Giữ mối liên hệ mật thiết với nhân dân là yêu cầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong công tác xây dựng Đảng. Trong bối cảnh hiện nay, Quy định số 221-QĐ/TW ngày 5-10-2026 của Bộ Chính trị về trách nhiệm của đảng viên đang công tác đối với tổ chức đảng và nhân dân nơi cư trú (thay thế cho Quy định số 213-QĐ/TW ngày 2-1-2020) đã đặt ra những yêu cầu cụ thể; đồng thời tạo cơ sở nâng cao hiệu quả quản lý, đánh giá đảng viên gắn với thực tiễn đời sống ở cơ sở.
Phát huy vai trò nêu gương của đảng viên ở cơ sở
Trước hết, Quy định số 221-QĐ/TW tiếp tục khẳng định trách nhiệm thường xuyên giữ mối liên hệ với tổ chức đảng và nhân dân nơi cư trú, đồng thời làm rõ hơn phạm vi, đối tượng và phương thức thực hiện.
Đối tượng áp dụng bao gồm đảng viên đang công tác tại các cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp, lực lượng vũ trang, doanh nghiệp, học sinh, sinh viên và các đối tượng được quy định cụ thể trong văn bản.
Đáng chú ý, phạm vi nơi cư trú được xác định bao gồm cả nơi thường trú và nơi tạm trú, góp phần phù hợp hơn với thực tế học tập, lao động và sinh sống của đảng viên hiện nay.
Thứ hai, đẩy mạnh ứng dụng môi trường điện tử trong việc lấy ý kiến, nhận xét và quản lý kết quả đánh giá đảng viên. Quy định yêu cầu kết quả nhận xét được quản lý theo phân cấp, cập nhật và lưu trữ trên môi trường điện tử; việc trao đổi, khai thác thông tin phải bảo đảm an toàn, bảo mật và không làm phát sinh thủ tục hành chính.
Trường hợp bất khả kháng không thể thực hiện trên môi trường điện tử thì được áp dụng hình thức phù hợp, sau đó cập nhật đầy đủ dữ liệu. Đây là điểm đáng chú ý, thể hiện định hướng đổi mới phương thức quản lý đảng viên theo hướng kịp thời, thuận tiện, minh bạch và phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số.
Thứ ba, quy định nhấn mạnh tính công tâm, khách quan, công khai, minh bạch trong nhận xét, đánh giá. Việc đánh giá không chỉ nhằm ghi nhận ưu điểm mà còn phải phản ánh trung thực những hạn chế trong thực hiện nhiệm vụ tại nơi cư trú. Đảng viên có quyền phản ánh, giải trình và đề nghị xem xét khi cho rằng nhận xét chưa khách quan.
Thứ tư, trách nhiệm phối hợp giữa tổ chức đảng nơi công tác và tổ chức đảng nơi cư trú được xác định rõ hơn. Hai bên có trách nhiệm tạo điều kiện để đảng viên thực hiện nhiệm vụ, trao đổi thông tin, kiểm tra, giám sát và xử lý những vấn đề phát sinh theo thẩm quyền.
Đáng chú ý, đảng viên phải cập nhật, bổ sung thông tin khi thay đổi nơi cư trú trong vòng 30 ngày kể từ ngày thay đổi và báo cáo chi bộ nơi công tác. Quy định cũng làm rõ trách nhiệm tiếp nhận kiến nghị, đề xuất của đảng viên và nhân dân để giải quyết hoặc chuyển đến cơ quan có thẩm quyền.
Đổi thay từ nhận thức đến hành động
Để Quy định số 221-QĐ/TW đi vào cuộc sống, mỗi đảng viên cần nhận thức đầy đủ rằng giữ mối liên hệ với nơi cư trú không đơn thuần là thực hiện một thủ tục trong công tác đảng, mà là trách nhiệm chính trị, trách nhiệm nêu gương và nghĩa vụ gắn bó với nhân dân.
Trước hết, đảng viên phải nêu gương về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống; chấp hành nghiêm chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và quy định của địa phương.
Theo đó, đảng viên cần tích cực tuyên truyền, vận động gia đình và nhân dân thực hiện tốt chủ trương, chính sách, pháp luật, tham gia các phong trào thi đua, những công việc chung của địa phương.
Một trách nhiệm quan trọng khác là thường xuyên giữ mối liên hệ với chi ủy, chi bộ nơi cư trú, tham gia đầy đủ, nghiêm túc các cuộc họp được triệu tập.
Trường hợp không thể tham dự do đang thực hiện nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị, đảng viên phải báo cáo chi ủy nơi cư trú và thực hiện góp ý bằng hình thức phù hợp nếu có.
Đảng viên cũng cần phát huy trách nhiệm tham gia xây dựng tổ chức đảng, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể ở cơ sở. Việc góp ý phải bảo đảm tinh thần xây dựng, khách quan, đúng thẩm quyền; tránh thái độ thờ ơ trước những vấn đề của cộng đồng, nhưng cũng không lợi dụng vị trí công tác để can thiệp vào công việc của địa phương nơi cư trú.
Mặt khác, để thực hiện hiệu quả Quy định số 221-QĐ/TW, chi bộ nơi công tác cần thường xuyên quán triệt quy định, tạo điều kiện để đảng viên tham gia hoạt động tại địa phương, đồng thời phối hợp chặt chẽ với tổ chức đảng nơi cư trú trong theo dõi, nhận xét và đánh giá.
Quy định số 221-QĐ/TW đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới phương thức quản lý, đánh giá đảng viên, đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm cá nhân trong mối quan hệ với tổ chức đảng và nhân dân nơi cư trú.
Khi mỗi đảng viên thực sự gương mẫu, gần dân, hiểu dân, tôn trọng và có trách nhiệm với nhân dân, những yêu cầu của quy định sẽ được chuyển hóa thành hành động cụ thể trong đời sống.
Qua đó, góp phần xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh từ cơ sở, củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân và nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng trong tình hình mới.
