Khu mộ đá 400 năm tuổi của dòng họ quyền lực ở Phú Thọ

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Giữa mây trời Mường Động, xã Kim Bôi, tỉnh Phú Thọ có một vùng đất linh thiêng mang tên Đống Thếch, nơi đây đang tồn tại khu mộ đá khoảng 400 năm tuổi.

Trải qua hơn bốn thế kỷ, nơi đây không chỉ là một “rừng đá” kỳ bí, mà còn là di tích ghi dấu quyền lực, văn hóa đặc sắc của dòng họ Đinh Công lừng lẫy một thời ở xứ Mường xưa.

VIDEO: Mộ đá Đống Thếch 400 năm tuổi của dòng họ Đinh Công ở Mường Động. Thực hiện: Viết Hà.
tp-1.jpg
Trong những ngày cuối tháng mười, giữa tiết trời heo may, chúng tôi đến tìm hiểu khu mộ cổ Đống Thếch. Từ phường Hòa Bình (tỉnh Phú Thọ) di chuyển khoảng 35 km đến Mường Động . Đứng ở tỉnh lộ 12B, du khách có thể thấy những khối đá cao lớn, phủ rêu phong hiện lên sừng sững giữa cỏ xanh, tạo nên một không gian trầm mặc và linh thiêng.
tp-2.jpg
Bước chân vào khu mộ, ai nấy đều choáng ngợp trước hàng trăm ngôi mộ cổ nằm san sát nhau, giữa đó là vô số cột đá lớn nhỏ dựng thẳng tắp. Có cột cao gần hơn 3 m, rộng hơn một mét, như biểu tượng quyền lực thách thức thời gian. Nhiều phiến đá đã phủ rêu xanh, khắc những dòng chữ cổ mờ dần theo năm tháng, càng làm tăng vẻ bí ẩn cho khu mộ đá cổ xưa.
tp-12.jpg
Bà Đinh Thị Diện, hậu duệ đời thứ 20 của dòng họ Đinh Công, người thường xuyên chăm sóc khu mộ đá cho biết, với người dân địa phương, dòng họ Đinh Công, nơi đây được xem là “thánh địa”, vùng đất thiêng không ai dám xâm phạm, gắn liền với truyền thuyết về dòng họ Đinh giàu có và quyền lực bậc nhất xứ Mường xưa.
tp-5.jpg
Bà Diện cho hay theo lời kể của các bậc cao niên và tài liệu cổ, dòng họ Đinh có công khai lập và cai quản cả vùng Mường Động rộng lớn. Người sáng lập họ là cụ Đinh Như Lệnh, nhưng người đưa danh tiếng dòng họ lên đỉnh cao quyền lực chính là cụ Đinh Công Kỷ.
tp-8.jpg
Bà Diện cho hay cụ Đinh Công Kỷ có công giúp vua Lê dẹp loạn ở vùng Tây Bắc. Nhờ lập nhiều chiến công hiển hách, cụ được phong tước Chưởng vệ đề đốc Uy quận công, đồng thời được triều đình giao quyền cai quản và thế tập vùng Mường Động.
tp-13.jpg
Theo quan sát, trên các phiến đá rêu phong, cổ kính đều được khắc chữ Nôm. Theo gia phả họ Đinh, khi cụ Đinh Công Kỷ qua đời vào ngày 22/2/1650, vì công lao to lớn của cụ với triều đình, vua Lê còn cho chuyển những phiến đá xanh quý từ Thanh Hóa ra Mường Động để dựng cột mộ cho cụ. Chính những cột đá khổng lồ ấy đã tạo nên diện mạo tráng lệ và kỳ bí của khu mộ Đống Thếch ngày nay.
tp-6.jpg
Với những giá trị nổi bật, năm 1997, khu mộ cổ Đống Thếch đã được công nhận là Di tích lịch sử - khảo cổ cấp quốc gia. Theo tài liệu lịch sử ghi lại, đây là nơi an nghỉ của những người thuộc dòng họ Đinh, dòng họ quan lang nắm quyền cai quản vùng Mường Động trong giai đoạn từ thế kỷ XVI đến XVIII.
tp-9.jpg
Những phiến đá ở khu mộ cổ Đống Thếch có hoa văn như những thớ gỗ hóa thạch.
tp-17.jpg
Chính quyền xã Kim Bôi xác định Đống Thếch là báu vật khảo cổ vô giá, cung cấp những bằng chứng khoa học quý về đời sống văn hóa, tín ngưỡng và tục mai táng của người Mường cổ, đặc biệt là tầng lớp quý tộc họ Đinh.
tp-15.jpg
Trải qua 400 năm, khu mộ đá Đống Thếch vẫn sừng sững giữa mây trời xứ Mường. Những phiến đá phủ rêu phong, những dòng chữ mờ dần theo năm tháng không chỉ là dấu tích của một dòng họ từng hiển hách, mà còn là chứng nhân lịch sử, ghi lại dấu ấn của một thời kỳ hưng thịnh trong văn hóa Mường.

Viết Hà

tienphong.vn Xem link nguồn

Có thể bạn quan tâm

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

(GLO)- Ở Tây Nguyên, những bước chân đầu ngày của người Jrai hướng về giọt nước của làng. Nguồn nước trong lành từ đó đã đi cùng các buôn làng qua bao mùa rẫy, bao thế hệ; đồng thời lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa, tín ngưỡng và nếp sinh hoạt cộng đồng từ ngàn xưa.

Đi con đường ít người đi…

Đi con đường ít người đi…

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại gấp gáp, có những người chọn lặng lẽ đi ngược dòng thời gian, lần theo dấu vết chữ nghĩa xưa để phục dựng hồn cốt văn hóa một vùng đất. Tiến sĩ Võ Minh Hải-Phó trưởng Khoa Khoa học Xã hội và Nhân văn (Trường ĐH Quy Nhơn), nhà nghiên cứu Hán Nôm - là một người như thế.

null