Cách đây 95 năm, dưới sự chủ trì của Đảng, Hội Phản đế Đồng minh được thành lập vào ngày 18/11/1930, trở thành tổ chức đầu tiên của Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam.
Trong suốt tiến trình đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước, với nhiều tên gọi và hình thức khác nhau, Mặt trận Dân tộc thống nhất luôn hoàn thành sứ mệnh tập hợp, đoàn kết mọi tầng lớp nhân dân Việt Nam. Dù ở bất cứ giai đoạn nào, nguyên tắc cốt lõi của Mặt trận vẫn là đoàn kết toàn dân vì mục tiêu chung: Độc lập dân tộc và phồn vinh, hạnh phúc của nhân dân.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiếp thu những tinh hoa của dân tộc, của thế giới về đại đoàn kết, khởi xướng và rèn luyện khối đại đoàn kết toàn dân tộc khi chúng ta có chính quyền của nhân dân. Tư tưởng của Người đã được Đảng ta kế thừa và phát triển trong mọi giai đoạn lịch sử.
Đảng luôn xác định đại đoàn kết toàn dân tộc là đường lối chiến lược, là truyền thống vô cùng quý báu, là cội nguồn sức mạnh của dân tộc, của cách mạng, là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước. “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết-Thành công, thành công, đại thành công” đã trở thành chân lý, thành lẽ sống của chúng ta.
Trong các cuộc kháng chiến trường kỳ gian khổ, chính sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc đã kết tụ nên những thắng lợi vĩ đại. Từ Cách mạng Tháng Tám 1945 đến Chiến thắng Điện Biên Phủ 1954, từ Đại thắng mùa xuân 1975 đến công cuộc Đổi mới, mỗi bước ngoặt lịch sử đều in đậm dấu ấn của sự đồng lòng, chung sức của toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Nhờ phát huy tinh thần “Đại đoàn kết toàn dân tộc”, hàng triệu triệu người con đất Việt thuộc các giai cấp, tôn giáo, dân tộc khác nhau đã hội tụ dưới lá cờ của Đảng, chiến đấu hy sinh cho độc lập, tự do và thống nhất đất nước.
Ngày nay, bài học lớn về đại đoàn kết dân tộc vẫn giữ nguyên giá trị thời sự. Nhìn ra thế giới, chúng ta càng thấm thía giá trị của một dân tộc “trên dưới một lòng”, “tướng sỹ một lòng phụ tử/hòa nước sông chén rượu ngọt ngào”, “bầu ơi thương lấy bí cùng/tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn”... cùng sống hòa thuận, yên bình trên đất nước Rồng-Tiên trong khi nhiều quốc gia đang phải đối mặt với chia rẽ xã hội, xung đột sắc tộc, tôn giáo và bất ổn chính trị kéo dài.
Chiến tranh, bạo lực và mâu thuẫn phe phái diễn ra ở không ít nơi, thậm chí có nơi xung đột đã đẩy người dân vào cảnh ly tán, đói nghèo cùng cực. Bức tranh địa chính trị toàn cầu được dự báo tiếp tục đầy bất ổn và khó lường. Trong bối cảnh đó, Việt Nam nổi lên như một điểm sáng với môi trường chính trị-xã hội ổn định, nhân dân một lòng đoàn kết, đồng thuận hướng về mục tiêu chung xây dựng và phát triển đất nước.
Một minh chứng tiêu biểu gần đây về tinh thần đoàn kết, dân chủ trong xã hội ta là đợt sinh hoạt chính trị góp ý các dự thảo văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng. Lần đầu tiên, việc lấy ý kiến nhân dân vào văn kiện Đại hội Đảng được triển khai rộng rãi, ứng dụng công nghệ số để mọi người dân trong và ngoài nước đều có thể tham gia dễ dàng. Qua ứng dụng VNeID trên điện thoại thông minh và cổng thông tin trực tuyến, nhiều triệu người dân đã gửi ý kiến tâm huyết đóng góp cho Đảng. Đến nay, đã có gần 3 triệu lượt ý kiến góp ý được gửi qua nhiều hình thức khác nhau (trong đó có hơn 2 triệu góp ý qua nền tảng VNeID...).
Đây là số lượng ý kiến đóng góp lớn nhất trong các kỳ Đại hội Đảng từ trước đến nay, thể hiện rõ tinh thần dân chủ, sự đồng thuận và ý thức trách nhiệm chính trị của nhân dân ta đối với những quyết sách trọng đại của đất nước. Tiếng nói của nhân dân - xuất phát từ cơ sở thực tiễn cuộc sống - sẽ là những đóng góp quý báu, giúp Đảng ta hoàn thiện đường lối, phản ánh đúng ý chí và nguyện vọng của nhân dân trong văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng sắp tới.
Một điển hình khác là từ đầu năm 2025 đến nay, nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước, đặc biệt là khu vực miền bắc và miền trung-Tây Nguyên, đã hứng chịu những đợt thiên tai dồn dập, mưa lũ liên tiếp gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về người và của.
Trước tình hình đó, dưới sự chỉ đạo sát sao của Đảng và Nhà nước, các lực lượng như quân đội, công an, y tế, dân quân đã nhanh chóng vào cuộc cứu dân, tổ chức sơ tán khẩn cấp và hỗ trợ tái thiết cuộc sống sau lũ. Đồng thời, nhân dân cả nước, cũng đồng lòng chung tay, phát huy mạnh mẽ truyền thống “tương thân tương ái”, “lá lành đùm lá rách”, “thương người như thể thương thân” của dân tộc. Từ các cơ quan, đoàn thể, doanh nghiệp đến những nhóm thiện nguyện tự phát và đội ngũ thanh niên tình nguyện, các nguồn lực đều được huy động, quyên góp nhằm sẻ chia, ủng hộ đồng bào vùng lũ vượt qua khó khăn.
Không chỉ đoàn kết trên phạm vi quốc gia, người Việt Nam ở trong và ngoài nước cũng ngày càng gắn bó chặt chẽ. Kiều bào ta tại nhiều quốc gia luôn hướng về Tổ quốc, đóng góp cả trí lực và tài lực cho quê hương bằng nhiều cách khác nhau.
Những đợt quyên góp “Vì biển, đảo Việt Nam”, những chương trình kết nối doanh nhân kiều bào đầu tư về nước, hay những lớp học dạy tiếng Việt miễn phí do cộng đồng người Việt ở nước ngoài tổ chức… tất cả đều xuất phát từ tấm lòng luôn hướng về cội nguồn, từ tinh thần đại đoàn kết của con Lạc cháu Hồng dù ở bất cứ nơi đâu.
Có thể khẳng định, chưa bao giờ khối đại đoàn kết toàn dân tộc của chúng ta, bao gồm cả đồng bào trong nước và hơn 5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài, lại được củng cố vững chắc như hiện nay. Đây là nguồn sức mạnh nội sinh to lớn, là điểm tựa để đất nước vượt qua mọi thách thức, vững bước tiến lên trên con đường đổi mới và hội nhập.
Thời gian tới, để tiếp tục củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, trước hết phải tăng cường đoàn kết trong Đảng và khối đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng. Hơn bao giờ hết, cần đặt ưu tiên hàng đầu cho việc củng cố và phát huy sức mạnh đại đoàn kết, xem đó là nhân tố then chốt đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.
Điều này đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải thật sự nêu gương, “nói đi đôi với làm”, đặt lợi ích quốc gia-dân tộc và nhân dân lên trên hết, trước hết; kiên quyết đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các thế lực thù địch hòng chia rẽ khối đoàn kết của chúng ta.
Đồng thời, phải không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân. Đây vừa là mục tiêu, vừa là động lực củng cố khối đại đoàn kết. Đảng xác định nhân dân là trung tâm; lấy hạnh phúc, ấm no của nhân dân làm mục tiêu phấn đấu.
Cần đặc biệt chăm lo người dân trong diện dễ bị tổn thương và vùng khó khăn: đồng bào dân tộc thiểu số, người dân ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng căn cứ cách mạng cũ, vùng thường xuyên chịu thiên tai…. Tiếp tục thực hiện hiệu quả các chương trình xóa đói giảm nghèo bền vững, chính sách an sinh xã hội, không để ai bị bỏ lại phía sau. Khi dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, khi mọi người dân đều được hưởng thành quả phát triển công bằng, thì khối đại đoàn kết càng bền chặt, không thế lực nào kích động chia rẽ được.
Cùng với đó, cần đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, hướng về cơ sở và lấy người dân làm trung tâm phục vụ. Mặt trận cần làm tốt hơn nữa vai trò nòng cốt trong việc tập hợp, đoàn kết các giai tầng xã hội, các cá nhân tiêu biểu… tất cả cùng hướng tới mục tiêu chung vì một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.
Mặt trận Tổ quốc phải trở thành diễn đàn rộng rãi để mọi tầng lớp nhân dân, đồng bào các dân tộc, tôn giáo, kiều bào ở nước ngoài… có thể gặp gỡ, trao đổi, bày tỏ ý kiến, nguyện vọng một cách dân chủ, cởi mở. Đồng thời, cần chú trọng phát huy vai trò của các nhân sĩ, trí thức, chuyên gia, người có uy tín trong xã hội và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong việc hiến kế xây dựng đất nước.
Mặt khác, đại đoàn kết không chỉ giới hạn trong phạm vi quốc gia mà cần được mở rộng ra tầm quốc tế. Qua đó, Việt Nam tranh thủ được sự ủng hộ của bạn bè thế giới, tạo môi trường thuận lợi cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; đồng thời tăng cường đoàn kết giữa nhân dân Việt Nam với nhân dân các nước, nhất là với các lực lượng yêu chuộng hòa bình và tiến bộ trên thế giới.
Một nước Việt Nam ổn định, hòa hợp, giàu lòng nhân ái chắc chắn sẽ có những đóng góp quan trọng cho hòa bình, hợp tác và phát triển chung của nhân loại.
Lịch sử 95 năm xây dựng và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc là một hành trình vẻ vang, để lại nhiều bài học sâu sắc. Nhờ đoàn kết mà dân tộc ta đã làm nên những điều tưởng chừng không thể, từ chiến thắng trong các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc vĩ đại, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ đến vươn mình thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu. Ngày nay, trước thời cơ và thách thức đan xen, càng phải củng cố khối đại đoàn kết như giữ gìn con ngươi của mắt mình.
Mỗi người dân Việt Nam, dù khác biệt về vùng miền, dân tộc, tôn giáo hay nghề nghiệp, đều cùng chung một quyết tâm: đoàn kết vì tương lai phồn vinh của đất nước.
Đó chính là cội nguồn của ý chí, niềm tin và sức mạnh để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, nhân dân hạnh phúc. Việt Nam chúng ta với dân tộc anh hùng, nhân dân đoàn kết, cần cù, sáng tạo, chắc chắn sẽ lập nên những kỳ tích phát triển mới, có vị thế xứng đáng, sánh vai với bạn bè khắp năm châu.
