Mấy ngày qua, cộng đồng mạng liên tục bày tỏ sự bất bình trước hành động xỉa xói, mạt sát người nghèo của một số chủ kênh youtube khi đi làm từ thiện. Nhìn lại hơn nửa năm qua, có không ít vụ lùm xùm liên quan đến hoạt động từ thiện của một số nghệ sĩ khiến dư luận phải băn khoăn: Đó có thật là từ thiện?
Từ trong bản chất, từ thiện là gì? Hãy tìm về nguồn gốc của từ. Từ thiện là một từ Việt gốc Hán. Từ thuộc bộ tâm, nghĩa là “hiền, yêu thương hết lòng”, là “tình yêu của cha mẹ dành cho con cái”. Cha yêu con bằng sự nghiêm khắc, mẹ yêu con bằng lòng nhân từ. Bởi đó, hai tiếng nghiêm, từ được người xưa dùng để gọi cho cha, mẹ. Trong đạo Phật, từ là tình yêu thương rộng lớn với chúng sinh, bi là lòng xót thương trước nỗi khổ của sinh linh. Từ bi là tôn chỉ tế độ của người nhà Phật.
Thiện thuộc bộ khẩu, là “lành”, trái với ác. Gần đây, từ thiện nguyện được sử dụng khá phổ biến (như trong nhóm thiện nguyện, CLB thiện nguyện) dù chưa được nhiều cuốn từ điển tiếng Việt ghi nhận. Thiện nguyện là “lòng mong muốn được làm những việc hướng đến điều tốt lành”.
Như vậy, từ thiện có thể hiểu là “có lòng lành, lòng thương xót”. Nó kết hợp với đi, làm, hoạt động để mang nghĩa thu hẹp là “giúp đỡ, hỗ trợ người nghèo, người trong hoạn nạn”.
Th.S PHẠM TUẤN VŨ
