Theo Ngân hàng Đầu tư châu Âu, các ngân hàng phát triển đa phương (MDB) đã cung cấp tài chính khí hậu cao kỷ lục trong năm 2024, lên tới 137 tỷ USD, tăng 10% so với năm trước. Đồng thời, giúp huy động vốn tư nhân cho các khoản đầu tư liên quan đến khí hậu cao hơn gấp 3 lần, lên 134 tỷ USD.
Cụ thể, MDB đã phân bổ 85,1 tỷ USD cho các nước thu nhập thấp và trung bình, trong đó tài trợ cho các quốc gia nghèo nhất tăng gấp đôi trong 5 năm qua. Trong số này, 69% (tương đương 58,8 tỷ USD) dành cho giảm thiểu biến đổi khí hậu như năng lượng tái tạo, và 31% (tương đương 26,3 tỷ USD) cho thích ứng với tác động của biến đổi khí hậu.
Đồng thời, MDB cũng cung cấp hơn 51,5 tỷ USD cho các nước thu nhập cao, với 46,5 tỷ USD cho giảm thiểu và 5 tỷ USD cho thích ứng với biến đổi khí hậu. Hiện nay, các MDB như Ngân hàng Thế giới hay Ngân hàng Phát triển châu Á vẫn là trụ cột trong việc cung cấp tài chính khí hậu cho các nước đang phát triển.
Bà Nancy Saich, chuyên gia hàng đầu về biến đổi khí hậu tại Ngân hàng Đầu tư châu Âu cho biết, các MDB đang hỗ trợ đẩy nhanh tài chính khí hậu. Chuyên gia này hy vọng việc cung cấp tài chính sẽ khuyến khích các quốc gia đưa ra kế hoạch khí hậu tham vọng hơn tại Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP 30), dự kiến diễn ra tại Brazil vào tháng 11 tới.
Cũng tại COP 30, nhiều nước đang phát triển dự kiến sẽ kêu gọi thêm hỗ trợ tài chính để nâng cao ứng phó với tác động của biến đổi khí hậu, chủ yếu do các quốc gia giàu có gây ra. Để thúc đẩy hành động, các nước được khuyến khích có kế hoạch mới nhằm thu hút đầu tư tư nhân vào cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu, đặc biệt khi viện trợ phát triển chính thức đang bị cắt giảm ở nhiều quốc gia.
Tại COP 29 được tổ chức tại Baku, Azerbaijan, vào tháng 11-2024, các quốc gia đã nhất trí tăng quy mô hỗ trợ cho các nước đang phát triển lên ít nhất 1,3 ngàn tỷ USD mỗi năm từ các nguồn công và tư vào năm 2035. Đây là một bước đột phá không chỉ về mặt tài chính mà còn là một cam kết chính trị mạnh mẽ của các quốc gia phát triển nhằm hỗ trợ các nước đang phát triển chống biến đổi khí hậu.
Biến đổi khí hậu tạo áp lực lớn lên kinh tế toàn cầu và đòi hỏi chuyển dịch sang nền kinh tế xanh, phát thải thấp. Do đó, tài chính khí hậu đang được xem là kênh hiệu quả mà các nước phát triển sử dụng để đầu tư, tài trợ cho các dự án phát triển bền vững, hỗ trợ ứng phó, giảm thiểu tác động từ biến đổi khí hậu tại các nước đang phát triển, mới nổi. Nguồn tài trợ này có thể được ủy thác qua các tổ chức phi chính phủ, chính phủ hoặc đầu tư tư nhân.
Các nước đang phát triển cần tài chính khí hậu để loại bỏ nhiên liệu hóa thạch, đầu tư vào năng lượng tái tạo, các công nghệ phát thải ít carbon, giảm phát thải gây hiệu ứng nhà kính. Bên cạnh đó là ứng phó tác động của các hiện tượng thời tiết cực đoan, xây dựng các hệ thống cảnh báo sớm, cứu trợ, phục hồi các dịch vụ, cơ sở hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ các nhóm dễ bị tổn thương chịu tác động từ biến đổi khí hậu.
Ước tính, tổng nhu cầu này của các nước phát triển sẽ đạt 1.300 tỷ USD vào năm 2025 và lên đến 2.400 tỷ USD vào năm 2030.
Theo PHƯƠNG NAM (SGGPO)
