Nhà tôi gốc gác nông thôn. Mẹ thường thức khuya dậy sớm, chăm vườn cà liếp cải, nuôi đàn heo, đàn gà. Tôi lớn lên cùng những nhọc nhằn của mẹ. Sáng nào cũng vậy, việc đầu tiên sau khi mẹ trở dậy thường là đun nước, rồi nhẹ nhàng ra vườn cắt rau chuẩn bị phiên chợ sớm. Rau mẹ trồng nhiều loại, theo mùa, nào là mồng tơi, rau cải, diếp cá, mã đề, rau má…
Tôi thức giấc khi quờ tay thấy lạnh, dù mẹ đã nhẹ nhàng đắp thêm chăn. Lâu rồi thành quen, tầm giờ ấy, hễ mẹ dậy là tôi cũng thao thức. Có hôm còn chồm hổm ngồi bên bếp lửa, đẩy từng que củi cho ấm nước mau sôi hoặc theo sau chân mẹ gom từng bó rau vừa cắt. Những bó rau xanh non từ công sức chăm bón, vun trồng của mẹ.
Sau này lớn lên, vẫn tầm ấy là tôi thức dậy. Dậy để trằn trọc, để hoài niệm, để nhớ về những gì yêu thương còn hằn sâu trong ký ức… Ấy là hình bóng mẹ lúi húi bên vạt cải sau vườn từ khi trời còn mờ đất. Ấy là cái bắp chân mẹ dấp dính lá úa đẫm sương mai, thoăn thoắt băng qua đường tắt ra bến đò cho gần. Ấy là những giọt mồ hôi lăn dài trên trán mà nụ cười của mẹ rạng rỡ lúc về nhà. Cả cánh đồng đầy sương phía bãi bồi, mẹ cặm cụi nhổ từng bụi cỏ. Sương dần tan, mặt trời mới lên hết con sào, cũng là lúc công việc tạm xong, mẹ lại tất tả về lo việc nhà.
Nhớ về mẹ, về mùa là nhớ vị mặn mòi của mồ hôi bết dính trên lưng áo mẹ. Từ nhỏ, tôi đã quen mùi vị ấy. Từ đồng xa về hay từ chợ trưa lỡ chuyến đò ngang, áo mẹ thay ra trở thành chiếc gối hay thay chăn đắp hờ cho giấc ngủ ban trưa yên bình.
Tôi đã ôm chiếc áo đầy mồ hôi ấy khóc ròng mỗi lần mẹ đi làm về muộn. Tôi đã lấy tấm áo che đầu khi mải mê chơi đùa, trốn trận đòn của cha phải chạy tắt ra đồng, nơi mẹ đang cặm cụi làm việc.
Chiếc áo của mẹ lưu lại qua bao mùa vụ. Để lắng dịu lòng tôi khi chạm vào cùng biết bao trân quý, yêu thương… Tôi làm sao quên được mùa gặt xôn xao đường thôn ngõ xóm, rơm rạ theo chân trâu về tận sân nhà. Mẹ đứng trước ngõ ngóng gió để rê từng mẻ thóc. Tà áo phất phơ, gợi niềm thương nhớ gần gũi. Đêm nằm nghe vị xon xót nhưng mà sao thân thiết vô cùng…
Tôi làm sao không nhớ đến những mùa đông buốt lòng từng đợt gió khuya. Chiếc áo mẹ vá chằng, vá đụp đem ra trưng dụng, đắp cho con qua kỳ gió lạnh… Sau này, đắp chăn bông, gối thêu thơm mùi vải vẫn còn thèm, còn nhớ tấm áo vá mẹ cất ở đáy rương.
Tôi gọi mùa về trên lưng áo mẹ. Bởi gắn với mùa là hình ảnh mẹ tảo tần sớm hôm. Khi vạt cải triền sông trổ ngồng, mẹ chắt chiu từng thạp dưa kho cùng cá đồng. Thửa ruộng bắp trải dài ngút mắt, mẹ tiện tặn cùng vụ gặt dành hạt để mùa sau. Khóm chuối vườn sau xao xác trước cơn bão lùa, vẫn được vun trồng…
Mẹ đã gom góp yêu thương, sảy sàng bao niềm hy vọng để tận hiến sức mình cho vụ mùa tốt tươi. Còn tôi đã lớn lên trong tình yêu thương và qua từng nỗi nhọc nhằn đời mẹ để thấy yêu hơn cuộc đời.
