Ngày 6/12, ông Khalil al-Hayya, thủ lĩnh phong trào Hamas tại Dải Gaza, tuyên bố nhóm này sẽ giao nộp vũ khí nếu Israel ngừng chiếm đóng quân sự đối với các vùng lãnh thổ Palestine.
Trong một cuộc phỏng vấn với kênh Al Jazeera, ông Al-Hayya cũng cho biết vấn đề vũ khí vẫn đang được thảo luận với các phe phái cũng như các bên trung gian và thỏa thuận vẫn đang trong giai đoạn ban đầu. Theo ông, Hamas sẽ tiến vào những khu vực mới trong ngày 7/12 để tìm kiếm một số binh sỹ Israel.
Về tình hình nhân đạo ở Gaza trong thời gian ngừng bắn, ông Al-Hayya cáo buộc Israel cản trở hoạt động viện trợ cho người dân tại vùng lãnh thổ này, đồng thời kêu gọi các bên trung gian can thiệp.
Trước đó, Hamas nhiều lần từ chối giải giáp, coi đây là “lằn ranh đỏ”, trong khi Israel kiên quyết yêu cầu Hamas và các phe phái Palestine khác ở Gaza giải giáp như một điều kiện then chốt trong giai đoạn hai của thỏa thuận ngừng bắn Gaza.
Trả lời phỏng vấn báo The National của Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) bên lề Diễn đàn Doha tại Qatar, ông Abdelatty đã vạch ra các bước tiếp theo cho khuôn khổ quản trị Gaza, nói rằng ưu tiên trước mắt là thành lập Ủy ban Hành chính Palestine tại dải đất ven Địa Trung Hải này.
Theo ông Abdelatty, Ai Cập đang thúc đẩy các nỗ lực để nhanh chóng thành lập Ủy ban Hành chính Palestine tại Gaza, vì người Palestine nên tự quản lý các công việc của họ.
Ủy ban này sẽ bao gồm các nhà kỹ trị Palestine, những người đang sinh sống tại Gaza. Họ sẽ được giao nhiệm vụ quản lý Gaza và cung cấp các dịch vụ thiết yếu cho cư dân tại đây.
Giai đoạn hai của thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Hamas bao gồm việc triển khai Lực lượng Ổn định Quốc tế (ISF) và một cơ cấu quản lý mới có hiệu lực, trong đó có Hội đồng Hòa bình.
Ngoại trưởng Ai Cập cho biết thêm rằng nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ủng hộ kế hoạch hòa bình Gaza được xây dựng dựa trên 3 thực thể, gồm Hội đồng Hòa bình, ISF và một ủy ban hành chính tại Gaza, với mỗi thực thể đều mang tính tạm thời và có nhiệm vụ đến hết ngày 31/12/2027.
Hội đồng Hòa bình - một cơ quan quản lý quốc tế, dự kiến sẽ bao gồm khoảng chục nhà lãnh đạo Trung Đông và phương Tây. Theo thỏa thuận ngừng bắn, Hội đồng Hòa bình, do Tổng thống Mỹ Donald Trump đứng đầu, sẽ giám sát công cuộc tái thiết Gaza theo nhiệm kỳ hai năm do Liên hợp quốc ủy thác.
Ông Abdelatty nhấn mạnh đến cuối nhiệm kỳ, Chính quyền Palestine sẽ được trao quyền giám sát Gaza, cùng với Bờ Tây, bởi hai khu vực này là những vùng lãnh thổ không thể tách rời của một nhà nước Palestine độc lập. Việc công bố thành lập Hội đồng Hòa bình sẽ là một bước tiến quan trọng hướng tới việc thực hiện kế hoạch 20 điểm của ông Trump đối với Gaza.
Các cuộc đàm phán vẫn đang tiếp tục về việc quốc gia nào sẽ tham gia ISF tại Gaza, với vai trò duy trì an ninh và đảm bảo việc giải giáp Hamas, một yêu cầu quan trọng của Israel. Vấn đề giải giáp mà Hamas đến nay vẫn chưa đồng ý sẽ là một phần quan trọng của các cuộc đàm phán. Kế hoạch của ông Trump cũng kêu gọi quân đội Israel rút khỏi khoảng 1/2 lãnh thổ Gaza mà họ đang kiểm soát, trong khi lực lượng quốc tế được triển khai.
Cũng trong ngày 6/12, Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani cho rằng đàm phán củng cố lệnh ngừng bắn tại Gaza đang ở thời điểm then chốt nhưng thỏa thuận hiện nay chỉ là tạm ngừng giao tranh, chứ chưa thể coi là một lệnh ngừng bắn toàn diện.
Phát biểu tại Diễn đàn Doha, ông Al-Thani - đại diện của quốc gia đóng vai trò trung gian then chốt trong thỏa thuận Gaza - nhấn mạnh: “Một lệnh ngừng bắn chỉ có thể hoàn tất khi Israel rút quân hoàn toàn khỏi Gaza, ổn định trở lại và người dân có thể ra vào bình thường. Điều này chưa xảy ra ở thời điểm hiện tại”.
Thủ tướng Qatar cho biết các bên trung gian đang nỗ lực thúc đẩy giai đoạn tiếp theo của kế hoạch do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra nhằm chấm dứt xung đột kéo dài hai năm tại Gaza.
Kế hoạch này bao gồm thành lập chính phủ kỹ trị tạm thời của Palestine tại Gaza, giám sát bởi một Hội đồng Hòa bình quốc tế, cùng lực lượng an ninh quốc tế triển khai trên thực địa. Tuy nhiên, việc thống nhất về thành phần và nhiệm vụ của lực lượng an ninh quốc tế vẫn là trở ngại lớn.
Trước đó 1 ngày, một phái đoàn Israel đã gặp các bên trung gian tại Cairo nhằm thúc đẩy việc trao trả thi thể con tin cuối cùng còn giữ tại Gaza - bước then chốt để hoàn tất giai đoạn đầu của kế hoạch Mỹ.
Kể từ khi lệnh ngừng bắn tạm thời có hiệu lực từ ngày 10/10, Hamas đã trao trả 20 con tin còn sống và 27 thi thể/hài cốt để đổi lấy khoảng 2.000 tù nhân Palestine.
Dù mức độ bạo lực giảm rõ rệt, Israel vẫn tiến hành một số cuộc không kích và các hoạt động phá dỡ cơ sở hạ tầng mà họ xác định là của Hamas. Hai bên tiếp tục cáo buộc nhau vi phạm lệnh ngừng bắn do Mỹ bảo trợ./.
Theo Đức Trung - Nguyễn Trường (TTXVN/Vietnam+)
