Tham gia thảo luận, Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai Siu Hương đồng thuận với sự cần thiết của việc ban hành Chương trình mục tiêu quốc gia về nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế-xã hội (KT-XH) vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi đến năm 2035.
Việc hợp nhất 3 chương trình đã và đang thực hiện là xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi là phù hợp với những cơ sở về mặt chính trị, pháp lý, thực tiễn, nhất là thực tiễn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030, giai đoạn 1 từ năm 2021-2025.
Để đảm bảo hiệu quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi đến năm 2035, đại biểu (ĐB) Siu Hương đề nghị Trung ương xem xét sớm hoàn thiện các cơ chế, chính sách triển khai thực hiện Chương trình giai đoạn 2026-2030 để địa phương kịp thời triển khai thực hiện. Đồng thời, khắc phục những khó khăn, vướng mắc tại các nội dung, tiểu dự án, dự án đã có nhiều đề xuất điều chỉnh qua thực tiễn triển khai thực hiện các chương trình giai đoạn 2021-2025.
Cụ thể, theo quy định tại Quyết định số 04/2023/QĐ-TTg ngày 23-2-2023 của Thủ tướng Chính phủ và Thông tư số 55/2023/TT-BTC ngày 15-8-2023 của Bộ Tài chính, định mức hỗ trợ của nhà nước đối với đất ở là 44 triệu đồng/hộ, nhà ở 44 triệu đồng/hộ, đất sản xuất 22,5 triệu đồng/hộ, chuyển đổi nghề 10 triệu đồng/hộ, nước sinh hoạt phân tán 3 triệu đồng/hộ là còn thấp. Trong khi đó, đối tượng được hỗ trợ là hộ nghèo còn nhiều khó khăn, việc đóng góp thêm kinh phí để thực hiện các nội dung được hỗ trợ gặp rất nhiều khó khăn.
Vì vậy, ĐB Hương đề nghị trong giai đoạn 2026-2030 cần nâng định mức hỗ trợ về đất ở, nhà ở, đất sản xuất, chuyển đổi nghề và nước sinh hoạt phân tán để hộ nghèo có điều kiện thực hiện, ổn định cuộc sống, phát triển sản xuất.
Với Nội dung 1, Tiểu dự án 2, Dự án 3 (Hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị), ĐB Hương bổ sung đối tượng “hộ đồng bào DTTS” vào đối tượng thụ hưởng nội dung này để đảm bảo đối tượng quy định tại Nghị định số 38/2023/NĐ-CP và vẫn đảm bảo đối tượng chung Chương trình được quy định tại Quyết định số 1719/QĐ-TTg: “2. Đối tượng của Chương trình: Hộ gia đình, cá nhân người dân tộc thiểu số; Hộ gia đình, cá nhân người dân tộc Kinh thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo sinh sống ở xã, thôn đặc biệt khó khăn”.
Trong khi đó, ĐB Đinh Ngọc Quý bày tỏ sự quan tâm đến các nguồn lực thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi đến năm 2035. Bởi, bên cạnh chương trình này còn có các chương trình khác về văn hóa, y tế, giáo dục, ma túy được thực hiện đồng loạt với yêu cầu về nguồn lực rất lớn. Trong khi đó, đa số các địa phương của cả nước chưa tự cân đối được ngân sách.
Do đó, ĐB Quý đề xuất thiết kế chương trình hợp lý, kinh phí đủ bảo đảm thực hiện các mục tiêu, nhưng cũng phải phù hợp với “khả năng hấp thụ” và cơ chế tương ứng đi kèm.
Bên cạnh đó, mỗi xã quản lý cùng lúc 5 chương trình, mỗi chương trình có định mức, quy định khác nhau. Trong khi cán bộ cấp xã vẫn còn thiếu nhiều, nhất là ở miền núi, vùng đồng bào DTTS.
“Cần ban hành các chỉ tiêu, các hướng dẫn, hình thức thanh quyết toán thuận lợi. Cùng với đó là khâu báo cáo kết quả thực hiện phải ứng dụng số hóa, chuyển đổi số để đỡ vất vả cho anh em”-ĐB Quý nói.
