(GLO)- Giá cà phê liên tục xuống thấp trong một thời gian dài khiến cho các doanh nghiệp trồng cà phê rơi vào khó khăn. Việc chưa tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi để tái canh cà phê, cộng với tình hình hạn hán khiến các doanh nghiệp ở lĩnh vực này càng thêm điêu đứng.
Cà phê “đắp chiếu” vì giá quá thấp
Giá cà phê xuống quá thấp dẫn đến tình cảnh cà phê trong kho của Công ty TNHH một thành viên Cà phê Ia Blan (xã Ia Tô, huyện Ia Grai) suốt 2 năm chưa thể bán. Hậu quả là Công ty còn nợ lương của người lao động 2 tháng. Ông Hoàng Tư Duy-Giám đốc Công ty không giấu được vẻ buồn rầu cho biết: “Công ty hiện có 489 ha cà phê, trong đó diện tích kinh doanh là 300 ha, còn lại đang trong giai đoạn tái canh. 2 năm nay, giá cà phê quá thấp nên đời sống cán bộ, công nhân viên, người lao động gặp rất nhiều khó khăn. Công ty thiếu vốn, chịu lỗ liên tục. Trong khi đó, công nhân thì hoang mang dao động vì cả năm đổ công sức chăm sóc vườn cây nhưng thu nhập bấp bênh. Nhiều người đã bỏ nhận khoán để vào TP. Hồ Chí Minh làm thuê hoặc đi xuất khẩu lao động. Hiện chúng tôi chỉ hoạt động cầm chừng chứ không biết phải làm thế nào”.
 |
| Hàng loạt diện tích cà phê già cỗi cần tái canh nhưng hầu hết các công ty cà phê chưa tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi. Ảnh: H.D |
Tương tự, Công ty cổ phần Cà phê Gia Lai (97 Phạm Văn Đồng, TP. Pleiku) 2 năm gần đây cũng ký gửi cà phê cho các đại lý lớn để chờ giá lên. “Tuy nhiên, giá cà phê hiện chỉ ở mức 29.300 đồng/kg, trong khi với giá thành sản xuất của chúng tôi thì phải 33.000 đồng/kg mới có lãi. Cà phê là loại cây chăm sóc cả năm mới thu hoạch được 1 vụ nên tình hình này khiến hộ nhận khoán vô cùng khó khăn, nhất là người dân tộc thiểu số. Lãnh đạo Công ty thực sự bế tắc, mất phương hướng”-ông Phạm Văn Cường-Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Cà phê Gia Lai-giãi bày.
Cà phê là một trong những loại nông sản chủ lực của tỉnh nhưng giá bán lại liên tục dưới mốc 30.000 đồng/kg, quá thấp so với chi phí đầu tư. Bên cạnh đó, do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, việc xuất khẩu cà phê của các doanh nghiệp gần như tê liệt khi phụ thuộc vào thị trường tiêu thụ nước ngoài. Điều này dẫn tới số lượng cà phê trong dân và các đại lý dưới hình thức “ký gửi” còn rất lớn. Chờ đợi sự phục hồi đối với ngành cà phê trong lúc này quả thực như “ôm cây chờ sung rụng”.
Khó chồng khó
Ông Nguyễn Văn Phú-Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Cà phê Ia Grai-cho hay: “Giá cà phê xuống thấp, chi phí đầu tư lại cao, hộ nhận khoán vừa phải tham gia bảo hiểm xã hội, vừa phải đáp ứng nhu cầu cuộc sống nên không thể kham nổi. Hiện nay, nhu cầu lao động ở các khu công nghiệp nhiều nên người lao động không còn mặn mà với việc nhận khoán vườn cây. Việc này gây rất nhiều áp lực cho doanh nghiệp, nhất là vấn đề nhân công lao động”.
 |
| Suối Ia Blan cung cấp nước tưới cho trên 120 ha cà phê của Đội 2 Công ty TNHH MTV Cà phê Ia Blan đã cạn kiệt vì khô hạn. Ảnh: H.D |
Không chỉ đối mặt với tình trạng người lao động bỏ dần vườn cây để đi làm thuê tại TP. Hồ Chí Minh hay đi xuất khẩu lao động Công ty TNHH một thành viên Cà phê Ia Blan còn phải chống chọi lại với tình hình biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt. Khô hạn, thiếu nước tưới khiến cây cà phê khô héo hàng loạt, năng suất giảm mạnh. Ông Hồ Xuân Hoài-Đội trưởng Đội 2 (Công ty TNHH một thành viên Cà phê Ia Blan) cho hay: “Thổ nhưỡng tại đây chủ yếu là đất granite, mùa mưa thì đất mềm, nhưng mùa nắng thì cứng như đá và không giữ nước. Tầng đất chỉ dày khoảng 50-60 cm, tiếp theo là tầng sỏi cấp phối, rút nước rất nhanh. Nước tưới lấy từ suối Ia Blan, cách vườn cà phê khoảng 1,4 km. Đây nguyên là một con suối to, nhưng từ khi có 2 thủy điện thì dòng bị chặn, nước chẳng còn được bao nhiêu, không đủ tưới cho toàn bộ diện tích cà phê của đội 2. Chúng tôi phải dồn nước trong vài ngày mà cũng chỉ tưới 2-3 tiếng đồng hồ là cạn. Không đủ tưới nên rất nhiều diện tích cà phê bị héo rũ”.
Bên cạnh đó, theo Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Cà phê Ia Blan: “Công ty còn gần 200 ha cà phê già cỗi đang cần tái canh nhưng chúng tôi không tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi dẫn đến gặp nhiều khó khăn. Chi phí đầu tư lớn sẽ ảnh hưởng tới tư tưởng, đời sống người lao động cũng như mức khoán trên các diện tích tái canh trong tương lai. Mong mỏi lớn nhất của chúng tôi bây giờ chính là vốn đầu tư sản xuất”.
HÀ DUY
