Ngõ nhỏ

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Tôi lạc mãi vào những vòng vèo uốn lượn, trong một buổi chiều trung du đầy nắng. Những con ngõ nhỏ với dốc lên dốc xuống, những bờ đá cũ xưa rêu xám phủ lên nắng chiều khiến tôi có cảm giác mình không còn thuộc về thời hiện tại. Và cây lá cứ theo nắng mà ngời lên.

Có lẽ ai sinh ra nơi thôn quê cũng đã từng lớn lên cùng những con ngõ nhỏ. Đó không chỉ là nẻo đi về thân thuộc, mà còn là nơi lưu giữ những bước chân chập chững đầu đời. Đó là nơi đám bạn thập thò bờ giậu rồi bí mật phát những tín hiệu để người trong nhà trốn cha mẹ mà gia nhập vào đám “phá làng phá xóm” biết bao buổi trưa nắng như nung. Đó là nơi ánh mắt ai ngại ngùng trao gửi lời yêu thương thuở đầu đời…

Còn bao nhiêu những điều đẹp đẽ mà con ngõ nhỏ đã chứng kiến và lưu giữ. Nguyễn Bính chẳng đã từng thủ thỉ câu chuyện về cô hàng xóm “Nhà nàng ở cạnh nhà tôi/Cách nhau cái giậu mồng tơi xanh rờn” đó sao. Cũng cùng cảm hứng về con ngõ như vậy, Nguyễn Đại Nghĩa lại kể “Ngày xuân bên giậu cúc tần/Chiều mưa em đứng bần thần đợi tôi”…

Những con ngõ nơi miền quê thường gắn với màu xanh cây lá. Đó là màu xanh thân thuộc của tre trúc, của râm bụt, cúc tần, của chè lam, duối dại… Đó là sắc xanh của làng quê, thứ màu sắc làm nên sự thanh tĩnh và yên bình. Những con ngõ đúng như miêu tả trong thơ của Nguyễn Khuyến: “Ngõ tối đêm sâu đóm lập lòe” còn gợi ra bao nhiêu vẻ kỳ bí và trí tò mò.

Chúng tôi chẳng đã có những đêm nhìn ra con ngõ lập lòe đom đóm mà chìm vào những câu chuyện đầy liêu trai, rồi sợ sệt xin ngủ lại nhà đứa bạn vì không đứa nào dám về. Hoặc giữa đêm tối ấy, cả đám ù té chạy khi một đứa nào đó bỗng dưng hét toáng lên để hù dọa những đứa nhát gan.

Niềm vui ngỏ nhỏ. Minh họa: HUYỀN TRANG

Niềm vui ngỏ nhỏ. Minh họa: HUYỀN TRANG

Bốn mùa đi qua, khi hoa bưởi thơm vào lòng đêm đưa mùa xuân về, con ngõ như ướp đượm trong ngào ngạt hương hoa. Rồi những đêm mùa hè có trăng, bờ tre, bụi duối thành nơi trốn tìm của đám trẻ hiếu động nơi ngõ nhỏ. Mùa thu vẽ lên tán cây xoan sắc vàng mơ lác đác buông xuống những chiếc lá nhuốm màu thời gian, bâng khuâng xao xuyến. Rồi cây lá khẳng khiu dần khi những cơn gió mùa tràn về đem theo hơi lạnh. Con ngõ cũng náo nhiệt hay vắng vẻ theo mùa.

Xuân qua đông tới, chỉ bàn chân trẻ nhỏ loanh quanh đầu ngõ ngóng mẹ về là mùa nào cũng vậy. Mẹ đi chợ hay làm đồng, đám trẻ cũng dõi ra đầu ngõ mà ngóng mà trông. Những con ngõ dìu đôi bàn chân nhỏ dần trở nên cứng cáp, rồi rời xa. Người trông ra nơi đầu ngõ ngóng đôi bàn chân trẻ nhỏ ngày nào trở về lại là những người mẹ. Bãi bể nương dâu, vật đổi sao dời, gói gọn lại thành điều đơn giản đến nhường ấy.

Tôi đã đặt bàn chân mình qua bao nhiêu con ngõ nhỏ. Có phải từ ký ức xa xưa mà tôi luôn dành những cảm xúc đặc biệt cho những con ngõ quanh co phủ bóng cây xanh mà mình từng chạm tới.

Từ những con ngõ dốc ngược dựng đứng dẫn lối trên những rẻo cao đến những con ngõ rợp bóng hàng dừa nơi miền Tây sông nước. Từ những con ngõ nhỏ nơi phố phường chật chội ngược chiều còn có thể chạm vai nhau đến những lối ngõ được cắt tỉa đẹp chỉn chu nơi nhà vườn xứ Huế… Nơi nào cũng như chạm khắc vào tôi những mến thương không gì có thể mờ phai được.

Bao nhiêu năm nơi phố thị, nhà tôi cũng nép mình trong ngõ nhỏ. Mỗi lần nghe lời hát “ngõ nhỏ phố nhỏ, nhà tôi ở đó”, lòng tôi lại như cựa quậy bởi hàng trăm con ngõ dẫn lối về những ngôi nhà tràn đầy sự ấm áp nép mình sau những rặng biếc xanh.

Con ngõ không chỉ là một lối đi về. Có khi, nó còn là một phần cấu thành văn hóa, một phần làm nên đời sống, như một phần hơi thở không thể thiếu trong đời sống của người Việt. Dù sinh trưởng ở thành thị hay nông thôn, ngõ phố hay ngõ quê, với những người có tình, có lẽ trong tâm thức, cái nẻo đi về nhỏ bé ấy sẽ mãi níu giữ đôi bàn chân ta.

Có thể bạn quan tâm

Dốc xưa

Dốc xưa

(GLO)- Nhìn từ trên cao xuống, bạn sẽ thấy đèo dốc như những dải lụa mềm mại. Ấy vậy mà khi đặt chân đến đó, bạn sẽ thấy nó như một thách thức lớn khiến ta phải ngẫm nghĩ thật nhiều. Nhưng, không phải lúc nào chênh vênh cũng làm ta ngã mà lại bồi đắp nên nghị lực và ý chí vượt khó.

Ra Bắc, vào Nam

Ra Bắc, vào Nam

(GLO)- Hơn nửa đời người, tôi loay hoay đi về giữa 2 miền Nam-Bắc. Miền Bắc là quê hương, là nơi tôi cất tiếng khóc chào đời. Còn miền Nam là nơi tôi học tập và trưởng thành.

Ảnh minh họa: Phùng Tuấn Ngọc

Mùi Tết

(GLO)- Có một ngày, tôi bỗng ngồi nhớ nhung mùi Tết, để rồi tự hỏi mùi của Tết là gì? Phải chăng đó là mùi của nồi bánh chưng đang sôi lục bục ở góc sân đêm 29 Tết hay là mùi thơm nồng của dưa hành dưa kiệu mới ngấu?

“Mùa đi cùng tháng năm”

“Mùa đi cùng tháng năm”

(GLO)- Rồi thời gian cũng sớm vẫy mùa xuân trở lại. Tôi đoán thế khi đang đứng ở hành lang một dãy phòng học nhìn ra buổi sáng mà mọi vật như còn bỡ ngỡ với “cơn nắng se ngang trời đông”. Như thể ngày hôm qua và cả hôm kia nữa, chưa hề gió lạnh.

Hoa rù rì bên dòng Pô Cô

Hoa rù rì bên dòng Pô Cô

(GLO)- Dòng Pô Cô huyền thoại uốn lượn qua miền biên giới Ia Grai trước khi chảy qua Campuchia hợp lưu với sông Mê Kông. Mỗi độ cuối đông đầu xuân, ven bờ sông và trên cồn bãi xuất hiện một loài hoa rất đẹp, người Jrai gọi là bra tang hay còn gọi là hoa rù rì.

Công nhân Công ty 74 vận hành máy băm trộn cỏ làm thức ăn cho bò. Ảnh: T.S

Tình ca du mục miền Ia Kla

“Thảo nguyên bát ngát mênh mông tận chân trời/Cỏ cây hoa lá hương thơm tỏa ngát đồng”. Giai điệu ca khúc lãng mạn của những năm tuổi trẻ cứ nhẹ nhàng lẩn quất trong tâm trí khi tôi đến thăm trại bò siêu thịt của Công ty TNHH một thành viên 74 (Binh đoàn 15) trên địa bàn xã Ia Kla, huyện Đức Cơ.

Cầu Bến Mộng. Ảnh: Phạm Quý

Bên kia bờ sông Ba

(GLO)- Nhà tôi ở bên hữu ngạn sông Ba, nơi phố thị tấp nập, náo nhiệt. Ở nơi đông vui, thuận tiện cho sinh hoạt, nhưng đôi khi tôi lại cảm thấy ngột ngạt, tù túng bởi sự chật chội, ồn ào.

Đèo An Khê. Ảnh: Phan Nguyên

Bâng khuâng chiều An Khê

(GLO)- Tôi trở lại An Khê vào một chiều mưa. Cơn mưa không ồn ào mà rơi êm vào ký ức, đánh thức một miền nhớ xa xôi, thuở nơi đây còn là một thị trấn nhỏ bình lặng nằm ven quốc lộ 19.

Minh họa: HUYỀN TRANG

Mùa về trên lưng áo mẹ

(GLO)- Từ khi còn nhỏ, tôi đã có thói quen dậy sớm. Mỗi khi tiếng mấy con gà ở chái bếp cất lên, tiếng đòn gánh dựng ở góc nhà sơ ý va vào liếp cửa, tôi lại nghe tiếng ho cố nén của mẹ. Lại thấy thương mẹ nhiều hơn.

Ảnh minh họa: Phạm Quý

Mùa lá rụng

(GLO)- Phố nhỏ của tôi đã vào mùa cây trút lá. Lang thang dọc con đường quen, tôi nhận ra bên hè phố, từng đám lá khô buông dày. Muôn vàn chiếc lá nương theo gió sà xuống những ô gạch cũ, la đà trên mái ngói hiên bàng bạc gam màu trầm. Tôi ngồi trong một góc phố, miên man nghĩ về triền xanh hoa cỏ.

Minh họa: H.T

Ký ức chợ quê

(GLO)- Khi tiếng gà gáy vang lên trên mái nhà, mẹ tôi vội trở dậy chuẩn bị ra chợ. Không chỉ riêng mẹ tôi, việc đi chợ lúc sáng sớm đã trở thành nếp quen của nhiều người dân quê.

Bước ra ngày mới

Bước ra ngày mới

(GLO)- Lúc còn đi học, mỗi buổi sớm mai, tôi thường nghe thấy tiếng bánh xe lăn trên đường rồi sau đó mới là tiếng những cánh cổng sắt được mở ra, tiếng người đi thể dục lao xao.

Ảnh minh họa: Minh Lê

Mây giăng mắt núi

(GLO)- Qua ngày lập đông, còn bao nhiêu heo may gió cũng mang về theo mùa hun hút. Trên đầu dốc, cây bằng lăng núi lá đã chuyển thành màu đỏ sậm như những nốt son ấm áp giữa bao la xanh. Và mây ở đây, bốn mùa cứ lờn vờn khắp các triền đồi.

Minh họa: HUYỀN TRANG

Vườn bắp của ba

(GLO)- Nhiều năm ở phố nhưng tôi đã quen với đất đồng, quen với sự bình yên làng mạc. Bởi vậy, hễ có dịp là tôi tranh thủ về quê, chẳng nhất thiết là phải cuối tuần.