Mỗi sáng khi ông mặt trời chưa thức dậy, những con tàu cá trở về mang theo hơi thở mặn mòi của biển cả trong nhịp sống lao động cần mẫn. Mặt trời dần lên, ánh nắng nhuộm sáng mặt nước là lúc những chiếc ca nô rẽ sóng đưa khách ra thăm đảo để tìm về vẻ đẹp nguyên sơ đầy sức hút.
Hoang sơ đảo nhỏ…
Thực hiện xong thủ tục cá nhân, 7 giờ 45 phút sáng, ca nô rẽ sóng đưa chúng tôi ra xã đảo Nhơn Châu (còn gọi là đảo Cù Lao Xanh). Buổi sáng trong lành, trời dịu mát đang thổi nhẹ từ biển khơi làm cả đoàn trong chuyến hành trình thêm rạo rực, phấn khích. Ngồi trên ca nô giữa mênh mông trời nước, cảm giác về không gian bỗng trở nên khác lạ. Không còn những giới hạn chật hẹp của phố xá, không còn âm thanh ồn ào của đô thị, mà chỉ còn tiếng máy nổ, tiếng sóng vỗ mạn ca nô và một khoảng không gian rộng nao lòng đến mức như có thể chạm tay vào. Mặt biển dưới ánh nắng lấp lánh như dát bạc, bầu trời phía trên trong vắt đến tận biển xa. Ca nô tăng tốc rẽ sóng làm gió biển hất mái tóc về phía sau, mang theo vị mặn mòi đặc trưng mà chỉ biển cả mới có khi một lần chạm đến. Gần 30 phút trôi qua, ca nô lướt sóng đưa chúng tôi đến với Cù Lao Xanh.
Lần đầu tiên đặt chân đến Cù Lao Xanh, với tôi ấn tượng đẹp đến nao lòng. Tiếp chúng tôi, Chủ tịch UBND xã Nhơn Châu Dương Hiệp Hưng khái quát: Xã đảo này chỉ rộng hơn 3,6 km2. Dãy dài hướng Đông là cuộc sống cư dân ở đảo bao đời nay, hướng Tây tuy có gió bấc mùa Đông không thể ở nhưng mùa gió nồm vẫn có thể hóng mát, đắm mình trên bãi tắm Gala để nghe trong tiếng sóng vỗ rì rầm. Bên này cũng đang dựng xây bãi tắm mùa hè. Cù Lao Xanh có 605 hộ dân với 2.360 khẩu. “Người dân trên đảo sống chủ yếu dựa vào đánh bắt hải sản. Những năm gần đây nhờ có phát triển du lịch nên mức sống có nâng lên đáng kể. Xã đảo đã có trường tiểu học, THCS. Song, bà con trên đảo cũng quyết tâm đưa con em mình vào đất liền học tập nên đã có nhiều cháu đỗ đạt cao về phục vụ trong các đơn vị hành chính và doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh”-ông Hưng thông tin.
Trong hành trình đến đảo, chúng tôi tình cờ được gặp nhà báo Tạ Ngọc Hải, nguyên Phó trưởng Phòng Chuyên đề của Đài Phát thanh-truyền hình Bình Định (cũ). Anh Hải cho biết, anh đã nhiều lần đến đảo công tác ngay từ những ngày còn rất hoang sơ, bấy giờ ít có ai khái niệm là đi du lịch sang đây. Hôm nay anh đưa bà xã sang để biết về Cù Lao Xanh. Theo anh Hải, đến đảo ngoài thưởng thức hương gió biển, du khách cần biết thêm Giếng Tiên, Cột cờ Thanh Niên, bãi đá Gala, mũi Hoàn Bằng, bãi đá Thảo Nguyên. Đặc biệt trên đảo còn có Ngọn hải đăng được xây dựng và hoạt động từ năm 1890 để phát tín hiệu ánh sáng, chỉ đường cho tàu thuyền qua lại an toàn.
Từ đỉnh núi cao nơi ngọn hải đăng có thể ngắm toàn cảnh đảo đẹp nhất của đảo vào bất cứ thời điểm nào. “Ngoài ra, du khách còn được biết đến đình Thành Hoàng được dân đảo xây dựng từ sớm. Năm Bảo Đại thứ 8, đình Thành Hoàng chính thức được ban sắc phong với danh hiệu “Bổn Cảnh Thành Hoàng”. Bên cạnh đó, lăng ông Nam Hải thờ cúng Nam Hải Thần Ngư được sắc phong là “Đại Càn Quốc gia Nam Hải tôn thần” với tôn hiệu là “Trang Huy Dực Bảo Trung Hưng Thượng Đẳng Thần””-Bí thư xã Nhơn Châu Nguyễn Tiến Dũng cho biết.
Định vị du lịch xanh
Hiện nay, trung bình mỗi ngày xã đảo đón hơn 200 khách du lịch đến thăm nhưng vẫn luôn mệnh danh là “đảo xanh”. Để có được kết quả này là nhờ công tác triển khai thu gom xử rác thải đưa về nhà máy đốt từ 4 giờ sáng hàng ngày của công nhân trên đảo. Do đó, đến với đảo, du khách luôn cảm nhận vệ sinh sạch sẽ, không khí trong lành và thanh bình. Ông Dương Hiệp Hưng-Chủ tịch UBND xã Nhơn Châu cho biết, đến Cù Lao Xanh lúc này có hơi bề bộn vì tuyến đường phía Đông của đảo đang được sửa chữa cải tạo và xây dựng lại quảng trường do thiệt hại sau bão số 13 năm 2025. Song, không còn bao lâu nữa sẽ hoàn tất để phục vụ du khách và người dân xã đảo ngay trong mùa hè này. Còn Thuyền trưởng Nguyễn Tú Duy, lái ca nô Sơn Tùng YACHT 01 thuộc Công ty TNHH Kinh doanh vận tải Sơn Tùng cho biết: Hàng ngày có 4-5 ca nô phục vụ du khách (30 khách/ca nô). Những ngày cuối tuần Cù Lao Xanh đón gần 400 du khách. Ngày lễ thì sức hút du khách đến thăm xã đảo cao hơn. Hiện có nhiều hãng ca nô phục vụ việc đi lại cho du khách, như: Sơn Tùng, Sơn Hải, Cù Lao Xanh Travel, Cù Lao Xanh tourist…
Sáng ra 5 giờ, tàu cá bắt đầu cập bến để thuyền thúng đưa hải sản lên đảo. Ở đây chủ yếu tàu cá nhỏ đánh bắt gần bờ để phục vụ mưu sinh của bà con trên đảo. Tôm, mực, cá còn tươi roi rói được các bà, các chị tập trung cân ký, thu mua ngay trên đảo nên khá nhộn nhịp. Cá, mực được đóng thùng gửi ngay về cho các chợ ở Quy Nhơn để từ đó vận chuyển đi các nơi. Có người mua gửi về đất liền làm quà cho người thân. Đến Cù Lao Xanh, mùa nào thức ấy, du khách còn có thể tùy chọn mua tôm, cá, mực nhờ hàng quán chế biến các món ăn hấp dẫn như bánh xèo mực, bánh xèo tôm, mực hấp, lẩu cá hoặc cũng có thể chế biến nhiều món ăn ngon khác tùy thích. Tất cả tạo nên nhịp thở cuộc sống đều đều đi qua hàng ngày trên đảo.
Chiều đến, gió nồm thổi từ biển khơi lên đảo làm cho không khí trở nên mát mẻ. Với vẻ đẹp hoang sơ cộng với nước biển trong vắt làm cho không gian của Cù Lao Xanh trở nên yên bình. Trong câu chuyện với chúng tôi, Chủ tịch UBND xã Nhơn Châu Dương Hiệp Hưng cho biết, để giữ mãi hòn đảo luôn xanh, chính quyền địa phương định hướng cho bà con không được đánh bắt san hô làm hàng lưu niệm; xây dựng thương hiệu hải sản mực đạt chuẩn OCOP; đưa việc đón khách bằng ô tô, xe máy vào khuôn khổ quản lý; làm lôgô, xây dựng các sản phẩm lưu niệm với những giá trị nhỏ để thu hút du khách mua làm quà kỷ niệm. Đặc biệt là xã đảo đang tổ chức chăn nuôi dông, cá bớp, cá chim, mực lá thương phẩm. Ngoài ra, chính quyền cũng đang hướng đến ươm trồng các loại cây bàng vuông, tra, thần tài núi, dừa,… để tăng cường màu xanh trên đảo; kêu gọi các nhà đầu tư khai thác tiềm năng du lịch còn đang ngủ yên như lặn trải nghiệm xem rạn san hô; tổ chức tour du lịch trải nghiệm làm ngư dân trên biển với hoạt động kéo lưới, câu mực đêm khi hoàng hôn buông xuống hoặc cắm trại để chiêm nghiệm sự chuyển mình của đất trời giữa đại dương mênh mông… Từ đây, du khách có thể check-in những tấm hình đầy ắp kỷ niệm của chuyến đi khám phá Cù Lao Xanh đang từng ngày vươn lên trong cuộc sống mới, góp phần đánh thức tiềm năng du lịch xanh của đảo.
