Sắc phong của Vua Bảo Đại ban cho Lý trưởng Cửu An

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Nửa cuối thế kỷ XVIII, anh em nhà Tây Sơn đã lên vùng đất An Khê xây dựng căn cứ, hình thành ấp Tây Sơn Nhất, ấp Tây Sơn Nhì. Sang thế kỷ XIX, nhiều làng mạc đã hình thành. Đến đầu thế kỷ XX, việc di dân lập làng vẫn diễn ra mạnh mẽ tại An Khê. Có rất nhiều nguồn sử liệu Hán Nôm minh chứng cho việc khai hoang lập ấp quần cư lâu đời của người dân trên vùng đất An Khê. Bản Sắc phong của Vua Bảo Đại ban cho Lý trưởng Cửu An-Tô Nga là một trong những tài liệu như vậy.
Bản Sắc phong Vua Bảo Đại ban cho Lý trưởng Tô Nga được viết bằng chữ Nho trên giấy dó, đóng ấn vuông, mực son của Vua Bảo Đại, có kích thước 39 cm x 57 cm.
Phiên âm (đọc từ phải qua trái, từ trên xuống dưới):
Dòng  1: Sắc Lý trưởng Tô Nga quán Kon Tum đạo Cửu An thôn Tư
Dòng 2: Lại bộ thần thanh thỉnh chuẩn nhĩ thưởng thụ tòng Cửu phẩm
Dòng 3: Bá hộ khâm tai.
Dòng niên hiệu: Bảo Đại thập lục niên ngũ nguyệt nhị thập nhật
Triện vuông: Sắc Mệnh Chi Bảo
Dịch nghĩa: Sắc phong ban cho Lý trưởng Tô Nga quê ở thôn Cửu An, đạo Kon Tum; nay Bộ Lại nghe tiếng, trình xin phép thăng thưởng cho ông hàm tòng Cửu phẩm Bá hộ. Kính.
Bản Sắc phong. Ảnh: Nguyễn Anh Minh
Bản Sắc phong. Ảnh: Nguyễn Anh Minh
Ngày 20 tháng 5 năm Bảo Đại thứ 16.
Thông qua Sắc phong của Vua Bảo Đại ban cho Lý trưởng Tô Nga có thể khẳng định: Dưới thời Vua Bảo Đại, vùng đất An Khê thuộc đạo Kon Tum do các quan lại nhà Nguyễn cai trị. Lý trưởng Tô Nga được phong hàm Cửu phẩm (cấp bậc thấp nhất trong 9 cấp của Quan chế thời nhà Nguyễn lúc bấy giờ). Năm Lý trưởng Tô Nga được phong hàm Cửu phẩm là năm 1940 (Bảo Đại lên ngôi năm 1925).
80 năm đã qua, Sắc phong của Vua Bảo Đại ban cho Lý trưởng Tô Nga vẫn giữ được nguyên giá trị lịch sử. Những dòng chữ Nho hiện rất rõ nét, không bị phai mờ theo thời gian. Mặc dù giấy dó bị nhàu và có nếp gấp nhưng đã được các cán bộ nghiệp vụ Bảo tàng tỉnh dùng kỹ thuật truyền thống bồi lại phẳng phiu, giúp cho việc bảo quản lâu dài và phát huy giá trị lịch sử.
NGUYỄN ANH MINH

Có thể bạn quan tâm

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

(GLO)- Ở Tây Nguyên, những bước chân đầu ngày của người Jrai hướng về giọt nước của làng. Nguồn nước trong lành từ đó đã đi cùng các buôn làng qua bao mùa rẫy, bao thế hệ; đồng thời lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa, tín ngưỡng và nếp sinh hoạt cộng đồng từ ngàn xưa.

null