Hai loại lâm sản phụ này được xem là đặc sản, mang lại giá trị kinh tế cho người dân sống gần rừng.
Vào mùa thu hoạch, tại các xã phía Tây tỉnh như Kbang, Sơn Lang, Đăk Rong và các xã phía Đông như Vĩnh Sơn, An Toàn, Canh Liên, người dân địa phương vào rừng hái quả ươi, quả xoay. Các loại cây này thường rất cao, nhiều người không chỉ leo trèo mà còn dùng cưa, rựa để cắt, chặt cành, thậm chí đốn hạ cả cây nhằm thu hái cho nhanh.
Hành vi này gây ảnh hưởng đến khả năng tái sinh của cây rừng, làm mất cân bằng sinh thái, suy giảm đa dạng sinh học và tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng, mất an ninh trật tự tại địa phương. Đáng lo ngại là đã có trường hợp gặp tai nạn, thương vong do bất cẩn trong quá trình leo trèo hái quả.
Trước thực trạng này, ông Nguyễn Văn Hoan-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo Chi cục Kiểm lâm tăng cường kiểm tra, giám sát tại các khu vực rừng trọng điểm có cây ươi, cây xoay.
"Các hạt Kiểm lâm, đội Kiểm lâm cơ động, lực lượng phòng cháy chữa cháy rừng cần phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chủ rừng và cơ quan chức năng triển khai tuần tra, truy quét, xử lý nghiêm các hành vi khai thác, mua bán, vận chuyển trái phép lâm sản. Đồng thời, tổ chức truy xuất nguồn gốc theo đúng quy định tại Thông tư 26/2025/TT-BNNMT ngày 24-6-2025 về quản lý lâm sản; xử lý lâm sản, thủy sản là tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân", ông Hoan nói.
Bên cạnh đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu UBND các xã phối hợp với chủ rừng để tổ chức tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về công tác bảo vệ rừng, ngăn chặn tình trạng xâm nhập, khai thác trái phép và xử lý dứt điểm các điểm thu mua, tập kết quả ươi, quả xoay không đúng quy định.
Về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Phúng-Chủ tịch UBND xã Vĩnh Sơn-cho hay: Địa phương đã chủ động phối hợp với lực lượng Kiểm lâm cùng các tổ chức đoàn thể để đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật liên quan đến quản lý, bảo vệ rừng. Đồng thời, xã cũng tăng cường kiểm tra, giám sát và kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm như: chặt hạ cây rừng (trong đó có cây ươi, cây xoay), mở đường mòn xâm nhập trái phép vào rừng nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác lâm sản trái phép ngay từ cơ sở.
Các công ty lâm nghiệp, ban quản lý rừng phòng hộ, rừng đặc dụng và Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng cũng được yêu cầu siết chặt công tác bảo vệ rừng, bố trí lực lượng chốt chặn tại các khu vực có nguy cơ cao, ngăn chặn triệt để tình trạng khai thác quả ươi, quả xoay không theo quy định.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc khai thác quả ươi, quả xoay cần tuân thủ đúng quy định pháp luật và gắn liền với ý thức bảo vệ rừng của người dân. Đây là cách vừa bảo vệ nguồn tài nguyên, vừa đảm bảo an toàn cho người đi rừng.
Cơ quan chức năng nghiêm cấm hành vi chặt hạ cây, thu hái quả ươi, quả xoay trái phép và khuyến cáo người dân cần chủ động tham gia bảo vệ rừng, kịp thời tố giác các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp.
