó tránh khỏi.
Việc thành lập chính phủ mới tại Iraq dự kiến sẽ kéo dài và đầy thách thức. Thủ tướng được chỉ định sẽ có 1 tháng để thành lập chính phủ và trình lên Quốc hội để bỏ phiếu tín nhiệm.
