Ngày 14-12-1990, Đại hội đồng Liên Hợp quốc (LHQ) đã bỏ phiếu tán thành việc lấy ngày 1-10 hàng năm làm Ngày Quốc tế người cao tuổi. Ngày Quốc tế người cao tuổi đầu tiên được tổ chức vào ngày 1-10-1991.
Năm 1982, lần đầu tiên LHQ đã tiến hành Đại hội thế giới tuổi già tại Áo với hơn 3.000 đại biểu của hầu hết các nước trên thế giới tham dự. Đại biểu của Việt Nam khi ấy là Giáo sư Phạm Khuê-Viện trưởng Viện lão khoa Việt Nam.
Hội nghị đã thông qua chương trình hoạt động quốc tế về tuổi già; khuyến nghị chính phủ và nhân dân các nước quan tâm giải quyết từng bước những vấn đề về người cao tuổi, căn cứ vào hoàn cảnh cụ thể của mỗi nước, tập trung vào 6 lĩnh vực: sức khỏe và ăn uống; nhà ở và môi trường; gia đình; dịch vụ và bảo trợ xã hội; việc làm; nâng cao sự hiểu biết của người cao tuổi về cuộc sống.
Đến năm 1990, tức 8 năm sau Đại hội thế giới tuổi già ở Áo, Đại hội đồng LHQ quyết định lấy ngày 1-10 hàng năm làm ngày Quốc tế người cao tuổi, bắt đầu từ năm 1991.
Từ khi Ngày Quốc tế người cao tuổi ra đời, Việt Nam là một trong số các nước đã hưởng ứng ngay từ những ngày đầu. Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đã quan tâm đến Ngày Quốc tế người cao tuổi 1-10 hàng năm bằng những việc làm thiết thực. Các văn bản pháp quy đều quan tâm xây dựng chính sách, chương trình hành động quốc gia, chăm sóc sức khỏe, tạo điều kiện cho người cao tuổi có cuộc sống ổn định, tiếp tục phát huy, bồi dưỡng, giáo dục kinh nghiệm cho thế hệ trẻ.
Trong đó, nổi bật là Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh người cao tuổi và sau đó ban hành Luật Người cao tuổi, quy định cụ thể về phụng dưỡng, chăm sóc và phát huy vai trò của người cao tuổi. Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 544/QĐ-TTg lấy tháng 10 hàng năm là “Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam”; thành lập Ủy ban Quốc gia vì người cao tuổi Việt Nam. Hội Người cao tuổi các cấp là nòng cốt trong hoạt động, là tổ chức xã hội đại diện cho nguyện vọng, quyền lợi và lợi ích hợp pháp của người cao tuổi Việt Nam.
Tất cả những việc làm trên là sự kế thừa từ tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về người cao tuổi. Bởi sinh thời, Bác Hồ luôn kính trọng người già và yêu quý trẻ em. Người xem những vị thượng thọ "là của quý giá của dân tộc" và những tấm gương sáng của các cụ phụ lão và thanh thiếu niên là "tượng trưng phúc đức của nước nhà" trong đường lối cách mạng dựa vào sức mạnh đại đoàn kết dân tộc. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chủ trương "vận động tất cả lực lượng không để sót một người dân nào góp thành lực lượng toàn dân". Trong đó, giới phụ lão có vai trò đặc biệt quan trọng.
Bác nhấn mạnh: "Trách nhiệm của các cụ phụ lão chúng ta đối với nhiệm vụ đất nước thật là trọng đại. Đất nước hưng thịnh do phụ lão gây dựng. Đất nước tồn tại do phụ lão góp sức. Nước mất phụ lão cứu, nước suy sụp phụ lão phù trì". Bác còn nói: "Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu" và Người chủ trương phải chống giặc dốt đi đôi với chống giặc đói và giặc ngoại xâm. Các cụ già có thành tích học chữ quốc ngữ đã được Bác khen: "Chẳng những làm kiểu mẫu siêng năng cho con cháu mà lại còn tỏ ý chí hùng mạnh của dân tộc Việt Nam".
Bác còn khẳng định truyền thống Diên Hồng là truyền thống yêu nước vẻ vang của dân tộc và riêng các cụ phụ lão ta. Tiếp tục truyền thống ấy, các cụ phụ lão cũng không vì tuổi cao tóc bạc mà hưởng thụ thanh nhàn, các cụ còn tổ chức đội “bạch đầu quân” để làm những công việc như: khuyến khích con cháu tham gia bộ đội, thanh niên xung phong, gìn giữ trật tự trị an trong làng xóm, giúp đỡ dân quân, tăng gia sản xuất, trồng cây gây rừng, cổ động bà con đặt hũ gạo chống Mỹ cứu nước.
Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng chính là tấm gương sáng về "tuổi cao, chí càng cao" để phụ lão cả nước noi theo. Cả cuộc đời Bác luôn chiến đấu hy sinh không mệt mỏi vì dân, vì nước quên cả tuổi già, quên cả bản thân. Có thể nói, nỗi vui buồn, tình thương yêu của Bác đều gắn bó với Tổ quốc, với Nhân dân, trong đó có lớp người cao tuổi. Người đã quên đi hạnh phúc riêng của mình, sẵn sàng lấy tình yêu quê hương đất nước, yêu thương tất cả mọi người để làm nguồn sống, nguồn hạnh phúc: “Sữa để em thơ, lụa tặng già” là vậy. Người luôn lo trước nỗi lo của thiên hạ. Cuộc đời của Người là đức hy sinh cao cả vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, vì tương lai đất nước, vì hạnh phúc của Nhân dân.
Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về người cao tuổi bắt nguồn từ yêu cầu khách quan của sự nghiệp cách mạng, thể hiện đậm nét truyền thống văn hóa dân tộc và đến nay còn nguyên giá trị đối với công tác vận động người cao tuổi trong giai đoạn cách mạng mới.
Thực tế, trên thế giới cũng như ở nước ta, rất nhiều người cao tuổi hiện nay bằng kinh nghiệm của mình đã và đang cùng thế hệ trẻ tạo nên nền tảng vững chắc để phát triển xã hội. Trong các cuộc kháng chiến chống ngoại bang trước đây cũng như xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày nay, người cao tuổi luôn có vai trò rất to lớn, là tấm gương sáng trong mọi hoạt động xã hội để cho con cháu, dòng họ, xóm làng và đặc biệt là thế hệ trẻ noi theo. Vì lẽ đó, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã tặng cho Hội người cao tuổi Việt Nam 18 chữ vàng chói lọi: "Tuổi cao chí càng cao, nêu gương sáng vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc".
Ngày Quốc tế người cao tuổi cũng là dịp để chúng ta cũng nhìn nhận lại cách ứng xử của bản thân, chú ý quan tâm, chăm sóc người cao tuổi tốt nhất có thể và phù hợp truyền thống đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Dịp này, Hội Người cao tuổi các cấp ở các địa phương thường tổ chức tọa đàm kỷ niệm và tuyên dương khen thưởng những cụ ông, cụ bà có đóng góp to lớn cho phong trào phát triển của Hội cũng như cho xã hội. Hội cũng tổ chức thăm hỏi, tặng quà những cụ bị đau ốm, hoàn cảnh khó khăn, không nơi nương tựa.
Cấp ủy và chính quyền các cấp cũng luôn thể hiện sự quan tâm, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho người cao tuổi trong điều kiện có thể, thực hiện các chính sách xã hội, đặc biệt là về y tế, chăm sóc sức khỏe và dịch vụ vui chơi giải trí cho người già.
Tuy nhiên, ở đâu đó vẫn còn có một bộ phận cấp ủy, chính quyền địa phương chưa nhận thức đúng đắn vai trò vị trí của người cao tuổi đối với đời sống xã hội, cho nên còn có những cụ già neo đơn không nơi nương tựa, khó khăn trong đời sống sinh hoạt vật chất và tinh thần. Điều đó cần được khắc phục có hiệu quả trong thời gian tới bằng nhiều giải pháp cụ thể, thiết thực với tinh thần “không để ai ở lại phía sau".
