Theo WMO, El Niño đã được xác lập rõ từ giữa tháng 8-2026 và dự kiến tiếp tục mạnh lên trong những tháng tới. Dự báo cho thấy nhiệt độ cao hơn mức trung bình trên phần lớn diện tích đất liền, trong khi lượng mưa có thể biến động mạnh giữa các khu vực, làm gia tăng nguy cơ hạn hán, lũ lụt và nắng nóng cực đoan.
Nông nghiệp là một trong những lĩnh vực nhạy cảm nhất với những biến động thời tiết do El Niño gây ra. Phân tích của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) cho thấy các khu vực có nguy cơ hạn hán cao gồm vùng Sahel và miền Nam châu Phi, Nam Á và Đông Nam Á, Hành lang Khô hạn Trung Mỹ và vùng Caribe. Một số khu vực sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi tại đây có xác suất xảy ra hạn hán trên 50%.
Tại châu Á, El Niño có thể làm suy yếu gió mùa mùa hè ở nhiều khu vực của Ấn Độ, gây sức ép lên các cây trồng phụ thuộc nước mưa như lúa và ngô. Nguy cơ hạn hán trong mùa vụ hiện nay còn trải rộng từ Pakistan, Ấn Độ qua Myanmar, Thái Lan, Campuchia, Việt Nam đến Philippines, Indonesia và Timor-Leste.
Tác động không chỉ nằm ở một vụ mùa. Khi hạn hán hoặc nắng nóng làm giảm năng suất cây trồng, nguồn cung nguyên liệu cho chăn nuôi và chế biến cũng có thể bị ảnh hưởng. Ngược lại, tại những nơi El Niño gây mưa lớn, lũ lụt có thể làm hư hại mùa màng, đất sản xuất, hệ thống thủy lợi và cơ sở hạ tầng phục vụ lưu thông hàng hóa.
FAO đánh giá các đợt El Niño trước đây cho thấy những cú sốc về mưa và nhiệt độ có thể tác động đồng thời đến cây trồng, vật nuôi, thủy sản, nguồn nước và sinh kế nông thôn. Khi những tác động này gặp các yếu tố bất lợi khác như xung đột, kinh tế khó khăn hoặc gián đoạn thương mại, rủi ro đối với an ninh lương thực sẽ tăng lên.
Những tác động từ thời tiết đang được phản ánh một phần trên thị trường hàng hóa. FAO cho biết chỉ số giá lương thực thế giới tháng 8-2026 đạt 133,3 điểm, tăng 1,9% so với tháng 7 và cao hơn 2,5% so với cùng kỳ năm trước. Chỉ số giá ngũ cốc tăng 2,2%, trong khi giá dầu thực vật tăng 0,6%.
FAO dự báo sản lượng ngũ cốc toàn cầu năm 2026 đạt khoảng 2,98 tỷ tấn, giảm 2% so với năm 2025 nhưng vẫn là mức cao thứ hai trong lịch sử. Sản lượng gạo toàn cầu niên vụ 2026/27 được dự báo giảm 1,9% so với mức cao kỷ lục của niên vụ trước, trong đó các điều kiện thời tiết liên quan đến El Niño là một trong những yếu tố tác động.
Bên cạnh đó, giá dầu cọ và dầu đậu tương tăng trong tháng 8 do lo ngại điều kiện thời tiết liên quan El Niño ảnh hưởng đến triển vọng sản xuất tại Đông Nam Á. Giá đường cũng tăng mạnh 11,9% trong tháng, một phần do lo ngại El Niño ảnh hưởng đến sản xuất tại các quốc gia sản xuất lớn ở châu Á.
Tại Đông Á, FAO ghi nhận giá gạo trong nước tại nhiều quốc gia tăng trong tháng 8, trong bối cảnh nguồn cung theo mùa thu hẹp, chi phí sản xuất và vận chuyển tăng, cùng những lo ngại về tác động của El Niño đối với vụ mùa 2026/27.
FAO hiện vẫn đánh giá triển vọng sản xuất ngũ cốc toàn cầu tương đối tích cực và lượng tồn kho vẫn ở mức đáng kể. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở sự phân bố không đồng đều của tác động: một số quốc gia có thể đối mặt với mất mùa hoặc giá tăng trong khi nguồn cung ở những khu vực khác vẫn dồi dào.
Đặc biệt, các hộ gia đình nghèo phụ thuộc nhiều vào sản xuất nông nghiệp và những quốc gia phải nhập khẩu một phần lớn lương thực có thể chịu tác động mạnh hơn. FAO và Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) tháng 6-2026 đã kêu gọi hành động sớm để bảo vệ gần 9 triệu người tại 22 quốc gia trước những tác động tiềm tàng của El Niño. Các biện pháp được đề xuất gồm hỗ trợ tiền mặt, cung cấp giống chịu hạn hoặc chịu ngập, bảo vệ vật nuôi, trữ nước, tư vấn nông nghiệp và cảnh báo sớm.
Trong bối cảnh El Niño được dự báo kéo dài đến đầu năm 2027, FAO nhấn mạnh yêu cầu tăng cường khả năng chống chịu, duy trì thương mại và chuỗi cung ứng, đồng thời chuẩn bị sớm cho các cú sốc thời tiết tại từng khu vực. Đây được xem là yếu tố then chốt để hạn chế việc một hiện tượng khí hậu biến thành cú sốc lớn đối với hệ thống lương thực toàn cầu.
